Een woordje uitlegje over schermen, resoluties en refresh-rates:
CRT:
Analoge schermen (zoals je 15" en 17" dat zijn) gebruiken een technologie die "
Cathode Ray Tube" heet (afgekort "CRT"). Een CRT bestaat uit een laag fosfor en een elektronenkanon. Fosfor licht kort op wanneer die geraakt wordt door een elektron.
Om een beeld te kunnen vormen, worden de elektronen die afgevuurd worden door het elektronenkanon afgebogen (zowel vertikaal als horizontaal). Op die manier "beweegt" het elektronenkanon van links naar rechts en van boven naar onder over het scherm. Het kanon tekent zo lijn per lijn over je scherm.
Horizontale refresh-rate:
Omdat het fosfor slechts kort oplicht, moet elektronenkanon telkens opnieuw het beeld "verversen". Daartoe begint het kanon telkens weer zijn werk te doen links-boven je scherm.
De maximale snelheid waarmee het elektronenkanon kan bewegen noemen we de "
horizontal refresh-rate". Deze wordt uitgedrukt in het aantal lijnen dat de kanon maximaal per seconde kan uittekenen en wordt gemeten in "kilo Hertz" (afgekort "kHz"; d.i. gelijk aan "duizenden Hertz"). Deze waarde bepaalt in grote mate de kwaliteit van het scherm en is een vaste waarde die onafhankelijk is van andere kenmerken van het scherm. Op mijn scherm is de maximale vertikale refresh-rate 110 kHz wat betekent dat de kanon in mijn scherm 110000 lijnen per seconde kan uittekenen.
Resolutie:
De beeldkwaliteit wordt verder ook nog bepaald door het aantal punten (= "pixels") die het scherm maximaal kan tonen. Dit noemen we de "
resolutie" en wordt uitgedrukt in een vermeningvuldiging van het aantal pixels horizontaal met het aantal pixels vertikaal (in jouw geval 1024x768).
Aspect ratio:
Het is interessant om weten dat er altijd uitgegaan wordt van een constante beeldverhouding (of "
aspect ratio"). De beeldverhouding is het aantal pixels die horizontaal afgebeeld worden per aantal pixels die vertikaal afgebeeld worden. Er bestaan hierin hoofdzakelijk 2 standaarden: 4:3 en 16:9. Enkel de eerste kom je courant tegen bij computers. De tweede is de beeldverhouding bij breedbeeld TV's.
Het belang van de beeldverhouding is duidelijk wanneer je een cirkel wil afbeelden: als je de cirkel tekent op een 4:3 verhouding en vervolgens de resolutie kiest met een 16:9 verhouding, dan zal die cirkel ovaal lijken.
De verklaring luidt als volgt: een afgebeelde cirkel telt een bepaald aantal pixels horizontaal en een bepaald aantal pixels vertikaal. Om cirkelvormig te zijn moeten deze aantallen overeenkomen met de beeldverhouding. In een 4:3 resolutie zullen er voor iedere 3 pixels vertikaal 4 pixels horizontaal afgebeeld moeten worden.
Schakel je nu over op een 16:9 verhouding, dan zullen er nog steeds 4 pixels horizontaal getoond worden voor iedere 3 pixels vertikaal (de afgebeelde vorm is immers nog steeds dezelfde). Er zijn nu echter te weinig pixels horizontaal om overeen te komen met het aantal pixels vertikaal. Daardoor lijkt de afgebeelde vorm nu op een vertikaal uitgerokken ovaal.
Zoals ik eerder zei wordt op een PC vrijwel steeds de 4:3 verhouding aangehouden. Er is slechts 1 echt populaire uitzondering en dat is de 1280x1024 resolutie (5:4 verhouding). In die resolutie zal de inhoud van veel toepassingen er dus verkeerd uitzien!
Verikale refresh-rate:
Het laatste getal dat vaak gebruikt wordt in de specificaties van schermen is de maximale "
vertikale refresh-rate". Dit is een afgeleide waarde en wordt steeds aangegeven bij een bepaalde resolutie. Om deze te bepalen heb je nodig: de resolutie, de maximale horizontale refresh-rate en de tijd die nodig is opdat de kanon terug naar zijn startpositie terugkeert.
De formule om deze te berkenen is de volgende:
Code:
Vertikale refresh-rate = horizontale refresh-rate / aantal pixels vertikaal x 0,95
("0,95" is de correctie-factor voor het terugbewegen van de kanon)
Voor mijn scherm in 1280x1024 wordt dit:
Code:
110000 / 1024 x 0,95 = 102,05 Hz
, is da normaal , op welke reso is da bij jullie (voor mensen met 17 " scherm crt)
.