Dennoman zei:
Een familielid van mij heeft lange tijd als vrijwilligster bij de zelfmoordlijn gewerkt en ne verre kennis heeft zich gespecialiseerd in zelfmoord in relatie tot borderlinepatiënten en andere geestesziekten. Ze zeggen beiden dat een zelfmoordpoging in het merendeel van de gevallen een extreme uitroep tot aandacht is. Ze zijn dan radeloos en kunnen bij niemand terecht. Daarom gaat men op den duur tot wanhoopsdaden over om toch maar even te voelen dat er nog mensen zijn die voor hen zorgen en waarmee ze kunnen praten. Zo'n onderbewust bedoeld mislukte zelfmoordpoging kan men onder meer doen door te veel variabelen in te voeren (bvb. mensen die pillen nemen en dan nog allerlei streken gaan uithalen, waardoor de rest ervan vaak mislukt) of simpelweg door het halfslachtig te doen. De levensdrang is sterk, hoe zinloos het leven ook lijkt.
Over de motivatie achter iemand die écht zelfmoord pleegt, kun je eindeloos doorgaan, maar een zelfmoordpoging is iets rechtlijniger. Iemand die écht tot zelfdoding wil overgaan, die kan dat. Over het algemeen kun je ook stellen dat impulsieve zelfmoord niet bestaat, er gaat per definitie altijd een zware depressie aan vooraf. Mensen die dus hun moment van zelfdoding niet "plannen", willen eigenlijk niet echt dood. Iemand bij wie het lukt, heeft dat moment vaak al jaren in zijn of haar hoofd uitgetekend tot in de details.
Eigenlijk kan men niet of nauwelijks logisch nadenken over de motivatie van iemand die zich voor de tram smijt. Die denkt niet aan anderen, die wil gewoon dood en is ervan overtuigd dat de hele wereld beter af zal zijn zonder hem. Het moge duidelijk zijn dat je zulke gedachten niet zomaar uit iemands hoofd kan praten, anders sprongen ze niet voor de tram.
Ik zeg niet dat dit geheel zonder uitzonderingen is hé. Er bestaan altijd "zekere" manieren om jezelf te doden die toch door één of ander goddelijk toeval mislopen hé
Excuses voor de late reactie, ik was er gisteren niet doch wil wel even reageren op deze interessante repliek. Ik ben het grotendeels eens met wat je schrijft.
Ik kan niet beweren dat ik weet wat er in zo'n mensen omgaat, ik heb zelf nooit in een positie verkeerd waarin ik zelfdoding als een valabel alternatief gezien heb. Ik heb wel een geval van dichtbij meegemaakt waar dat wel het geval was: een paar jaar geleden kampte mijn moeder met een serieuze depressie, waarin ze te pas en te onpas met de woorden gooide 'misschien is het beter dat ik er een eind aan maak'. Dat was ook een schreeuw naar aandacht, ik betwijfel of ze het ooit serieus overwogen heeft.
Ik heb toen zelf uit de eerste hand ervaren dat er met zo'n mensen gewoon
niet te praten valt. Ze zat zodanig in haar eigen negatieve wereld dat wat we ook zeiden of deden, het hoegenaamd geen indruk meer op haar maakte. Ze was totaal niet meer voor rede vatbaar. Ik heb toen nog de volgende metafoor gebruikt: je zit in een put van 50 cm diep, wij staan aan de rand daarvan, steken onze hand uit en proberen je eruit te helpen. Jij ziet ons niet, wil ons niet zien. Je doet je ogen dicht en houdt je handen voor je oren en zegt tegen jezelf "nee, dat is geen waar, deze put is bodemloos diep, hier kom ik nooit meer uit".
Haar antwoord: "neen, dat is geen waar, ik zit niet in een depressie." Vijf minuten later: "misschien is het toch beter dat ik er een eind aan maak." Bijzonder frustrerend. Uiteindelijk is ze naar een psycholoog gegaan en is ze er bovenop geraakt. Gelukkig.
In vele gevallen merk je het niet eens dat iemand met die gedachten rondloopt. Iemand die dergelijke gedachten serieus in overweging neemt kan je er maar bezwaarlijk van betichten rationeel na te denken, doch als je echt dood wil zijn er inderdaad voldoende alternatieven die het op een snelle, pijnloze en vooral niet-gruwelijke manier doen.
Onder een trein of tram springen is snel, maar dat is ook het enige. Enerzijds is het zo 'spectaculair' dat je het bijna niet anders dan als een soort statement kan zien, vind ik. Vandaar mijn dilemma; er zijn alternatieven die minder pijnlijk en vooral minder gruwelijk zijn. Anderzijds is het meestal wel finaal: als deze manier een schreeuw om aandacht zou zijn, is het er één zonder weg terug.
Of zelfdoding een laffe manier is om uit het leven te stappen, weet ik niet. Vanuit het perspectief van de nabestaanden, die met de gevolgen achterblijven, natuurlijk wel. Vanuit het perspectief van de nabestaanden heeft de zelfmoordenaar voor de 'makkelijke' oplossing gekozen.
Anderzijds zijn mensen die zelfmoord als valabele optie overwegen dikwijls zodanig ver heen en zo voor rede onvatbaar dat dergelijke, rationele concepten als 'laf' of 'moedig' vanuit het perspectief van die zelfmoordenaars hun waarde een beetje verliezen, vind ik. Zoals je zegt zijn die mensen daar eenvoudigweg niet mee bezig - het enige dat zij zien, is dat aan hun lijden een einde komt op de meest drastische manier. De andere mogelijkheden zien zij niet in, willen ze niet inzien,
kunnen ze niet inzien. Alles draait zodanig om hun eigen leiden, hun eigen onvermogen tot relativeren, dat al het andere alle betekenis verliest. Het is daar een niemandsland, waar slechts weinigen ooit van terugkeren.