Archief - Determinisme/causaliteit.

Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.

-*De_Jelle*-

Legacy Member
Na lange discussie met mijn leekracht filosofie of alles nu bepaald was of niet, besloot ik om een kleine uiteenzetting van mijn visie op determinisme te maken. Nu zou ik graag jullie mening hierover horen. Het is nogal groot uitgevallen dus als u lezen verafschuwt, klik dan nu weg. :p
Als iemand tegenstrijdigheden/fouten (of zelfs schrijffouten) in mijn tekst vindt mag je me er altijd op wijzen. ;)



Determinisme:


Zoals ik het nu zie is chaos een gevolg van het feit dat niet alles te meten en te verwerken is. Dat is geen reden om aan te nemen dat er geen determinisme is. Volgens mij is er geen vrije wil omdat alles bestaat uit kleiner deeltjes zoals atomen. Deze bewegen volgens natuurwetten dus kan je daaruit afleiden dat alles bepaald wordt door de wetten der natuur. Zo kun je het verleden niet veranderen en kan je afleiden dat alles een verklaarbare reden heeft. Blijkbaar is wat gebeurd is dus onveranderlijk. Waarom zou je dan aannemen dat de toekomst niet vast ligt. Er bestaat geen *geest*, het is een samenhang van ingewikkelde chemische reacties.

Je kunt zeggen dat intern je 'geest' is en extern de prikkels die je uit de omgeving opvangt. Het is eigenlijk raar om te zeggen dat er een buitenwereld is en een interne (in de mens). Wat jij doet wordt bepaald door het geheel (intern en extern), wat ook al weer vastlag. Het is net domino. Gebeurt er iets dat jouw zintuigen prikkelt, dan zal dat reacties geven in het brein. Dat is immers wat we bedoelen met zintuigen prikkelen. Licht komt binnen via het oog, gaat naar achter in het brein en wordt verwerkt in stappen. De resultaten kunnen in het bewustzijn komen en aanleiding vormen tot actie. Zo zijn het hersencellen die deze letters kunnen herkennen en actief worden. Deze worden gelinkt aan de taalcentra waar semantisch begrip ontstaat. Dat gaat naar je prefrontale kwab waar je je eigen gedachten vormt. Het is gewoon domino en daar heeft een vrije wil geen plaats in.

Volgens mij wordt met de vrije wil bedoeld dat de wil (een keuze) door niets beperkt, gebonden of belemmerd wordt. Wat ik weet over het brein is dat de functionele eenheden daarvan neuronen zijn en dat die gewoon zijn opgebouwd uit stoffelijke dingen. De interacties tussen neuronen leveren dan een besef en een eigen ik. Maar alles lijkt net domino te zijn. Het is niet zo dat er spontaan dingen gebeuren. Vuren van neuronen gebeurt als deze voldoende geprikkeld worden. Neurotransmitters worden afgescheiden, binden aan receptoren, veranderen de membraanspanning en als gevolg gaan ion kanalen open enz. Het is immers al algemeen aanvaard en ook bewezen dat men door toedoen van van medicatie, de stofwisseling van de hersenen kan aanpassen waardoor je anders zult denken.
Dat is dus allemaal actie en reactie. Kortom, van wat ik weet van het brein, is alles behoorlijk deterministisch en denk ik dat er geen vrije wil is.

Ter verduidelijking een voorbeeldje:

Kan een bom toevallig exploderen ? nee.
Valt een appel toevallig uit een boom ? nee.
Gaat een mens toevallig om een brood te gaan kopen ? nee.
Ontmoet je toevallig een vriend ?

Je gaat een brood halen omdat je hersenen gelinkt aan je lichaam zeggen dat je om welke reden dan ook een brood haalt. Op ongeveer hetzelfde tijdstip beslist je vriend om een wandeling te maken (ook dit wordt "beslist" door chemische reacties). Alle parameters en variabelen zoals auto's, rode lichten, snelheid waarmee je stapt,etc.. zijn al bepaald omdat ze vast liggen aan natuurwetten. Het zal al bepaald zijn dat je je vriend zal tegenkomen.
Natuurlijk klinkt mijn uitleg beperkt, omdat de wetenschap nog niet zo ver gevorderd is om ze te bepalen. Het gaat me vooral over het vastliggen ervan.

Conclusie, aan al deze dingen zijn wetten, variabelen, parameters verbonden. Biologisch, chemisch, fysisch, maw de wetten der natuur. Al deze wetten liggen vast en bepalen wat er gebeurd en wat er zal gebeuren. Daarom ben ik ervan overtuigd dat de toekomst, de wil van de mens en eigenlijk heel het universum wordt bepaald door de natuur en haar wetten.
Als het universum niet deterministisch is, welke processen zijn dan verantwoordelijk voor de keuzes die gemaakt worden ?
Anders gezegd : zijn er processen in het universum die niet aan regels gebonden zijn?
neen.





