Archief - Winter 2016-2017

Alvast een topic voor de meteorologische winter die zal starten van 1 december en zal eindigen op 1 maart (hoewel in de praktijk ook in november en maart winterse omstandigheden mogelijk zijn). Ook herfsttoestanden (evt. storm of overstromingen, heftig weer) kunnen hier gepost worden in afwachting. Net zoals allerlei winterverwachtingen die we aan ieder begin van de winter te zien krijgen. Bereid je dus maar voor op de ontelbare horrorwinters die de revue zal passeren. Ik zal iedere verwachting, indien je die hier post, bewaren en linken in de openingspost. Enkel West-Europese verwachtingen uiteraard of waar onze regio aan bod komt (Judah Cohen, Daily Mail , Noodweer.be, TheWeatherOutlook en iedereen die aan bod komt) alsook doorheen het seizoen de berichten van Matt Hugo en de uitkomsten van de vele langetermijnmodellen. Uiteraard blijft onze regio moeilijk om te voorspellen (zowel voor model als voor mens). De accuracy is laag. De betrouwbaarheid is ook laag. Alles na 6 dagen tijd is onbetrouwbaar. Een trend kan je - afhankelijk van de situatie - meestal wel al na 8 dagen zien. Soms kan het zijn dat wanneer de wintergrens dicht bij ons ligt, dat de onzekerheid groot blijft voor wat er zelfs binnen een dag of drie kan gebeuren. Ik vind het een heel leuk seizoen om de modellen te volgen alleszins, en ik zal de kaartjes opnieuw met pijlen tonen en uitleggen waar ik kan.

Mijn huidige verwachting voor deze winter is opnieuw een te milde winter. Ik denk gewoon dat na 4 goede winters (hoewel niet noodzakelijk te koud allemaal, maar unaniem wel geslaagd) er nu een reeks van 4 slechte winters zullen verschijnen. En deze winter zal niet de uitzondering op de regel worden. Dit zal volgens mij het geval zijn door hardnekkige patronen in de atmosfeer (en niet alleen in de troposfeer maar ook in stratosfeer), waar de trendbreking van de QBO geen positieve invloed op zal hebben, en 1) vermoedelijk het gevolg is van een ongewoon hardnekkig wordende atmosfeer, en er ook voor zal zorgen dat er in de stratosfeer minder initiatief zal genomen worden voor een significante warming (dat vaak positief kan uitvallen voor ons weer). Het ENSO-patroon zal niet in het voordeel werken voor onze winter. Het probleem is dat de persistent warme maanden wel nog steeds een gevolg zijn van de El Nino, en dat de wereld nog steeds aan het 'bekomen' is van de zware El Nino, waarbij de wereldtemperaturen flink de lucht ingaan. Dit is iets wat je niet zomaar in één, twee, drie (knip) kan wegkrijgen. De trend van de luchtpatronen boven Europa zijn ook niet echt in ons voordeel. Daardoor is het sowieso al moeilijker dan vroeger om hier nog winterweer te krijgen.

Omwille van die redenen verwacht ik opnieuw een zachte tot zeer zachte winter. Later doe ik wellicht wel een wat uitgebreidere verwachting. Maar ik kijk eigenlijk al liever vooruit naar de winter van 2017-2018.


Winterverwachtingen

nog geen

Mmm de zonneactiviteit gaat naar een minimum, dus dat spreekt alvast in het voordeel van de komende winter. De meeste elfstedentochten zijn gereden bij een minimum aan zonnevlekken activiteit.
Al de rest spreekt natuurlijk in het nadeel van de winter, te beginnen al met de absurde warme periode die we net achter de rug hebben.

Waar praten jullie al over? Waarschijnlijk nog > 20°C tot eind november .

Nee, hopelijk een winter zoals in 2013, toen nog sneeuw in maart en winterjas aan tot begin april.

luigi_1981 zei:

Mmm de zonneactiviteit gaat naar een minimum, dus dat spreekt alvast in het voordeel van de komende winter. De meeste elfstedentochten zijn gereden bij een minimum aan zonnevlekken activiteit.
Al de rest spreekt natuurlijk in het nadeel van de winter, te beginnen al met de absurde warme periode die we net achter de rug hebben.

Klik om te vergroten...

De combi Zonneminimum en wQBO is in het nadeel. Bovendien is het zonneminimum nog niet echt uitgesproken.

