Ik ben geen piloot, maar ook al heel m'n leven bezig met luchtvaart en ben een tijd Ab-Initio Air Traffic Controller geweest. Hopelijk kan ik je dus wel een beetje helpen.
First of all, niet dat ik je wil ontmoedigen maar uit eigen ervaring weet ik dat het een harde wereld is, waar er veel komen en weinig slagen, vooral in de pilotenopleidingen. Toegelaten worden om de opleiding te starten is geen garantie dat je hem succesvol beëindigt, en zelfs als je je licentie gehaald hebt, is er dikwijls geen jobgarantie. Er is zo'n overaanbod aan piloten dat vliegmaatschappijen vrij te kiezen hebben en om hun kansen te verhogen, zijn nieuwe piloten bereidt een carrier te betalen om voor hen te mogen vliegen. Tenzij jij meer kan bieden, blijf je gewoon op de grond... Ik raad je dus aan om je niet volledig blind te staren op een carrière in de luchtvaart, en ook te werken aan een backup plan.
Wat betreft de leerstof dan:
Uit de fysica is vooral aerostatica en -dynamica belangrijk (duh), om te weten welke krachten er werken op een vliegtuig, wat er gebeurt als een kracht verandert etc. Denk vooral aan de wetten van Newton, Bernoulli, Pascal... In mijn ervaring is die kennis vooral belangrijk tijdens de voorbereiding van een vlucht, en ben je er tijdens het vliegen niet echt mee bezig (tenzij er iets verkeerd gaat), maar neem dit voor alle zekerheid niet als 100% correct aan.
Wiskunde gebruik je uiteraard om vanalles te berekenen, en kan ik het best uitleggen met een simpel voorbeeld flight planning:
Een vlucht van Antwerpen naar Oostende en terug:
1) Van Antwerpen naar Oostende is het net geen 120km in rechte lijn. Als je met je Cessna 172 op cruise altitude zit, vlieg je normaal gezien gemiddeld 250km/h, maar je hebt vandaag een tegenwind van 10km/h. Het is zomer, dus de kans bestaat dat je wat langer zal moeten wachten om op te kunnen stijgen of te landen, en misschien wil je wel eens even rond een (paar) monument(en) draaien. Hoe lang duurt je vlucht van Antwerpen naar Oostende? Hoe lang duurt je vlucht terug van Oostende naar Antwerpen?
2) Je hebt een gemiddeld brandstofverbruik van 9.5 lbs/hr. Je wil in Antwerpen genoeg brandstof tanken om in Oostende niet te hoeven bijvullen om terug thuis te raken. Wettelijk moet je genoeg brandstof hebben om 2x een landing te kunnen proberen alvorens, indien nodig, uit te wijken naar een andere luchthaven (in dit geval, Koksijde (20km van Oostende) en Brussel (32km van Antwerpen)). Na je landing moet je nog voor 45 minuten vliegtijd brandstof in de tanks hebben. Hoeveel lbs brandstof tank je? Is je tank (43 gallons; 1 gallon = 6.7lbs) groot genoeg?
3) Je Cessna 172 weegt leeg 770kg. Je hebt 1 piloot en 3 passagiers aan boord die samen 300kg wegen, je brandstof en 30kg aan bagage. Met een gewicht van 1050kg heb je 400m nodig om in
standaardatmosfeer op te stijgen. Vandaag is het echter 30° C, is de lokale luchtdruk 1033 hPa en heb je 10km/h tegenwind. Hoelang zal je take-off distance zijn? Is de startbaan lang genoeg?
Bovenstaande is wel nog een beetje simpeler dan een echte weight and balance, of performance calculation, maar geeft voorlopig wel al een voldoende indruk, denk ik. Ik verwacht ook niet dat je die hier en nu beantwoord.

Je hebt tegenwoordig wel hulpmiddeltjes (tabellen, E6b calculator en zelfs software) om zo'n dingen te helpen berekenen, en eens je met airliners vliegt is dit vooral werk voor dispatching, maar tijdens je opleiding zal je ze sowieso zelf moeten maken om aan te tonen dat je de logica erachter begrijpt.
Via de website van de
Koninklijke Militaire School kun je enkele voorbeeldexamens wiskunde en fysica downloaden. Deze zijn wat ruimer dan enkel luchtvaart, maar geven je ook een degelijk beeld van het vereiste niveau.
Naast wiskunde en fysica komt er trouwens nog heel wat andere leerstof bij kijken. Tijdens mijn opleiding ATCo had ik de volgende vakken die ook voor piloten zeer belangrijk zijn (sommige zelfs meer dan voor ATCos):
- Aerodrome Ground Aids
- Aerodynamics
- Aircraft Data
- Aircraft Technique
- Aviation English
- Aviation Law
- Basic Radio Telephony
- Division of Airspace and Services
- Flight Plan and Associated Messages
- Human Factor Training
- International and National Aviation Agencies
- Meteorology
- Modern and Future Navigation Systems
- Navigation
- Performance
- Radar Theory
- Radio Theory
Als je nog vragen hebt, stuur me gerust een PM.