Extra informatie:

http://www.human.nl/constandse/lezingen/Lezing05/5_4.htm

Echter een fout in zijn redenering: We kunnen inderdaad op moleculaire schaal de uitkomst niet berekenen maar dat betekent niet dat er geen correcte uitkomst is. Stel dat we nu 55+55 niet zouden kunnen berekenen, wil niet zeggen dat de uitkomst niet 110 is. Hij maakt een veel voorkomend en in mijn ogen ondoordacht argument. Determinisme stelt niet dat we de toekomst kunnen berekenen, ze zegt dat de toekomst vastligt. Maw de uitkomst bestaat en heeft een vaste waarde (nl 110). Het lijkt me ook logisch dat men de toekomst niet kan bepaald worden mits ze het determinisme zou opheffen of er zou een paradox ontstaan. Want als men de toekomst weet zou men die immers kunnen aanpassen dus werken we tegen het determinisme in. Je zou dan nog kunnen zeggen dat het zien van de toekomst gedetermineerd was. Die stelling gaat natuurlijk niet op omdat je dan niet echt de toekomst hebt gezien.



Dan heb ik nog een fantastische uiteenzetting gevonden die mijn determinisme duidelijk verwoordt:

http://www.sfu.ca/philosophy/swartz/freewill1.htm#cdeterminism (heel puntje 6 dus)


De schrijver deelt ons aan het einde zijn visie mee en geeft een alternatieve oplossing voor het determinisme. Maar mits hij deze baseert op de onderstaande stelling, ga ik natuurlijk niet akkoord.

The laws of physics and chemistry are no different than the laws of economics: all laws of nature – of physics, of chemistry, of biology, of economics, of psychology, of sociology, etc. – are nothing more, nor anything less, than (a certain subclass of) true propositions.

Na zijn verdere uitleg gelezen te hebben lijkt het logisch dat natuurwetten als economische wetten beschouwd worden. Maar die logica klopt alleen voor de betekenis die hij daarin legt. Volgens mij mag je natuurwetten niet vergelijken met de economische. De economische hebben een andere werkruimte, deze berust zich op iets dat de mens geschapen heeft. Geld en waarde bestaan door de opavttingen van de mens en die opvatting mag men niet als vergelijking gebruiken voor de realitiet. maw wetten voor een opvatting zijn niet gelijk aan wetten voor het materiele. Daarmee is zijn argument ontkracht.
Volgens mij laat hij zich ook iets te veel beinvloeden door de logica van betekenissen die hij aan de dingen geeft.
Een voorbeeld van hoe we de realiteit verkeerd kunnen interpreteren door betekenissen die we leggen : Er kan geen niets zijn want als er een niets is, is het niets en is daarom wel iets. Dit klopt wel via de logica van de betekenis maar niet volgens die van de realiteit. Het niets is waar geen elementen zijn. De betekenis die wij geven aan het niets heeft daar geen enkele invloed op.


Ziezo dat was het. :unsure:

NeoGeo

Legacy Member
Lekker :p

Had daar voor zedenleer ook zo'n theorie over gemaakt die bijna helemaal met de jouwe overeenkomt.. ik had het nochtans zonder enige voorkennis gedaan...

Eén vraagje, waarom zouden we de toekomst niet kunnen voorspellen ?

pericolos0

Legacy Member
heel interessant.

Volgens mij is er geen vrije wil omdat alles bestaat uit kleiner deeltjes zoals atomen. Deze bewegen volgens natuurwetten dus kan je daaruit afleiden dat alles bepaald wordt door de wetten der natuur.

u vergeet een ding. Ik ben geen expert, maar wanneer we dingen op quantumniveau gaan bekijken, zien we dat bepaalde gebeurtenissen geen echte oorzaak hebben. Ze 'gebeuren' gewoon. Hier is eerder echt sprake van een kansspel.

http://physicalworld.org/restless_universe/html/ru_5_13.html

'...they form a world of potentialities or possibilities rather than one of things or facts.'
Werner Heisenberg

The problem of indeterminacy. We have seen that when it comes to predicting particular events quantum physics is limited to making probabilistic predictions. It seems certain that quantum physics will be an underlying principle of any conceivable theory of everything, so the predictions may always be limited to possibilities rather than particular eventualities.

YellinD

Legacy Member
Met jouw standpunt is er geen tegenargumentatie mogelijk, want je zegt dat alles zowiezo vastligt, al is het aan de hand van regels die we gewoon nog niet kennen?
Eens mens kan ingaan tegen zijn instincten in... Zijn die instincten dan geen regels, of is onze eigen wil dan geen regel? Of is er een regel die bepaalt in welke mate wij die vorige regels kunnen overtreden? Dan kan je inderdaad stellen dat er voor alles regels zijn en dat alles dus vastligt...

