Archief - De leescirkel boek 3: Hersenschimmen

Hersenschimmen van J. Bernlef

De 6 weken van dit boek moeten zelfs nog beginnen, maar we zijn toch al met enkele die erdoor zijn. Niet moeilijk ook, in drie leessessies was ik erdoor.

Enkele vraagjes die me relevant lijken voor dit boek:

Wat vond je van het boek?

Vond je het feit dat de auteur vasthoudt aan 1 perspectief tot het warrige einde een goede keuze?

Hoe geloofwaardig vond je de voorstelling van de gedachtengang van een dementerende?

Heeft dit boek invloed gehad op je perceptie over dementie?

Heeft dit boek invloed gehad op je mening over euthanasie voor dementerenden?

Zijn er mensen voor wie dit boek extra betekenis had omdat ze iemand kennen of gekend hebben met dementie?



Voor alle vragen, opmerkingen, ... omtrent de leescirkel die niet met de inhoud van dit boek te maken hebben zie het hoofdtopic van de leescirkel.

Spoilers zijn toegelaten!

Voor de mensen die het jammer zouden vinden voor op schema te zitten is het misschien een idee om ook met de weetcirkel mee te doen. Een leescirkel voor non-fictie boeken. Het eerste boek is daar zopas begonnen:
https://www.beyondgaming.be/forums

Ik vond het een boek dat een heel uniek perspectief biedt en ik ben blij dat ik het gelezen heb. Maar het laat imo toch wel serieuze kansen liggen.

Het koppig vasthouden aan 1 perspectief vond ik geen meerwaarde, integendeel. De beste stukken vond ik die waar je een glimp opvangt over hoe Vera de situatie ervaart, ik meen dat er een 4-tal stukjes inzitten waar een gesprek geciteerd wordt. een ervan is de laatste scène. Dit boek was pakken beter geweest mocht Vera een paar keer aan het woord geweest zijn.
Een laatste scene waar Vera het gebouw binnenstapt en ze mijmert over de voorbije weken/maanden. Haar emoties als ze Maarten ziet liggen, etc... Waarna het terug met Maarten eindigt die zijn vrouw niet herkent, maar enkel die flarden tekst uit de laatste alinea hoort.

Ik dacht dat een dementerende in de verder gevorderde stadia meer blanco gedachten had. Dat er gewoon niks gedacht werd, dat er gewoon veel momenten zijn waar er niks meer is. Bij Maarten blijft het komen, onophoudelijk, enkel de structuur verdwijnt.

Het boek heeft geen invloed gehad op mijn mening over dementie, noch over euthanasie bij deze mensen. Ik was van mening dat, eens de dementie quasi volledig overneemt, het blijven ondersteunen van deze mensen bijna alleen nog schade toebrengt aan de omgeving van de patiënt en extra slachtoffers maakt. Van ondersteuning van deze mensen is amper sprake want ondersteuning impliceert minstens stabilisering, en die is er niet.
De staat waarin Maarten op het einde verkeert, kan nog jaren duren eer hij overlijdt. Dat zijn jaren dat Vera hem komt bezoeken, telkens de confrontatie aangaat. Bij euthanasie komt er een afscheid waarna het verwerkingsproces met een paar jaar voorsprong begint.

Ik vond het eigenlijk geen goed boek. Vooral naar het einde toe had ik moeite om het niet gewoon weg te leggen, die laatste 15 blz waren ronduit vermoeiend om te lezen. Enkel bij de stukken over Vera dacht ik nog wel eens "ocharme", maar anders heeft het weinig bij mij opgeroepen.
Het ik-perspectief vond ik dan wel weer fijn, omdat het een standpunt is dat je nog niet kent, en in die zin heb ik ook wel meer bijgeleerd over die aandoening.

Vond het wel een goed boek eigenlijk, en een paar situaties kwamen me toch redelijk bekend voor. Maar ik moet Time wel gelijk geven wanneer hij zegt dat er een paar kansen zijn blijven liggen door ook het standpunt van Vera niet te tonen. Ook had het boek nog iets langer mogen zijn met misschien nog meer verhaal naar het einde toe.

Anoebis zei:

Zeer simpel boekje dat in feite zeer weinig omvat. Voor mij zat er niet veel materiaal in van enig substantiële of waardevolle betekenis. Enkel het dementeringsproces as such vond ik wel waardevol, zeker verteld vanuit het ik-standpunt.

Klik om te vergroten...

Dit.

Ik vond het vooral jammer dat het dementeren zo vroeg begint en zo snel gaat (wat, in 5 dagen van vergeetachtig naar rusthuis? ). Misschien dat de tijd niet helemaal klopt, maar in 2-3 dagen is dat toch gewoon... ontzettend snel gegaan. Van niet op een woord komen naar 's nachts dwalen op een paar dagen tijd. En daardoor voelde ik ook absoluut niks bij dit hele boek. Ik vond het wel erg, maar net zo erg als dat je hoort dat de opa van een vriendin dementie heeft, iemand die je absoluut niet kent en waarbij je het gewoon erg vindt voor de omgeving. Hoe kan ik dat nu erg vinden voor Maarten en Vera, ik ken die mensen helemaal niet? Er had bij mij dus wel een flink stuk meer opbouw mogen zijn, waarbij we kennis maken met Maarten en Vera, en waarbij het hele proces toch een tikje gradueler verloopt. Nu krijg je wel flarden herinneringen, maar verder weet ik totaal niet wat voor soort mensen ze zijn en wat hun karakter is.