Waar ik hoop is al een iets sterker uitgebouwd zonneminimum met een wQBO in één van de twee komende winters. Voor deze winter wordt een sterke stratosfeer verwacht, dus betekent dat minder kans op een verstoring en wellicht ook sterkere westelijke stroming in de atmosfeer op onze gematigde breedtes, winden van het westen brengen vaak nat en zacht weer met zich mee in de winter.

Wat je nodig hebt is de combi zonneminimum en eQBO

Een verdere studie van de informatie die ik nu voorgronden heb, leidt tot de conclusie dat er een (zeer) sterk signaal is voor een nattere winterhelft dan normaal. Wat het meest tot de mogelijkheden behoort, is een setting zoals december 2010 of winter 1978-1979 (als we optimistisch zijn). De mogelijkheid voor een minder uitgesproken versie van die varianten is aanwezig. De kans op droge kou lijkt heel erg klein, maar is zoals altijd niet onbestaande (februari 2012). Natuurlijk kan je nooit elk scenario uitsluiten, maar we werken dan ook in percentielen.

Ik verwacht opnieuw een zeer koude winter in het oosten van Noord Amerika door positieve PNA en hot spot Aleutian Sea/North Pacific Ocean. Dit kan kouder water in de hand werken in de noordelijke Atlantische Oceaan alsook depressievorming, naast de berichten dat de stratosfeer niet voor een blokkade zal zorgen meer dan waarschijnlijk en de koude noordelijke Atlantische Oceaan ook in het voordeel is van depressies, denk ik dat de winter al kansloos is nog voor ze begonnen is.

Ik wil nog eens een witte kerst meemaken. Mooiste tijd van het jaar.

Zal die er komen Laki?

Zeer waarschijnlijk niet, maar ik hoop volop met u mee.

Omikron zei:

Ik wil nog eens een witte kerst meemaken. Mooiste tijd van het jaar.

Zal die er komen Laki?

Klik om te vergroten...

Dat kan je niet voorspellen, er moet maar éne dag sneeuw vallen in het jaar, en is het de 24ste, dan kan je nog een witte kerst hebben in de hypothetisch zachtste winter ooit. Dan kan je me even goed gaan vragen, wat wordt het weer voor zaterdag 28 september 2081 in Londerzeel? Wel, 22 graden als maximumtemperatuur, en omstreeks vier uur in de namiddag zal er een klein buitje vallen, dus ik zou zeggen: doe je boodschappen niet, en laat je drone thuis op dat moment.

De kans op een witte kerst ligt normaal rond de 7 procent. Tussen 1981 en 2009 hadden we maar liefst 27 jaren op rij zonder witte kerst, dus het kan best wel een tijdje duren. Ik zal al blij zijn als we een goede winter hebben, of als het op zijn minst al interessanter is dan de drie voorbije jaren tezamen gerekend. Dus met een flinke vorstperiode of landelijke sneeuwval (en niet alleen Ardennen en oosten). Een december zoals vorig jaar wil ik trouwens nooit meer meemaken, en ik heb een gevoel dat dat ook nooit nog zal gebeuren. Dat was zodanig extreem dat het zelfs binnen 100 jaar nog extreem zal zijn, hoe zwaar het hier ook mag opwarmen.

I also note that northern North Atlantic SSTs are noticeably warmer than the same time last year. Northern North Atlantic SSTs for the past few winters have been exceptionally cold, which I believe favors an enhanced longitudinal temperature gradient, a strengthened Jet Stream, a positive NAO and warm Europe. Potentially significantly warmer SSTs this winter could favor opposite conditions this upcoming winter with a weakened longitudinal temperature gradient, a weakened Jet Stream, a negative NAO and colder Europe.

Klik om te vergroten...

Arctic Oscillation Analysis and Forecasts | AER

Waar ik dus ook al in geloofde, bevestigt Judah Cohen. Nu hij zegt letterlijk: "i believe". Er is dus geen onderzoek dat bevestigt of die aanname juist of fout is, maar ik sluit me wel aan bij die theorie. Eerder dacht ik het tegenovergestelde, maar in de laatste twee winters met een zeer koude noordelijke Atlantische Oceaan zagen we het tegendeel. En het maakt wel sense dat sterkere temperatuurverschillen op korte afstanden (sterkere gradiënt) depressies in de hand werkte die dus voor een positieve NAO zorgen en dus een warmer Europa. (de eindeloze ZW-winden). Dit jaar lijkt die cold Atlantic Spot veel zwakker te zijn, en research toont ook aan dat die spot er wellicht niet persistent zal blijven. Wel is het zo dat een nieuwe depressietrein/grote depressieactiviteit weer ervoor kan zorgen dat die koude spot kouder wordt wat dus weer voor sterkere gradienten zorgt, en nog sterkere depressies (en dan heb je weer een eindeloze cyclus te pakken). Maar voorlopig is dat wel voordeliger dan de voorbije jaren.