De uitleg dat alles vastligt omdat we uit atomen etc bestaan klopt niet, want ik meen mij te herinneren dat die deeltjes op zoek gaan naar evenwicht maar dat nooit niet bereiken want als ze er vlakbij komen worden ze weer tot chaos herleidt? (of heb ik dat nu zo slecht onthouden :) )

-*De_Jelle*-

Legacy Member
pericolos0 zei:
heel interessant.



u vergeet een ding. Ik ben geen expert, maar wanneer we dingen op quantumniveau gaan bekijken, zien we dat bepaalde gebeurtenissen geen echte oorzaak hebben. Ze 'gebeuren' gewoon. Hier is eerder echt sprake van een kansspel.

http://physicalworld.org/restless_universe/html/ru_5_13.html

Inderdaad quantumfysica zou het determinisme weerleggen, nu ik kan daaromtrend nog geen mening vormen mits ik er vrijwel niets over weet. (Als ik me niet vergis ging het over deeltjes die op meerdere plaatsen tegelijk kunnen zijn etc :unsure: )
Hetgene wat mensen me vertellen, is dat het zeer moeilijk is om de theorie begrijpbaar uit te leggen aan iemand die een normale kennis heeft over chemie/fysica. Nu ik zal de link die je hebt gegeven morgen eens volledig lezen (en hoop dat ze begrijpbaar is :)).

De vraag blijft dan nog, is het wel echt toeval dat de deeltjes soms anders bewegen als verwacht? Beschikken we wel over de kennis om te zeggen dat ze echt tegen de verwachte reactie ingaan? Er zijn immers nog andere verschijnselen die nog niet volledig verklaard zijn bv gravitatie (/licht?).

Starrk

Legacy Member
eigenlyk kan ik opmaken dat in uw redenering 'geluk' niet bestaat. Alles heeft zijn reden

oorzaak - gevolg?

-*De_Jelle*-

Legacy Member
YellinD zei:
Met jouw standpunt is er geen tegenargumentatie mogelijk, want je zegt dat alles zowiezo vastligt, al is het aan de hand van regels die we gewoon nog niet kennen?
Eens mens kan ingaan tegen zijn instincten in... Zijn die instincten dan geen regels, of is onze eigen wil dan geen regel? Of is er een regel die bepaalt in welke mate wij die vorige regels kunnen overtreden? Dan kan je inderdaad stellen dat er voor alles regels zijn en dat alles dus vastligt...

De uitleg dat alles vastligt omdat we uit atomen etc bestaan klopt niet, want ik meen mij te herinneren dat die deeltjes op zoek gaan naar evenwicht maar dat nooit niet bereiken want als ze er vlakbij komen worden ze weer tot chaos herleidt? (of heb ik dat nu zo slecht onthouden :) )

Ik ga ervan uit dat een deeltje, hoe klein ook, handelt volgens een wet en daarom niet kan *kiezen* waar het heen gaat of dat het deeltje tegen de wet in zou bewegen.


DekadeZ zei:
eigenlyk kan ik opmaken dat in uw redenering 'geluk' niet bestaat. Alles heeft zijn reden
oorzaak - gevolg?

Dat heeft u goed gezien. :p

pericolos0

Legacy Member
-*De_Jelle*- zei:
Inderdaad quantumfysica zou het determinisme weerleggen, nu ik kan daaromtrend nog geen mening vormen mits ik er vrijwel niets over weet. (Als ik me niet vergis ging het over deeltjes die op meerdere plaatsen tegelijk kunnen zijn etc :unsure: )
Hetgene wat mensen me vertellen, is dat het zeer moeilijk is om de theorie begrijpbaar uit te leggen aan iemand die een normale kennis heeft over chemie/fysica.

idd, zelfs einstein wilde er niet in geloven.

Nu ik zal de link die je hebt gegeven morgen eens volledig lezen (en hoop dat ze begrijpbaar is :)).

De vraag blijft dan nog, is het wel echt toeval dat de deeltjes soms anders bewegen als verwacht? Beschikken we de kennis wel om te zeggen dat ze echt tegen de verwachte reactie ingaan? E zijn immers nog andere verschijnselen die nog niet volledig verklaard zijn bv gravitatie (/licht?).

Er wordt eigenlijk nooit een reactie verwacht. Men werkt met een verwachte kans :) In een newtoniaans universum zouden we moesten we hypotethisch informatie weten over alle deeltjes, heden en verleden perfect kunnen voorspellen (en zou vrije wil dan ook niet bestaan). Door de quantumfysica zitten we nu met een ongedetermineerd universum, waar heden en verleden onmogelijk te voorspellen zijn wegens het kansenspel op quantumniveau.

