Archief - Nationale Wetenschapsquiz 2006

Gisteren was het op Nederland 2 weer de finale van de Nationale Wetenschapsquiz. Wat vonden jullie ervan? Heb je zelf de vragen goed kunnen beantwoorden? Bij welke vragen verschoot je van het antwoord? Welke vragen vond je origineel?

Zelf heb ik toch enkele opmerkingen:
Vragen 11, 15, 16 en 20 kende ik al. Ik hoop steeds dat elke vraag origineel is, en niet gestolen van Hoe?Zo! en dergelijke.

En dan zijn er enkele vragen die ik ronduit fout vind, of die een zeer slechte uitleg hebben meegekregen: 12, 13 en 19.
12: 13: 19: Als m'n uitleg niet heel duidelijk is, wil ik het nog wel eens proberen met een tekening.

http://www.nwo.nl/nwohome.nsf/pages/NWOA_6V7KFX Klik linksboven om de antwoorden en uitleg te krijgen.

@ Lensos ivm vraag 12 : een straal die groter is?
de straal blijft constant (aj straal is toch de breedte van het buisje en het gat) maar de druk is nu eenmaal hoogteafhankelijk. Bij de bak met het buisje stapelt er zch meer potentiële energie op vanwege de verhoogde weerstand (weerstand is lengte afhankelijk) en als de weerstand stijgt dan stijgt eveneens de druk. Oftwel hier wordt de potentiële energie van de druk omgezet in kinetische energie van de stroomsnelheid. Aj versimpeld uitgelegd want ik heb geen zin om formules op te zoeken and other shit.

ivm vraag 13? like wut?
een parachutist in de lucht heeft niks te maken met een duiker die in het water springt... er is geen opwaartse kracht van archimedes in de lucht. De kogel wordt trouwens in het water gedumpt en niet geschoten, dus zijn beginsnelheid is minimaal. Hij blijft gewoon zinken totdat de opwaartse kracht even groot is als zijn massa, en ijzer heeft nu eenmaal een grote dichtheid.

ivm vraag 19, volume toename
bij ideale gassen mag je voor volumes gewoon de aparte volumes optellen (partieel drukken)... maar een vloeistof en zeker een oplossing is een geheel andere situatie. Een oplossing betekent per definitie dat de vaste stof oplost tussen de waterdeeltjes, dus de volume blijft gelijk alleen verhoogd de dichtheid !! (=> de stad blijft even groot maar is gewoon meer bevolkt). De water wordt compacter door de verhoogde dichtheid, het klit bij wijze van spreken meer samen door de zoutdeeltjes tussen de waterdeeltjes. Hoe kom je er trouwens achter om 10kg zout om te zetten tot 1 liter zout ?? Enkel voor zuiver water mag men zo omrekeningen maken, omdat ons metrisch systeem deels is gebaseerd op water omgangen. De druk op het water is in beide situaties gelijk (10kg).

Nja, ik ga eens ook de andere vragen lezen

Kepa zei:

@ Lensos ivm vraag 12 : een straal die groter is?
de straal blijft constant (aj straal is toch de breedte van het buisje en het gat) maar de druk is nu eenmaal hoogteafhankelijk. Bij de bak met het buisje stapelt er zch meer potentiële energie op vanwege de verhoogde weerstand (weerstand is lengte afhankelijk) en als de weerstand stijgt dan stijgt eveneens de druk. Oftwel hier wordt de potentiële energie van de druk omgezet in kinetische energie van de stroomsnelheid. Aj versimpeld uitgelegd want ik heb geen zin om formules op te zoeken and other shit.

ivm vraag 13? like wut?
een parachutist in de lucht heeft niks te maken met een duiker die in het water springt... er is geen opwaartse kracht van archimedes in de lucht. De kogel wordt trouwens in het water gedumpt en niet geschoten, dus zijn beginsnelheid is minimaal. Hij blijft gewoon zinken totdat de opwaartse kracht even groot is als zijn massa, en ijzer heeft nu eenmaal een grote dichtheid.

ivm vraag 19, volume toename
bij ideale gassen mag je voor volumes gewoon de aparte volumes optellen (partieel drukken)... maar een vloeistof en zeker een oplossing is een geheel andere situatie. Een oplossing betekent per definitie dat de vaste stof oplost tussen de waterdeeltjes, dus de volume blijft gelijk alleen verhoogd de dichtheid !! (=> de stad blijft even groot maar is gewoon meer bevolkt). De water wordt compacter door de verhoogde dichtheid, het klit bij wijze van spreken meer samen door de zoutdeeltjes tussen de waterdeeltjes. Hoe kom je er trouwens achter om 10kg zout om te zetten tot 1 liter zout ?? Enkel voor zuiver water mag men zo omrekeningen maken, omdat ons metrisch systeem deels is gebaseerd op water omgangen. De druk op het water is in beide situaties gelijk (10kg).

Nja, ik ga eens ook de andere vragen lezen

Klik om te vergroten...

12: Zie tekening: http://users.skynet.be/Lensos/NWQ12.JPG . De snelheid van de moleculen die door de blauwe oppervlakjes lopen is gelijk, maar bij de bak met het slangetje is de doorsnede groter, en daarmee het debiet ook.

13. Allereerst: in lucht is er wel een archimedeskracht, maar dat is niet wat ik wilde zeggen. Een kogel zinkt omdat de zwaartekracht groter is dan de archimedeskracht. De netto kracht is dus: F = mg - rho(water).g.V. Er geldt dus: F>0. Als de kogel in dieper water komt, wordt rho(water) wel groter, maar toch blijft F>0 (aangezien geen zee diep genoeg zodat F<0). En dus blijft onze kogel nog steeds versnellen.