Het proces zelf vond ik wel heel interessant. Ook omdat ik enkele dingen herkende. Ik heb op mijn 16de een vakantiejob gedaan in een rusthuis, op de afdeling van de zwaar dementerenden. Veel van die dingen in het boek waren dus wel herkenbaar. Bijvoorbeeld het stukje dat hij zijn eigen kracht niet meer kent, en een glas laat vallen en een vaatdoek veel te hard vastneemt. Of het eindeloos wrijven op een tafel. Dat soort dingen zag je daar heel veel.

Het begin vond ik zelf ook aangenamer om te lezen, gewoon omdat het een soort puzzelboekje was Wat klopt er niet? En dan terugbladeren om te zien of de hond nu was ingeslagen bij hun huis of niet, haha. Zo van, heb ik dat nu goed gelezen? Wat ik niet goed snapte, was de reactie van die dokter. Fotootjes bekijken en dan komt het wel weer goed? Ik weet niet wat ze in 1984 al wel en niet wisten over dementie, maar dat vond ik toch maar raar.

Dus ja, op zich had dit boekje wel potentieel, denk ik. Maar véél te kort, en daardoor niet diepgaand genoeg. Het was een aangename tijdverdrijver om te lezen op de trein, maar daarmee is ook alles gezegd.

Sterkste scene vond ik die waar Vera met tranen in de ogen al smekend "Nick...!!" roept, en die uit begrip de spuit bovenhaalt. Waarschijnlijk omdat dat het enige moment is waarop derden emotioneel aan het woord komen.

Hoe meer ik er over nadenk, hoe minder goed ik het boekje vind. Het lijkt wel alsof dit boek een samenraapsel is van hoofdstukken uit een groter boek met wisselende perspectieven.

Ik zit 3/4 ver in het boek maar ik moet me er echt doorheen worstelen.

Gatsby zei:

Ik zit 3/4 ver in het boek maar ik moet me er echt doorheen worstelen.

Klik om te vergroten...

Oei, en het ergste komt nog

Oke, ik heb het uit en god, wat een frustrerend boekje. Ik kon me helemaal niet inleven, vond de schrijfstijl irritant en ja ik weet niet, het was echt mijn ding niet.
Vooral de stijl werkte op mijn zenuwen: lange zinnen (vooral in het begin van het verhaal hé ) die gerust korter mochten en dan wat semi-filosofisch gezwets ertussen gegooid à la 'wat is een gedachte' ...
Het verhaal op zich heeft me ook niet echt kunnen raken en het heeft zeker niet gezorgd voor nieuwe inzichten oid.

Boek is me ook beetje tegengevallen, daarom waarschijnlijk zo lang geduurd eer ik het uit had.
ik kon me ook niet inleven het was nogal verwarrend en er zat ook niet echt een verhaal in,
ik denk verhaal vanuit meerdere standpunten me meer zou geraakt hebben, als Vera haar eigen gedachten er in zouden voorkomen ofzo,

oftewel liggen zo boeken me totaal niet ahja

Ben toch positiever dan de meesten hier. Voor het boek lijkt het me juist belangrijk dat je opgesloten blijft in zijn perspectief, dat maakt het juist zo beklemmend. Als lezer wil je natuurlijk houvast en de passages waar we iets te zien krijgen over de mensen buiten Maarten bieden dat, maar het feit dat het slechts bij een glimp opvangen blijft, is deel van de ervaring van het dementeren.
Semi-filosofisch gezwets heb ik me ook niet aan gestoord (welke passages eigenlijk?). Als je geconfronteerd wordt met dementie kan ik me voorstellen dat je inderdaad nadenkt over (de aftakeling van) je gedachten. Helemaal als je steeds meer opgesloten raakt in die gedachten. Veel mensen doen aan "folk" filosofie, zeker "in het diepst van hun gedachten".
Het tempo lag inderdaad erg hoog (ik heb dat niet geïnterpreteerd als dat het hele proces een kwestie van dagen was, maar goed). Meer opbouw had misschien een meerwaarde kunnen bieden. Het is duidelijk dat Bernlef vooral het proces van dementeren wilde beschrijven, en niet zozeer een drama waarin we ons kunnen inleven in de personages (qua personages, want ik denk dat je je wel degelijk kunt inleven in het boek, "qua proces" of hoe moet ik het zeggen). Dusja, een meer opbouwend boek, met meer achtergrond was een ander boek geweest. Misschien een beter boek, maar niet het boek dat Bernlef wilde schrijven.

Tweak37 zei:

Ben toch positiever dan de meesten hier. Voor het boek lijkt het me juist belangrijk dat je opgesloten blijft in zijn perspectief, dat maakt het juist zo beklemmend. Als lezer wil je natuurlijk houvast en de passages waar we iets te zien krijgen over de mensen buiten Maarten bieden dat, maar het feit dat het slechts bij een glimp opvangen blijft, is deel van de ervaring van het dementeren.

Klik om te vergroten...

Dat is wel een goed punt, ja. Het was inderdaad nogal beklemmend en ik had vaak de neiging om meer over Vera of de dokter te willen weten, maar da's dan inderdaad deel van het proces en geeft het wel wat meer diepgang. Zo had ik het nog niet bekeken

Anoebis zei:

Zeer simpel boekje dat in feite zeer weinig omvat. Voor mij zat er niet veel materiaal in van enig substantiële of waardevolle betekenis. Enkel het dementeringsproces as such vond ik wel waardevol

Klik om te vergroten...

Eigenlijk kan ik er niet veel meer over zeggen dan dit. Ik vond het maar niks.
Ik herkende een aantal zaken omdat mijn eigen grootmoeder dement is, maar het maakte op zich weinig bij me los.
Al een geluk dat het kort was, anders was ik zeker niet tot het einde geraakt