Bart Religion
Legacy Member
.
DooM
De revolutie op gamegebied. Zeggen dat deze game z'n "tijd vooruit was" is de grootste understatement van het jaar. Wat Gagarin deed voor het verkennen van ruimte deed Id Software voor gaming. Het verschil tussen Doom en z'n voorgangers is dan ook zoals met een simpel vliegtuigje 500km halen, terwijl Doom de ruimte invloog.
Maar dat is puur technisch. Ik kan hier héél diep op ingaan waarom Doom zou vooruitstrevend was en een pak dingen dingen deed op die voordien ongenoeglijk werden geacht op gebied van gaming, maar dan blijven we bezig. Vergelijk zelf maar eens games voor 1992 en na 1993. Ik bedoel na 1996, op Doom 2 na duurde het maar liefst zo lang eer Doom ingehaald werd.
Wat Doom zo gaaf maakte was echter de sfeer. De duistere, onheilspellende muziek, het geniale en unheimlich leveldesign waren ronduit bevreemdend. Geen realistische levels maar abstracte interpretaties van militaire basissen, die stillaan overwoekerd worden door de hel. Waar je uiteindelijk terechtkomt om flink wat ass te kicken.
De actie is Doom is dan ook zonder genade. Uiteraard speel je op Ultra Violence. Het kan nog een trapje moeiljker met de Nightmare mode, maar als je die selecteert waarschuwt het spel je zelf dat deze mode zelfs nog geen klein beetje eerlijk is. Begrijpelijk ook, want het lijkt me duidelijk dat deze mode gemaakt is voor de co-op (tot 4 spelers) gemaakt is. Dan is het te doen. In je eentje? Not quite. Monsters respawnen, schieten dubbel zo snel en laten slechts half zoveel munitie vallen.
Van multiplayer gesproken. Doom was zowat de game die multiplayer op PC relevant maakte. Op internet kon je in '93/'94 nog niet spelen maar via LAN ging het prima. Ontelbare LAN party's werden georganiseerd waarbij tot de vroege uurtjes Doom gespeeld werd.
Niet enkel in de huizen van de liefhebber trouwens. Tijdens de middagpauze op school, op kantoor, overal waar pc's in een netwerk stonden.
Een briljante marketingstrategie die Id Software gebruikte was namelijk het zogenaamde shareware model. Iets dat erg populair was in de jaren '90.
Jonge snaken die nu hun wenkbrauwen fronsen zal ik het even uitleggen. Kortweg is een shareware versie een zeer lange demo. Een demo heb je echter snel uit en bevat slechts 2 levels ofzo en biedt doorgaans een pak minder mogelijkheden dan het volledige game. Op een kwartiertje heb je het wel gezien en dan heb je doorgaans enkel twee willekeurige stukken van de vetste delen gezien. Eerder een soort filmtrailer waar men de beste stukken snel laat zien om de indruk te wekken dat de volledige game even vet is. Het mooie van die shareware is trouwens dat het volledig gratis was. Jawel, 1/3 van de game was gewoon gratis, met alles erop en eraan. Behalve Episode 2 & 3 natuurlijk.
Niet dat ik wil veralgemenen, maar zo games heb je meer en meer. Bij de shareware van Doom is het net andersom. Je speelt gewoon het eerste deel van begin tot eind en dat 9 levels lang. Alles inclusief, en niet enkel de paar dikke stukken. Sterker nog. Episode 2 & 3 gaan er gewoon los over.
Ja, in die tijd waren games nog verdeeld in episodes (Nee, Half Life 2 is niet origineel op dat vlak en faalt er zelfs keihard in). Doom bestond dus uit 3 episodes.
De eerste episode was gratis en kon je in LAN spelen. Wilde je Episode 2 & 3 spelen dan diende je de volledige game aan te schaffen. En dat wou je uiteraard tenzij je een hekel had aan games.