Mijn vorig bericht over de positieve PNA die voor een koude winter kan zorgen in het oosten van Amerika kan wel roet in het eten gooien door de koude die ook zichtbaar zal worden aan de oostkust (en dus ook het westelijk gedeelte aan de noordelijke atlantische oceaan bij canada en groenland wat weer positief kan zijn voor depressievorming). En depressies konden zich daar de voorbije winters erg makkelijk vormen. Een positieve PNA wordt mede in de hand gewerkt door een positieve PDO (dat nu ook in die fase zit), maar wordt niet extra geforceerd door een neutrale ENSO en zelfs tegengewerkt door een La Nina (maar aangezien een neutrale enso of weak la nina verwacht wordt, denk ik dat de base value en de positieve PDO toch voor een positieve PNA zal zorgen, die warme spot krijg je daar niet in één, twee, drie weg, dus ik verwacht wel aanhouding van de omstandigheden. Tegelijkertijd zorgt de PDO er ook voor dat het niet eenvoudig is voor de La Nina om zich verder te ontwikkelen (door het warme zeewater ten westen van noord-amerika).





Voor de geinteresseerden dit zijn de huidige omstandigheden

PNA (zeewater bij Alaska) dus duidelijk zeer warm
PDO te warm (zeewater ten westen van kust van de VS ongeveer)
ENSO (zeewater ten westen van peru over een lange uitgestrekte lijn tussen indonesie en peru dus (er is daar een vastgelegde breedtegraad voor). rond de evenaar eigenlijk, en daar zie je dus die blauwe afwijking (wat dus aangeeft neutraal tot weak la nina omstandigheden, officieel neutraal).
Cold spot Noordelijke Atlantische Oceaan (en het te warme zeewater errond) blijft dus in het nadeel, maar is zwakker dan vorig jaar hoewel de verwachting wel is dat het kouder zeewater weer zal toenemen en uitbreiden. Bovendien bleef het koude water in de vorige winters ook te ver op afstand om echt DIRECT invloed te hebben op ons weer, terwijl het er wel voor zorgde dat de depressies makkelijker gevormd werden (wat voor de erg natte winters zorgde op de britse eilanden).

Het zee-ijs heeft gedeeltelijk het tweedelaagste oppervlakte-aantal sinds begin van de metingen. Alleen 2012 deed slechter en 2007 liep gelijk met ons jaar. Beide jaren hadden een sterk Siberisch hoog, wat in 2012-2013 bijdroeg aan de koude winter. De winter van 2007-2008 was dan weer zacht (en wellicht vergelijkbaar met vorig jaar qua Siberisch hoog (sterk ontwikkeld maar niet sterk genoeg en verkeerd georiënteerd). Belangrijk bij het zee-ijs is dat de het ijsoppervlakte bij de Kara/Barentszee lager moet zijn dan normaal. Minder ijs daar zou ervoor zorgen dat er meer sneeuw valt in Siberie (lagedrukgebied kan makkelijker gevormd worden en dat zorgt voor neerslag). Een sneeuwoppervlakte in Siberie zorgt voor een sterker hogedrukgebied daar (albedo/koude-uitstraling?). Wanneer deze in de lengte goed ontwikkeld is kan deze de jet stream of straalstroom hinderen zodat deze gehinderd/geblokkeerd wordt en een ommetoer maken (en evt minder snel doordenderd). ook kan een retro siberische hoog of een retrorus voor een plotse zware winterinval zorgen, maar dat is een situatie dat niet vaak voorkomt, en ook een goede orientatie vraagt (erg noordelijk gelegen hogedrukgebied zodat we geen winden van afghanistan krijgen, maar echt letterlijk van noord-rusland). Een hogedrukgebied bij Scandinavie (scandihoog) zorgt makkelijker voor winden uit die hoek.