Nu of dit kansenspel een oorzaak zou hebben is onbekend. Maar een hypothese zou kunnen zijn dat het fenomeen 'bewustzijn' hiervan afhankelijk is. Vrije wil zou zo kunnen bestaan! Mss komt bewustijn voort uit de complexiteit van een structuur (alle samehangende quantumdelen?) De mens is een ongelofelijk ingewikkelde 'structuur', en heeft dus een grote denkkracht en keuzebegrip. Naar deze analogie zal een steen ook een bewustzijn hebben, maar dit zal nooit tot uiting komen. Als we dit een stap verder zetten, en we nemen het gehele universum dat zich ooit in de staat van een singulariteit bevond. Dan kunnen we dit mss zelfs als god interpreteren. Begrijp mij ni verkeerd, ik ben niet gelovig, maar wanneer ge hier dieper over nadenkt lijkt het begrip god helemaal niet meer zo onnozel. Daarom ben ik dan ook agnostisch.

Een andere methode van interpretatie iets waar theoretici als Stephen Hawkin graag over speculeren. Dat namelijk elke quantumkans bij elke quantumgebeurtenis, ook gebeurd! Weliswaar als parallel universum. Op die manier zitten we dan met oneindig veel versies van ons universum Van praktisch gelijk tot totaal verschillend met andere natuurwetten. Vrije wil bestaat hier dan zowel wel als niet, aangezien al uw mogelijke keuzes gebeuren.

YellinD

Legacy Member
-*De_Jelle*- zei:
Ik ga ervan uit dat een deeltje, hoe klein ook, handelt volgens een wet en daarom niet kan *kiezen* waar het heen gaat of dat het deeltje tegen de wet in zou bewegen.

zoals ik al zei: door dat standpunt in te nemen gaat ge niemand geloven die tegen u standpunt ingaat

is een beetje zoals het geloof met zijn dogma's he... Iemand die vast gelooft in de dogma's gaat ook niets aanvaarden van iemand die ze wil weerleggen

discussion closed :)

-*De_Jelle*-

Legacy Member
pericolos0 zei:
idd, zelfs einstein wilde er niet in geloven.



Er wordt eigenlijk nooit een reactie verwacht. Men werkt met een verwachte kans :) In een newtoniaans universum zouden we moesten we hypotethisch informatie weten over alle deeltjes, heden en verleden perfect kunnen voorspellen (en zou vrije wil dan ook niet bestaan). Door de quantumfysica zitten we nu met een ongedetermineerd universum, waar heden en verleden onmogelijk te voorspellen zijn wegens het kansenspel op quantumniveau.

Nu of dit kansenspel een oorzaak zou hebben is onbekend. Maar een hypothese zou kunnen zijn dat het fenomeen 'bewustzijn' hiervan afhankelijk is. Vrije wil zou zo kunnen bestaan! Mss komt bewustijn voort uit de complexiteit van een structuur (alle samehangende quantumdelen?) De mens is een ongelofelijk ingewikkelde 'structuur', en heeft dus een grote denkkracht en keuzebegrip. Naar deze analogie zal een steen ook een bewustzijn hebben, maar dit zal nooit tot uiting komen. Als we dit een stap verder zetten, en we nemen het gehele universum dat zich ooit in de staat van een singulariteit bevond. Dan kunnen we dit mss zelfs als god interpreteren. Begrijp mij ni verkeerd, ik ben niet gelovig, maar wanneer ge hier dieper over nadenkt lijkt het begrip god helemaal niet meer zo onnozel. Daarom ben ik dan ook agnostisch.

Een andere methode van interpretatie iets waar theoretici als Stephen Hawkin graag over speculeren. Dat namelijk elke quantumkans bij elke quantumgebeurtenis, ook gebeurd! Weliswaar als parallel universum. Op die manier zitten we dan met oneindig veel versies van ons universum Van praktisch gelijk tot totaal verschillend met andere natuurwetten. Vrije wil bestaat hier dan zowel wel als niet, aangezien al uw mogelijke keuzes gebeuren.

