Never change a winning team , schijnt Mel Gibson te denken. Iedereen verklaarde de Australische ster, bekend vooral van actiefilms en heldenrollen zoals Mad Max en Braveheart , knettergek toen hij zijn geld stopte in een zoveelste versie van het passieverhaal. In het Aramees en het Latijn gesproken dan nog, en compromisloos in zijn bloederige details over de lijdensweg van Jezus. Het leek commerciële zelfmoord.
De rest van het verhaal is bekend: The passion of the Christ bracht in een storm van controverse meer dan 200 miljoen dollar op. Het betekende grotendeels pure winst voor Gibson die het hele project zelf gefinancierd had. Hij is dus nu steenrijk, en kan zich veroorloven te draaien waar hij zin in heeft.
En dat doet hij ook, met wat op ,,meer van hetzelfde'' lijkt. Rond deze tijd beginnen in het Mexicaanse Veracruz immers de opnamen van Apocalypto , een ,,actiefilm van mythische proporties met als achtergrond het mysterie van de Mayacultuur''.
Het scenario blijft vooralsnog geheim, maar een herhaling van de wrede en bloederige taferelen van het passieverhaal lijkt er aan te komen. De Mayabeschaving heerste gedurende meer dan tweeduizend jaar over Zuid-Mexico en Midden-Amerika en bereikte een buitengewoon hoog niveau van kennis over astronomie, architectuur en wiskunde. Maar tegelijkertijd was het ook een uiterst wrede cultuur, gespecialiseerd in het afdwingen van kosmische gunsten door wrede rituelen en het brengen van (ook menselijke) offers. Gibson geeft nu al toe dat Apocalypto zal zijn voor ,,kijkers met een stevige maag''.
Toch wil hij niet van sensatiezucht beschuldigd worden. Net als bij de vorige film dienen de wrede taferelen volgens hem een hoger doel: het lot weer onder de aandacht brengen van de verdwenen Mayabeschaving, waarvan de afstammelingen tot de dag van vandaag als tweederangsburgers leven.
De Mayacultuur ging om onbekende redenen teloor omstreeks 900, eeuwen vóór de verovering van Mexico door de conquistador Hernan Cortes. Gibson zocht zijn acteurs dus onder Mexicanen met een inheems indiaans uiterlijk, grotendeels amateurs. Zij zullen in de film Yucatec praten, de uitgestorven taal van de Maya's. Gibson speelt zelf niet mee in zijn nieuwe film. In The passion of the Christ leverde hij nog een kleine bijdrage als de hand, die de spijker vasthoudt waarmee Jezus' hand in het kruis genageld wordt.
Over het verhaal van Apocalypto wil Gibson nog niets kwijt, behalve dat het gaat over ,,een Indiaanse gezinsman die vreselijke obstakels moet overwinnen om te redden wat hem het dierbaarst is''.
De titel van de film brengt aanhangers van new age , mythische culturen en mysterieuze voorspellingen echter nu al in extase. Wie googelt op ,,Gibson'' en ,,Maya's'', stoot op webstekken van allerlei religieuze en lichtjes geflipte groeperingen die vol zijn van het nakende jaar 2012. De Maya's waren buitengewoon bedreven in astronomie. Hun kennis van het heelal maakte het hen mogelijk om een perfecte 365 dagen-kalender samen te stellen en verbluffende voorspellingen te doen over zonsverduisteringen en gelijkaardige verschijnselen in de toekomst. Beroemde tempels en piramides zoals die van Chichen Itza spelen ingenieuze spelletjes met die kennis: de lichtinval door ramen en deuren bij zonsopgang- of ondergang tekent op bepaalde dagen allerlei motieven van wisselende betekenis op de grond.
De Maya-astronomen hebben toen - meer dan duizend jaar geleden - voorspeld dat op 21 oktober 2012 de wereld zou vergaan in een hevig vuur, om vervolgens opnieuw te verrijzen. Dat hij zijn project Apocalypto noemt, suggereert dat ook de religieus licht ontvlambare Gibson in de ban van deze mythische theorie is.
In Mexico zien ze Gibson niettemin graag komen. De ster heeft in een onderhoud met president Vicente Fox alvast zo'n 800.000 euro geschonken aan de slachtoffers van orkaan Stan. Dat is vooralsnog een iets concretere ramp dan die van 2012.
