Het is inderdaad een belachelijke gewoonte die gegroeid is in de vroege jaren 2000. Bijvoorbeeld in de serie Familie (lol, betrapt) is er een personnage, Nederlandse professor en die is dan de enige Nederlandstalige die ondertiteld wordt, ondanks het feit dat hij Algemeen Nederlands praat. Waarom? Er bestaat geen enkele Vlaming die geen Algemeen Nederlands begrijpt. Omgekeerd zie je dit ook op de Nederlandse televisie, als Vlaamse acteur of actrice algemeen Nederlands praat, zoals bijvoorbeeld Lien Van de Kelder die een gastrol krijgt ergens, dan wordt zij gewoon ondertiteld.
Wat taalgebruik betreft is er ergens ook wel een verschil tussen Vlaanderen en Nederland. Vlamingen zijn vaker slordiger/non-chalanter en velen zwakken liever hun dialect wat af dan dat ze echt van taalprofiel overgaan. In de Nedersaksische provincies in Noord-Oost-Nederland spreekt men dialecten die véél meer verschillen van het Algemeen Nederlands dan het West-Vlaams of zelf het Limburgs, maar bijna iedereen daar is in staat correct Algemeen Nederlands te praten. Ons Nederlands zit ook barstens vol typische taalfouten die zelfs onze hoogopgeleiden maken (zoals 'in een (schier)eiland' i.p.v. 'op' of 'zo'n dingen' i.p.v. 'zulke dingen' waar 'zo'n' een samentreksel is tussen 'zo' en het enkelvoudige 'een'). Het feit dat echt Algemeen Nederlands correcter gebezigd wordt in Nederland en populairder is als medium, maakt het wel dat Nederlandse allochtonen geneigd zijn sneller onze taal te beheersen dan Vlaamse allochtonen. Dit heeft ook meer te maken aan het feit dat onze cultuur een beetje introverter is waar de Nederlandse extravert is, denk ik.
Een Nederlandse oliedomme laagopgeleide spreekt vaak correcter Nederlands dan een Vlaamse professor (toen ik in UGent zat heeft iedere professor die les aan me gaf 'noemen' en 'heten' door elkaar gehaald, iedere). Dat is de ironie. Zo heb ik eens een Surinamer gekend (geen Nederlander, maar ook zij spreken correct Nederlands) die nooit zondigde tegen woordgeslacht of het verkeerde voorvoegsel gebruikte, maar ik schat zijn IQ op 90. Hij kan de meest simpele cognitieve problemen niet oplossen.
Ik denk dat wij, Vlamingen, Nederlands praten zoals Amerikanen Engels praten. Goeie vergelijking. De Amerikanen hebben ook spitsvondigheden in hun Engels dat het Britse Engels mist, zoals de aanvoegende wijs, maar men trekt zich weinig aan van 'boekentaal'.
Ondanks dit alles (verschil in taalbeleving) vind ik het ondertitelen van taalgenoten, zeker als ze geen dialect spreken dwaas. Belachelijk! En het is helemaal van de pot gerukt wanneer men ondertiteld op basis van nationaliteit. Dat heeft veel weg van die donkere hoeken van Vlaanderen waar men nog negatief denkt 'over Hollanders', maar men nooit met een Nederlander echt gekend heeft. Erg vreemde mentaliteit voor mij. Het zou dus optioneel moeten zijn. Immers, als ik van een film of serie geniet dan lees ik niet, maar luister ik. Lezen is een handige optie maar echt genieten van een film is luisteren. Dit merk je vooral wanneer je kijkt naar een film waarvan je niets van de taal begrijpt. Ooit eens een Kurosawa-film gezien? Echte meesterwerken. Nochtans voel je dat je veel moet lezen omdat je gehoor het Japans niet begrijpt en je daarom 'iets' mist.