Bedankt om in ruwe lijnen van quantumfysica even te vermelden. Ik vind uw gedachte omtrend de vrije wil boeiend. Dit inspireert me om uw site te lezen en om desnoods nog extra uitleg te zoeken op het internet. (Echter niet vanavond mits het nogal laat is en het lezen wel eens enige tijd in beslag zou kunnen nemen ;)) En zal u zeker mijn interpretatie erover laten weten.
Nu ik heb wel een probleem om de stelling van Hawkin te geloven. 1 mens zou een ontelbaar aantal keuzes maken doorheen zijn leven. Voor elke keuze dat die persoon maakt, zou de toekomst beinvloeden worden waardoor het universum van 1 keuze weer een aantal nieuwe universums creeert. Om niet te spreken over hoe jouw keuze een andere persoon zijn keuze kan beinvloeden. Hoe meer personen je er bij betrekt hoe onrealistischer het klinkt. En wat met babys? Beinvloedt hun bestaan het universum zelfs wanneer ze zich nog niet bewust zijn (maw ze kennen nog geen taal dus geen betekenissen)? Zoja kunnen we dan spreken van een keuze? Zonee vanaf wanneer kunnen we dan spreken over de keuze van een kind? Onstaan er nieuwe universums bij een geboorte? etc.. Allemaal zeer onduidelijk volgens mij. :p
Of mag ik uit zijn interpretatie afleiden dat hij eerder de deterministische kant opgaat en stelt dat een persoon gewoon een pad volgt van keuzes waarvoor een universum bestaat?
Of begrijp ik zijn stelling gewoon verkeerd ? ;)


YellinD zei:
zoals ik al zei: door dat standpunt in te nemen gaat ge niemand geloven die tegen u standpunt ingaat

is een beetje zoals het geloof met zijn dogma's he... Iemand die vast gelooft in de dogma's gaat ook niets aanvaarden van iemand die ze wil weerleggen

discussion closed :)

Niet te snel conclusies trekken. Ik sta zeer open voor andere opvattingen. We moeten altijd vragen blijven stellen. Als we denken dat we alles weten, zullen we geen vragen meer stellen en weten we eigenlijk niets. ;)
Ik geef toe dat er weinig argumenten tegen in te brengen zijn en de meeste kun je makkelijk ontkrachten in het voordeel van het determinisme, maar dat betekent niet dat ik determinisme als zekerheid beschouw. Het is een mogelijke verklaring van het bestaan. En ja je zou kunnen stellen dat ik natuurwetten als waar beschouw maar ik ben me er wel van bewust dat die niet altijd correct zijn. (die conclusie kunnnen we trekken uit het verleden, wetten die weerlegd worden door andere nieuwere wetten etc.)

Holy Paladin

Legacy Member
volgens mij klopt da wel

als ge duizend keer een periode laat her'gebeuren' dan zal zal altijd etzelfde gebeuren, nen boom zal altijd op dezelfde plaats groeien want et zaadje volgt elke keer dezelfde wind, die wind heeft ook zijn oorsprong etc
ma de toekomst ligt niet vast he, stel da ge weet wa er gaat gebeuren, dan is er direct iets verschillend met wat er zou gebeurt zijn moest ge dat niet weten (en dat is wat ge nu wel weet, maar nie zal gebeuren)
ge kunt dan mss zeggen, da zou gebeurt zijn, aks ik nie wist da et ging gebeuren. proficiat :p

pericolos0

Legacy Member
-*De_Jelle*- zei:
Bedankt om in ruwe lijnen van quantumfysica even te vermelden. Ik vind uw gedachte omtrend de vrije wil boeiend. Dit inspireert me om uw site te lezen en om desnoods nog extra uitleg te zoeken op het internet. (Echter niet vanavond mits het nogal laat is en het lezen wel eens enige tijd in beslag zou kunnen nemen ;)) En zal u zeker mijn interpretatie erover laten weten.
Nu ik heb wel een probleem om de stelling van Hawkin te geloven. 1 mens zou een ontelbaar aantal keuzes maken doorheen zijn leven. Voor elke keuze dat die persoon maakt, zou de toekomst beinvloeden worden waardoor het universum van 1 keuze weer een aantal nieuwe universums creeert. Om niet te spreken over hoe jouw keuze een andere persoon zijn keuze kan beinvloeden. Hoe meer personen je er bij betrekt hoe onrealistischer het klinkt. En wat met babys? Beinvloedt hun bestaan het universum zelfs wanneer ze zich nog niet bewust zijn (maw ze kennen nog geen taal dus geen betekenissen)? Zoja kunnen we dan spreken van een keuze? Zonee vanaf wanneer kunnen we dan spreken over de keuze van een kind? Onstaan er nieuwe universums bij een geboorte? etc.. Allemaal zeer onduidelijk volgens mij. :p
Of mag ik uit zijn interpretatie afleiden dat hij eerder de deterministische kant opgaat en stelt dat een persoon gewoon een pad volgt van keuzes waarvoor een universum bestaat?
Of begrijp ik zijn stelling gewoon verkeerd ? ;)

hmm nee zo moet ge het ni zien. Bij elke quantumgebeurtenis ontstaat er nieuwe dimensies (of ze hebben altijd al bestaan). Tis ni alleen afhankelijk van een menselijke keuze, het gebeurt overal. Het idee hier is dat een keuze zoals wij die ervaren het gevolg is van een hele hoop quantumgebeurtenissen samen.
Alles wat er ook maar kan gebeuren, is wel in een parallel universum gebeurd. Tis eigenlijk een soort van allesverklaring die ook gebruikt kan worden om bv abiogenesis te verklaren.

