Een risicovrije belegging, dat is altijd iets speciaals. Men kan altijd zeuren over het werkelijk bestaan ervan. Maar dan heb ik een eenvoudig antwoord: het is niet omdat er geen risicovrije belegging bestaat, dat de risicovrije rentevoet niet bestaat.
Om op je vraag te beantwoorden, lijkt het mij best er meteen het verhaal op te plakken dat achter dat hele gedoe zit. Dan snap je dat ook beter in de toekomst en dan snap je ook waarom ik je bepaalde bronnen ga geven straks.
Eens even nadenken over wat de risicovrije rente eigenlijk is. Er zijn 3 grote soorten risico:
- kredietrisico: je leent geld aan iemand en hij betaalt niet (volledig) terug
- renterisico: de waarde van je belegging wijzigt door wijzigende rentevoeten
- liquiditeitsrisico: niet meteen je belegging kunnen (ver)kopen
De risicovrije rente is m.a.w. dus de rente op een product dat geen kredietrisico, geen renterisico én geen liquiditeitsrisico heeft.
Waar is er geen kredietrisico? Wel, je zou kunnen zeggen in de US en in Duitsland, die landen betalen zo goed als zeker hun leningen terug. Waar is er geen renterisico? Op obligaties met een looptijd van een maand ongeveer, want op die tijd zal de rentevoet niet drastisch wijzigen en is de inflatie ook maar zeer beperkt. En welke producten zijn liquide? Diezelfde obligaties.
Verder heb je nog andere soorten risico, zoals bijv FX risico. Ook dat is afwezig omdat je altijd de riskfree rate op producten met dezelfde currency neemt. En ga zo maar door.
In de US zijn dat dus T-bills met een maturity van 1 maand. Die vind je hier (zoek bij Treasury bills (secondary market) - 4 weeks):
FRB: H.15 Release--Selected Interest Rates--Historical Data
In de EU is het wat anders. Ik heb in mijn laatste paper de Duitse money market rates op één maand gebruikt (zoek bij Money market rates reported by Frankfurt banks / One-month funds):
Deutsche Bundesbank - Macro-economic time series list
Eventueel kan je op de website van de ECB de yield curve estimates nemen. Ze hebben een Svensson model geschat op de AAA rated bonds in het Euro gebied. Dat model laat ons toe om op basis van 5 parameters de volledige yield curve te berekenen, dus de yield te berekenen voor eender welke maturity. Op onderstaande website vind je de curve, de yield, of de parameters van het model. Je zou de parameters kunnen downloaden voor alle dagen sinds 2004 (die staan daar gewoon bij) en dan het model schatten met een time to maturity van 1 maand. Maar die estimates van de Bundesbank hierboven zijn even goed.
http://www.ecb.int/stats/money/yc/html/index.en.html
Belangrijk om te weten is dat puur theoretisch de geobserveerde risk-free rates nooit volledig risk-free zijn, er kan immers altijd wel iets gebeuren. Het idee is dat ze een bijzonder goede proxy zijn ervoor.