Episode 2 & 3 kon je gewoon meteen bestellen. Geen gezeik (hier ben ik weer) met de bullshit van Valve die ons al jaren doet wachten op Episode 3. (Nuja, beter lang wachten op een nieuwe Valve game die top is dan een een gehaaste Valve game die niet goed is). Later kwam nog een 4e episode, met extra moeilijke levels.
Doom was destijds de grootste stap vooruit in de geschiedenis van de FPS gaming. Kijk maar wat er voor en na kwam. Toen Doom uitkwam was de concurrentie nog bezig met spellen te maken die Id Software's Wolfenstein 3d zouden overtreffen. Het is hen nooit gelukt. Er zijn veel Wolf3d clones geweest, maar geen enkele kon Wolf3d overtreffen.
En dan kwam Doom en werd het pas echt pijnlijk voor de concurrentie. Het duurde nog een dikke 3 jaar tot 3Drealms pas een gelijkwaardige game kon uitbrengen met Duke Nukem 3d.
Een van de sterkte punten van Duke3d is dat het de Doom formule nam en het in een redelijke realtische setting plaatste. Geen abstracte levels meer zoals in Doom, maar herkenbare omgevingen. Al bleef Duke3d nog steeds erg trouw aan de Doom formule. Open levels, het zoeken naar sleutels en geheimen om verder raken. Eindbazen en ga zo maar door. 3 jaar later was Duke3d wel al wat gedateerd op grafisch gebied, maar dat stoorde niet. Duke Nukem had attitude, en zoals in de betere actiefilm liet hij regelmatige foute one-liners horen. Bovendien zat de game vol verwijzen naar pop-culture en lekker foute en erg platte humor.
Want ten slotte mag een belangrijk element als humor niet ontbreken. Want ook Doom is een verdomd geestige game. Denk hier nu niet bij aan Duke Nukem 3d of andere puberale onderbroekenlol. Niet dat daar iets mis met is, maar de humor van Doom is van een andere soort. Moeilijk uit te leggen feitelijk.
Enkele voorbeelden is het gezichtje onderaan de HUD. Hoe meer je geraakt wordt, hoe meer je bakkes op een rauwe hamburger gaat lijken. Aardig hoor, maar als je goed oplet zie je hem soms wel heel vreemde bekken trekken.
Dat is een klein detail, maar er zit wel enkele geestiger dingen in. Echter, zoals ik al zei verwacht geen onderbroekenlol en je zal ook niet over de grond liggen rollen en je pancreas scheuren van het lachen, maar Doom heeft wel degelijk heel wat humor humor. Al zal die niet voor iedereen zijn, want die is veel subtieler en, durf ik het zeggen, toch meer bedoeld voor een volwassen publieken. Of althans een 'iets minder puberaal' publiek.
Denk eerder aan vijanden die je kan in de luren leggen door stiekem met je pistool in een soldaat zijn zijkant te schieten waardoor de domoor denkt dat zijn kompaan hem geraakt heeft en ze elkaar beginnen ondersteboven schieten. Een tactiek die cruciaal is op de hoogste moeilijkheidsgraad om ammo te conserveren. Denk ook aan het kapot schieten van een explosieve ton zodat de omringende soldaten uit elkaar zit spatten en het bloed en ingewanden heerlijk in het rond vliegen. Of wat is er leuker dan met een kettingzaag het gezicht van een demon tot frut herleiden?
Mooie verwijzingen naar de Evil Dead films trouwens. Die zitten er trouwens wel meer in. Check het gezichtje van je avatar maar eens als je de kettingzaag opraapt. De grijns van Doomguy is veelzeggend. Hij zegt net geen groovy ofzo.
Verwijzingen naar films zitten er wel meer in. Aliens is uiteraard het meest voor de hand liggend, maar ook Evil Dead & Army of Darkness.