Fighting Hobbit

Legacy Member
Het lot is een prachtig ding om over te discussiëren en zelfs om gewoon over te denken...
Studeert ge toevallig filosofie threadstarter?

klootvis

Legacy Member
Mooie tekst :niceone:

In mijn studies aan de unief volg ik ook een richting die biologie, fysica & chemie op een boeiende manier door elkaar haspelt en zo een schat aan informatie blootlegt. Hoe graag ik me ook op jouw denkpiste begeef, toch denk ik dat je je wel wat domeinen van de werkelijkheid door elkaar haspelt. Wat je daar aanhaalt dat niets toevallig is ( "dat ik een brood ga kopen is niet toevallig") kadert inderdaad wel in de algemene survivaldrang van ieder menselijk wezen - de wil om te overleven, om zijn interne homeostasis (noem het "goede gezondheid") te behouden. Zo kunnen veel dingen verklaard worden, de wetenschap begeeft zich inmiddels al op een spoor waarop altruïsme biochemisch verklaard zou kunnen worden als een reactie om zelf in leven te blijven.
Wetenschap brengt ons dus heel ver om het gedrag van de mens in een causaal kader te plaatsen, MAAR probeer niet ieder facet van het mens-zijn roekeloos en onbezonnen in termen van determinisme te kaderen.

Waarom zijn er dingen als godsdienst ==> (de marxistische jongens onder ons vliegen hier natuurlijk op en zeggen dat het gewoon projecties zijn onze diepste verlangens om toch een verzadigd gevoel te krijgen: "godsdienst is opium voor het volk")
Denk aan verscheidene ethische kwesties: Waarom zijn mensen voor/tegen abortus, genetische manipulatie, euthanasie. Hier praat men over gevoelens en via een zeer quatsche redenering kun je die misschien (mits vele bochten en omwegen) stellen dat het allemaal expressies zijn van de survivaldrang van de mensen, maar dat zou toch te veel bij de haren gesleurd zijn

Dergelijke metafysische zaken zijn niet op biologisch, biochemisch, fysisch of chemisch niveau te verklaren. Wetenschap zal ons hier wellicht heel ver in brengen, maar we zullen NOOIT kunnen stellen dat het enige gangbare principe op aarde het determinisme is

Mvg
Klootvis

Shade

Legacy Member
-*De_Jelle*- zei:
Bedankt om in ruwe lijnen van quantumfysica even te vermelden. Ik vind uw gedachte omtrend de vrije wil boeiend. Dit inspireert me om uw site te lezen en om desnoods nog extra uitleg te zoeken op het internet. (Echter niet vanavond mits het nogal laat is en het lezen wel eens enige tijd in beslag zou kunnen nemen ;)) En zal u zeker mijn interpretatie erover laten weten.
Nu ik heb wel een probleem om de stelling van Hawkin te geloven. 1 mens zou een ontelbaar aantal keuzes maken doorheen zijn leven. Voor elke keuze dat die persoon maakt, zou de toekomst beinvloeden worden waardoor het universum van 1 keuze weer een aantal nieuwe universums creeert. Om niet te spreken over hoe jouw keuze een andere persoon zijn keuze kan beinvloeden. Hoe meer personen je er bij betrekt hoe onrealistischer het klinkt. En wat met babys? Beinvloedt hun bestaan het universum zelfs wanneer ze zich nog niet bewust zijn (maw ze kennen nog geen taal dus geen betekenissen)? Zoja kunnen we dan spreken van een keuze? Zonee vanaf wanneer kunnen we dan spreken over de keuze van een kind? Onstaan er nieuwe universums bij een geboorte? etc.. Allemaal zeer onduidelijk volgens mij. :p
Of mag ik uit zijn interpretatie afleiden dat hij eerder de deterministische kant opgaat en stelt dat een persoon gewoon een pad volgt van keuzes waarvoor een universum bestaat?
Of begrijp ik zijn stelling gewoon verkeerd ? ;)