TENZIJ... we wrijving in het spel brengen. Wordt F = mg - rho(water).g.V - cv (of -cv^2, maakt nu niet veel uit). We moeten dan veronderstellen dat door de hoge wrijving van het water de kogel zijn eindsnelheid ( v = 1/c . (mg - rho(water))) vrij snel bereikt heeft zodat de nettokracht F = 0. Als we dan dieper en dieper gaan zodat rho(water) stijgt. Zal die eindsnelheid kleiner worden en zal de kogel dus wel vertragen.

19. Dat met die liters was maar een voorbeeld. We hebben nu thuis experimenteel even gecheckt dat je niet gewoon mag optellen. 1 liter water + 100 g zout geeft een volume dat een fractie hoger is dan 1 liter. Misschien dat in de ideale situatie het volume weldegelijk niets toeneemt en dan klopt het antwoord op die vraag wel. Excuses voor de verwarring dan.

zulke programma's zijn er voor volksvermaak, niet om aan wetenschap op tv te doen .

Lensos zei:

12: Zie tekening: http://users.skynet.be/Lensos/NWQ12.JPG . De snelheid van de moleculen die door de blauwe oppervlakjes lopen is gelijk, maar bij de bak met het slangetje is de doorsnede groter, en daarmee het debiet ook.

.....

Klik om te vergroten...

12. hmm ja, cohesie krachten van water bedoel je dus... maar als je laag genoeg gaat kijken is het debiet hetzelfde en dat is wat er uiteindelijk uitstroomt. Het debiet in de buis is uiteraard groter dan het deel zonder buis... maar dit deel is verwaarloosbaar omdat het water in feite nog niet uit het bakje is. Hydrostatische druk is p= g * rho * h, en verder is p = D / R (waarbij p = druk, R = weerstand en D = debiet). Dus als p stijgt en R constant blijft of zelfs lichtjes daalt dan gaat het debiet stijgen.
Bij de opening van het buisje rust er gewoon meer watergewicht op de waterdeeltjes beneden....dus is het ook logisch dat alles er sneller zal uitlopen.


13. is er ook een opwaartste kracht in de lucht dan? dunno, ik weet wel dat elk deeltje wat weerstand bied, maar ik dacht dat de opwaartste kracht voor vloeistoffen was... aj gassen hebben vrij verwaarloosbare interacties onderling zover ik weet. Wrijving in de lucht niet meegerekend uiteraard.

maar eh, terugkerend op de vraag... F gaat idd nooit kleiner dan 0 worden (aj ik neem aan dat de zee niet diep genoeg is voor de neerwaartse kracht tegen te gaan, hier toch wel afhankelijk van de massa wat de impact van de zwaartekracht op de neerwaartste kracht beïnvloedt), maar dat hoeft ook niet.
Als F<0 dan gaat de kogel omhoog, F moet enkel kleiner worden om te vertragen en dit kan verklaard worden doordat rho groter wordt (stijging in rho is dus groter dan de stijging in g).
Als F1 (kracht bovenaan de zee) < F2 (kracht beneden in de zee) < 0 dan vertraagt het zonder omhoog te gaan.
En ja, de wrijving vertraagt het dan gewoonweg meer.


19. nja, van het moment dat uw water verzadigd is gaat het volume significant toenemen, maar in feite hoort het niet of amper iets toe te nemen tot dat punt... wat eigenlijk het principe van dichtheid is... Je moet denken dat dit eigenlijk meer chemie is dan fysica. Zoutwater heeft andere eigenschappen dan normaal water.

killgore zei:

zulke programma's zijn er voor volksvermaak, niet om aan wetenschap op tv te doen .

Klik om te vergroten...

boer jos eens laten denken dat hij de volgende einstein is omdat die weet dat ge schuimkraag op champagne kunt maken door er bier in te kappen.. serieus, welke mongool kapt er nu bier in zijn champagne??

Kepa zei:

13. is er ook een opwaartste kracht in de lucht dan? dunno, ik weet wel dat elk deeltje wat weerstand bied, maar ik dacht dat de opwaartste kracht voor vloeistoffen was... aj gassen hebben vrij verwaarloosbare interacties onderling zover ik weet. Wrijving in de lucht niet meegerekend uiteraard.

Klik om te vergroten...

die is er zeker en vast

bij alle fluïda, dus ook gassen

Kepa zei:

Als F<0 dan gaat de kogel omhoog, F moet enkel kleiner worden om te vertragen

Klik om te vergroten...

Nee hoor, je verwart hier F met v. Zolang F = dv/dt > 0 gaat v blijven toenemen.

Lensos zei:

Nee hoor, je verwart hier F met v. Zolang F = dv/dt > 0 gaat v blijven toenemen.

Klik om te vergroten...

bwah ik dacht dat v recht evenredig was met F...
dunno, fysica kennis op dat vlak is te beperkt... enigste fatsoenlijke fysica (= niet middelbaar brol) dat ik ken is toegepast op het menselijk lichaam

a (versnelling) is recht evenredig met F (want F=m*a)

stel dat ge aan het fietsen zijt tegen 20 per uur, en ge vertraagt, dan is uw versnelling negatief terwijl ge toch nog voortuit fietst (tot op het punt dat ge achteruit begint te fietsen ofc )