De meest prangende vraag zal echter zijn hoe Doom de dag van vandaag nog speelbaar is. Het antwoord is fuck yeah. Uiteraard zijn de graphics niet bepaald HD en heb je geen coversysteem en geen regenerating health, maar fuck that.
Wat je wel hebt is gameplay met een hoog tempo, super soepele bewegingen, een groot arsenaal vette en uiteenlopende wapens (en ja, je kan ze allemaal dragen in plaats van 2 a 3 wapens bij neppe hedendaagse shooters), geen saaie, ongeïnspireerde lineaire levels waarbij je als een debiel gewoon rechtdoor moet lopen en schieten op generische vijanden. Call of Duty it’s not. De levels in Doom zijn veel complexer dan simpelweg van punt a naar punt b lopen met hier en daar een geforceerde turret sectie.
De levels bestaan weliswaar uit gangen (in Doom 1 toch, in Doom 2 heb je vrij veel open ruimtes) maar er is véél ruimte voor verkenning. Dit heb je nodig om de sleutels te zoeken die je nodig hebt om verder raken in het spel. Al stopt het daar niet. Sommige gangen zijn doodlopend, andere gangen leiden je naar een valstrik zodat je plots het lich uitgaan en je in het donker een hele horde monsters mag afslachten en nog andere zijn iets fijner en brengen je naar een geheime kamer met een dik wapen of een vette power-up.
Waarna je je doorgaans alsnog mag verwachten aan een hele horde monsters die in je nek springen met als enig doel je in stukken en brokken uit elkaar te scheuren.
In Doom krijg je een uitgebreid arsenaal aan wapens met elk hun voor een nadelen. De kettingzaag is geniaal om demons van dichtbij in stukken te rijten. De shotgun doet het goed tegen soldaten of kleine groepen. De mini-gun is uitstekend om een kamer met tientallen vijanden tot bloederige pap te herleiden.
Vijanden die denken stoer te zijn blaas je zo in stukken met je bazooka en ga zo maar door. De vetste wapens moet ik nog vernoemen trouwens. Ontdek ze zelf maar.
Uiteraard speel je Doom uit op Ultra-Violence en vergeet niet je verstand te gebruiken, want ondanks de harde snelle actie kom je er niet als je als een dolle rambo door de levels gaat beuken. Om Doom te overleven heb je beide hersenhelften nodig, een killer-instinct en bliksemsnelle reflexen.
Eindoordeling: 10/10. Een tijdloze klassieker. Een van de titels die games transformeerden van simpele arcade machines gemaakt om zoveel mogelijk muntjes te slikken een naar volwaardige artistiek medium.
(edit: indien ik nog enkel schrijffouten laten staan heb, mag je ze altijd quoten en verbeteren. Toch liever focus op de inhoud en uiteraard een eigen bijdrage van een DOS klassieker.)
Positieve kritiek, schrijffouten verbeteren, suggesties voor andere PC games uit de jaren '90, andere nadruk op de inhoud, ... laat maar weten.
Schrijffouten staan er zeker nog in en ik denk ook dat ik misschien persoonlijk moet maken. Meer nadruk leggen op mijn eigen ervaring met Doom. Een review was niet meteen de bedoeling omdat het al zo'n oude game is. Of zitten daar toch mensen op te wachten?
Misschien ook meer achtergrondinformatie? Wie zijn de dudes die Doom gemaakt gemaakt hebben. Wat hebben ze ervoor gedaan. Wat erna. Hoe hebben ze Doom gemaakt. Etc Etc.
Stel gerust ook vragen.
Verder kijk ik ook uit naar andere mensen die hun eigen topic maken over hun favoriete DOS games. Of whatever. Your choice brah.
). Maar wat Raven Software kort daarna kon doen met Heretic en Hexen was even geniaal. Top en niets meer dan top. Rise of the Triad zat daar ook nog kort na en kwam daar aardig in de buurt van, ik vergeet er misschien nog 