Het is echt niet iets speciaal voor mens/levend wezen, het is een eigenschap voor iedere quantummechanische variable.
In de QM zijn resultaten statistisch van aard.(je doet een experiment en je hebt bvb 50% kans op A en 50% kans op B)
Iedere keer dat je een experiment doet splitst het universum op in 2 nieuwe: eentje waar je antwoord A ziet en eentje waar je antwoord B ziet.(dat is voor de mensen die de Many worlds interpretatie[*] aanhangen) Op deze wijze splitst het universum eigenlijk iedere nanoseconde een ongelooflijk aantal keren in parallelle universa die allemaal een beetje verschillen.
Nu om op je determinisme terug te komen kun je dit zowel als pro als als contra beschouwen.
Pro: determinisme betekent dat je alles in wetten kunt vastleggen en de mogelijke toekomst(en) zou kunnen voorspellen.==> zowel je A als B keuze zijn oplossingen van de formules=> er is geen vrije wil alles is gedetermineerd(hier heb je dan wel een klein probleem: Wanneer heb je wel nog vrije wil?)
Contra: het statistisch zijn van de wetten verhinderd je 1 oplossing te hebben=> je kunt de toekomst niet voorspellen(hij ligt niet vast).

Als je er de QM bijsleurt moet je dus heel duidelijk gaan omlijnen wat derterminisme voor jou betekent(zeker in de context van statistiek) enkel op die wijze kun je een zinnige discussie voeren, gezien 2 mensen die zeggen dat ze het determinisme aanhangen daar soms totaal tegengestelde gedachten over durven hebben.
Om eens terug te komen op het pro-geval: naast de zingeving van het begrip vrije wil zou je ook de vraag moeten stellen naar je zingeving aan het begrip determinisme.(heb zo het gevoel dat elke discussie dan triviaal zou worden)

[*]Many Worlds interpretatie: alle QM beslissingen zorgen ervoor dat er nieuwe universa ontstaan. Er is over deze interpretatie van de Quantum wereld nogal wat discussie. Sommigen zijn van mening dat er maar 1 universum is(het mijne)...basering is veelal dat het aantal universa ridicuul hoog zou zijn etc(het idee waar jij mee in botsing kwam), de voorstanders gebruiken dan het argument dat er eigenlijk geen reden is om de ene oplossing boven de andere te verkiezen(anders houden je statistische wetten op statistisch te zijn) en ze dus beide moeten bestaan.(persoonlijk ben ik ook de voorstander van dit "niet-bevooroordelings argument")
Nu kun je vragen :"Hoe komt het dan dat je hier bent en niet in het parallelle universum waar je dit niet aan het typen bent?"
Dan moet ik je antwoorden:"Daar ben ik ook."
Volgende wat je kan vragen is:"Hoe komt het dat je niet schizofreen wordt?"
Dan zal mijn antwoord in de richting gaan van:"De 2 universa staan loodrecht op elkaar zodat hun projectie in het andere universum , nul is.Ja dat many-worlds universum(dat alle many-worlds omvat) moet dan wel oneindigdimensionaal zijn, maar dat is wiskundig speelgoed."
Het heeft wel iets geruststellend voor tijdens de examenperiode. Er zal namelijk altijd 1 universum bestaan waar je wel geslaagd bent. :woohoo:

Shade

devilface

Legacy Member
Vooreerst even zeggen dat dit zeer boeiend is om lezen, maar toch een belangrijke bedenking.

Do originele post ging er van uit dat alles wordt bepaald door natuurwetten. Maar er wordt blijkbaar vergeten dat die wetten ook maar een interpretatie zijn van een werkelijkheid. Misschien had Newton wel gelijk toen hij zijn natuurwetten opstelde(das al achterhaald, maar kom), maar er is evenveel kans dat er toch een god bestaat die ad random kiest wie wat meemaakt en doet. Het is evengoed mogelijk dat je als mens slecht een bewustzijn bent en dat de rest van de wereld ingebeeld is(matrix achtige dingen) zoals om het even welke interpretatie mogelijk is.

Stel nu dat je aanneemt dat elke natuurwet die ooit is bedacht juist is. Waarom zou dit dan betekenen dat ons gedrag dan bepaald is. De meest primitieve reacties(vluchten,...) zouden misschien wel bepaald kunnen zijn, maar ons bewustzijn (als je aanneemt dat het bewustzijn niets is dat uit elementairte deeltjes bestaat) is volgens mij niet aan natuurwetten blootgesteld, juist omdat het niet bestaat uit deeltjes.

Als je deze theorie nu bekijkt in een voorbeeldje. Als ik een vallende appel opvang, zodat hij niet op de grond valt, dan ga ik in tegen de natuurwetten (vallen is een minder stabiele toestand dan stilliggen). Maar waarom zou ik, die bepaald wordt door diezelfde natuurwetten, ingaan tegen "het iets" dat mij compleet bepaalt?

