Als actieve bierliefhebber die regelmatig contact heeft met "collega's", brouwers bezoekt, proeverijen houdt, ... word ik ook op regelmatige basis geconfronteerd met het brandmerk "alcoholisme". Mensen maken zich vaak zorgen om mij terwijl dat helemaal niet nodig is, maar natuurlijk ben ik me ook ten zeerste bewust van het feit dat die problemen makkelijk te ontkennen vallen.
Ik definieer een verslaving als volgt: iets nodig hebben om je normaal te doen voelen en "ziek" zijn zonder, of dat nu fysiek of mentaal is. Daarmee bedoel ik dusdanig snakken naar iets (of het nu drugs, alcohol of een stuk chocolade is) dat je wordt geremd in je dagelijks leven. Op dat vlak kan ik zeggen dat het nog relatief goed gaat. Ik zal zelfs meer zeggen: een deel van mijn sociaal leven is zich rond bier gaan afspelen zonder dat er serieuze consumptie mee gemoeid is. Daarmee bedoel ik dat ik ten volle kan genieten van een brouwerijbezoek met vrienden waar misschien één of twee kleine proefglaasjes van een bier worden genuttigd, waarna we nog zonder problemen naar huis kunnen rijden. Het verhaal achter bier interesseert me evenveel als de smaak van het bier zelf, en voor een echte alcoholist is de smaak of kwaliteit geen factor. Er zijn uitzonderingen, maar meestal gaat een alcoholist geen dure flessen bier, wijn of sterke drank naar binnen kappen. Hem interesseert louter het dronken worden en het prettige gevoel van volledig de controle verliezen.
In het Engels is er een handige vragenlijst die werkers in de gezondheidszorg vaak gebruiken om alcoholisten te begeleiden: de CAGE. Als je positief antwoordt op minstens twee van de vier vragen, dan zal men extra waakzaam zijn voor neigingen tot alcoholisme. Dat betekent niet dat je automatisch een alcoholist bent.
C van CUT DOWN: heb je ooit het gevoel gehad dat je je alcoholconsumptie zou moeten temperen?
A van ANNOYANCE: neem je er aanstoot aan als mensen je drinken bekritiseren?
G van GUILT: heb je je ooit schuldig gevoeld over je drinkgedrag?
E van EYE-OPENER: heb je ooit 's morgens bij het wakker worden alcohol nodig gehad om jezelf te kalmeren of van een kater af te komen?
Mijn antwoorden op deze vier vragen:
C: Uiteraard heb ik deze gevoelens al gehad. Ik heb ook gestudeerd, en er durfden weken bij zijn dat ik elke dag (maandag-vrijdag) uitging en redelijk veel dronk. Ik heb echter nooit problemen gehad met redelijk lange periodes van alcohol afblijven. Tijdens examenperiodes bijvoorbeeld heb ik er soms twee maanden aan een stuk nooit echt naar gesnakt, maar de feestjes achteraf waren vaak des te zwaarder.
A: Moeilijk te beantwoorden, vermits ik dit niet vaak te horen krijg. Mijn vrienden hebben altijd op zijn minst evenveel of zelfs altijd meer gedronken dan ik, dus van hen alleszins niet. Doorheen de jaren hebben mijn ouders ook niet bepaald de last gehad dat ik met een stuk in mijn kloten thuisgekomen zou zijn, dus zij hebben mij ook nooit neergezet van: "we zouden willen dat je minder drinkt". Wat quasi-vreemdelingen of vage kennissen betreft: hun mening interesseert me weinig. Het is wanneer de mensen die dicht bij u staan zoiets zouden zeggen, dat het echt zou kwetsen. Daarom moet ik het hypothetisch houden en zeggen dat ik waarschijnlijk niet kwaad zou worden, maar het ook niet zou afwimpelen. Ik beschouw mezelf graag als vrij redelijk (wie niet) en ik denk dat ik die kritiek wel aan boord zou nemen.
G: Hier kan ik wel resoluut "neen" op zeggen. Ik heb nooit gedronken wanneer ik me depressief, gestresseerd of neerslachtig voel, daar heb ik altijd een erezaak van gemaakt. Daarom heb ik me nooit echt schuldig gevoeld wanneer ik eens te diep in het glas keek, goed wetende dat het voor het merendeel van mijn leeftijdsgenoten vaak nog een stuk extremer is. Ik heb het wel een keer zo bont gemaakt dat mensen me achteraf berichtjes stuurden met de vraag of alles oké was, toen heb ik me achteraf wel redelijk schuldig gevoeld. Sindsdien heb ik echter gezworen het nooit meer zo ver te laten komen, en intussen een jaar verder lukt dat nog uiterst prima zonder extra inspanning.
E: Niet in privéomstandigheden. Louter op bierfestivals of andere gelegenheden zoals proeverijen wordt er 's morgens weleens een bier gedronken. Vaak zijn dat bieren met koffie die toepasselijk "breakfast stouts" worden genoemd omdat ze ook prima als ontbijt gedronken kunnen worden. Ik heb na een zware avond echter nooit de behoefte gevoeld om met alcohol te ontkateren als ik alleen ben. 's Avonds grote man, 's morgens grote man. Dat houdt een mens eerlijk. Wat je 's avonds doet, mag geen invloed hebben op je leven overdag. Toch een stukje van de harde werketiquette van mijn vader die op mij afgewreven is
Dus voor mij is het JA, JA, NEE, NEE. Die twee keer NEE is dan nog met enige nuance, dus besef ik heel goed dat ik een risicogeval op alcoholisme ben. Zolang ik echter geen constante behoefte naar alcohol heb en het mijn dagelijks leven op geen enkele manier negatief beïnvloedt (integendeel: brouwerijbezoeken tijdens het weekend zijn leuk!), zie ik geen reden om hulp te zoeken.