-*De_Jelle*-

Legacy Member
pericolos0 zei:
hmm nee zo moet ge het ni zien. Bij elke quantumgebeurtenis ontstaat er nieuwe dimensies (of ze hebben altijd al bestaan). Tis ni alleen afhankelijk .. etc

Shade zei:
Het is echt niet iets speciaal voor mens/levend wezen, het is een eigenschap voor iedere quantummechanische variable.
In de QM zijn resultaten statistisch van .. etc

Wel zeer interessant. Nu de ene stelling zegt dat er een bevoordeling kan zijn, wat juist zou kunnen zijn mits we gewoon niet genoeg kennis bezitten om de reden ervan te verlaren. Als deze juist theorie juist zou zijn, kan je dat weer in het voordeel van het determinisme plaatsen. Nu de 2e theorie zou je, zoals je zelf zegt, ook in het voordeel kunnen plaatsen. Je hebt 2 antwoorden, je neemt dus ofwel a ofwel b. Welke jouw bestaan zal kiezen/zijn, weet men dus niet. Maar als je de antwoorden weet, zou je kunnen zeggen dat je ze beiden kan berekenen en zo de daarop volgende *keuze* kan bepalen, enzovoort. Dit zou eerder bij mijn visie over determinisme passen, want zoals ik eerder al zei je kan de toekomst niet berekenen (dus weten of het a of b zal zijn), anders zou je het systeem opheffen. Dus uw contra was mijn pro-argument.
Waar ik ook even wil op inpikken is dat je zegt dat je in elk universum bent. Ik zou dan eerder zeggen ik ben alleen hier. Want het antwoord a of b zal je verdere denken wel bepalen en dan heb ik het over opvattingen over de wereld en zelfs biologisch zal je in bepaalde situaties niet meer dezelfde zijn. Je ik is eerder bepaald door welke antwoorden jij hebt genomen. De andere antwoorden vormen andere personen. Bekijk het als een soort stamboom, antwoord a en b komen wel van dezelfde persoon doch vormen ze 2 verschillende personen.
Dit is natuurlijk wat muggenziften want ik begrijp wel waar je naartoe wou. :p
Dan nog even over de zingeving van de vrije wil. Naargelang ik er dan vanuit ga dat er geen is, vervalt de vraag lijkt me?
De zingeving van het determinisme (als je ervan uitgaat dat ze waar is) komt neer op de zin van het leven/bestaan. Ik zou het dan bekijken als een systeem van de natuur/bestaan om haar verdere bestaan de verzekeren. Een soort systeem waar je niet tegenin zou kunnen gaan. Mischien kan je het zelfs zien als een natuurwet op zich.
Mijn vraag aan jou dan, wat is de zingeving van vrije wil ?

klootvis zei:
In mijn studies aan de unief volg ik ook een richting die biologie, fysica & chemie op een boeiende manier door elkaar haspelt en zo een schat aan informatie blootlegt. Hoe graag .. etc

Als je gelooft dat je denken onafhankelijk staat van het materiele dan is determinisme inderdaad dikke zever. ;)
Ik geloof dus niet in een *geest/ziel* die onafhankelijk kan handelen van uw hersenen. Mits uw hersenen zowel uw bewustzijn en onderbewustzijn bepalen. Je zou dan de hersennen kunnen herleiden naar de kleinste deeltjes. Ik trek daaruit dan de conclusie dat je niet anders kan denken dan wat de deeltjes aangeven. Nu kwam er dus de quantummechanica bij waardoor ik mijn opvatting heb moeten herzien/aanpassen. Als je het voorgaande even leest kan je wel zien dat ik sceptisch sta tov de qm als tegenargument voor het determinisme.



devilface zei:
Vooreerst even zeggen dat dit zeer boeiend is om lezen, maar toch een belangrijke bedenking.. etc

Determinisme kan alleen kloppen wannneer je stelt dat er geen god/ziel/geest is. Wat jij zegt kan allemaal, maar daar zijn nog geen aanwijzingen naar. Ik probeer dan ook de wereld te bekijken met de kennis die ik kan verkrijgen.


Fighting Hobbit zei:
Het lot is een prachtig ding om over te discussiëren en zelfs om gewoon over te denken...
Studeert ge toevallig filosofie threadstarter?

Ik zit in mijn laatste jaar vd middelbare school en ben nog aan het twijfelen tussen filo / socio / psycho / wetenschappelijke richting.
Mischien doe ik ze wel allemaal.. :baard: :wtf: (waarom niet eh)

Fighting Hobbit

Legacy Member
-*De_Jelle*- zei:
Ik zit in mijn laatste jaar vd middelbare school en ben nog aan het twijfelen tussen filo / socio / psycho / wetenschappelijke richting.
Mischien doe ik ze wel allemaal.. :baard: :wtf: (waarom niet eh)
Das perfect mogelijk zenne, met nieuw systeem met die modulles, maar dan moet we bereid zijn hard te werke...
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
Terug
Bovenaan