Nu, de stratosfeer heeft dus invloed op de atmosfeer en soms zorgt dynamische forcering ervoor dat (een plotse opwarming (SSW) of verzwakking van de stratospherische polar jet ook invloed heeft in de atmosfeer, dus de teleconnectie tussen stratosfeer en atmosfeer maar anderzijds heeft de atmosfeer ook invloed op de stratosfeer, en kan de atmosfeer zelf voor de gunstige omstandigheden zorgen in de stratosfeer. Wanneer de hogedrukgebieden (Siberisch hoog of een Groenlandhoog of het Aleutisch hogedrukgebied) voor een verstoring van de stratosfeer zorgen, kan dat zelf voor een vertraging van de stratospheric polar jet zorgen of zelfs een SSW triggeren). Dat is dus een eventueel indirect gevolg van een Siberisch hoog (en als ik me niet vergis gebeurde dat in de winter van 2012-2013). Dat is dus een voorbeeld van dynamische forcering, en indirecte triggering van winterweer. Directe triggering van winterweer zal moeilijker gaan dan vroeger door het steeds persistent warmer wordende noordpoolgebied en de forse afname van oostenwinden in het west-europeaanse winterseizoen. Wanneer dat gebeurt kan de straalstroom vertragen of kan er zelfs een hele omkering gebeuren. Doordat we aan de westelijke kant van continentaal landmassa liggen, hebben we dus die (noord-)oostenwinden nodig.

Dus waar ligt de Kara/Barentszee?



Huidig zee-ijs oppervlak



Zie het hogedrukgebied in Siberie. Als deze in de lengte goed ontwikkeld is (dus richting de noordpool toe) kan deze de straalstroom verhinderen (zie blauwe lijn), terwijl de rode lijn het normale traject aangeeft zonder hoog daar (of hoog in de breedte). Wanneer deze gehinderd wordt kan dat ervoor zorgen dat de sterkte in zowel atmosfeer als stratosfeer afneemt van de polar jet. Het blauwe traject bij Siberie hebben we dus nodig, niet het rode. Het verwachte hogedrukgebied bij de Aleuten, ten (zuid)westen van Alaska kan in mindere mate voor een versterking van de situatie zorgen.



de theorie in een grafiekje





Ja, het is soms best tricky om het te doen winteren bij ons. Zeker omdat de temperaturen op de noordpool al persistent warmer dan ooit zijn.



Kijk maar naar het noordpoolwater. Below normal of zelfs normaal is dat al niet meer, je ziet daar al altijd een rode kleur, de rode kleur van te warm.

Onderstaand ook mooie grafiekjes over de temperatuur van de stratosfeer, hoe hoger de lijn, hoe warmer dus en onderstaand zie je de maanden, groene lijn gemiddelde, rode lijn het traject van het jaar in beeld, en de zwarte uiteinden de max en min in die periode. Zoals je ziet is de max en min in de late winterseizoen en start van het lenteseizoen ver van elkaar verwijderd. Dan kan een SSW (of een opwarming van de stratosfeer dus vaak voorkomen). Tussen mei en november volgt de temperatuurslijn in de statosfeer een strakke klimatologische traject met weinig afwijking. Een kleine opwarming kan al in november of begin december, maar de kans erop is veel, veel, veel groter op het einde van het winterseizoen en dus vanaf januari. En dat kan dus nog voorkomen tot midden april. Nu dat onze winter meer en meer afhankelijk is van dynamische forcering (door de opwarming van onze brongebieden en de afname van toevoer daarvan), is het misschien niet verwonderlijk dat het winterseizoen inderdaad aan het 'verschuiven' is. En niet omdat het einde van de winter afkoelt, maar eerder omdat het begin van de winter sneller opwarmt dan het einde daarvan (alsook begin v/d lente), doordat er in het begin van het winterseizoen minder kans is op dynamische forcering en dat dus niet in de data opgenomen is. Maar de impact daarvan is volgens mij vrij klein, en dat gevoel is sterker aanwezig doordat we per toeval nu een paar koelere/koudere lentes hebben ervaren.



Hier in 2006 dus een SSW in januari



ssw eind jan/begin feb (met winter als gevolg).



Vorig jaar werd er steeds maar gezegd dat de SSW er zou komen, maar ze werd steeds uitgesteld. Uiteindelijk kwam ze er wel, maar te laat. Ook zou de tweede SSW (er is sprake van twee SSW's) mogelijk de oorzaak of één van de oorzaken zijn van de trendbreuk in de QBO-data (eerste post)



Het gemiddelde. Over het algemeen is de stratosfeer in februari dus veel warmer dan die in december, en de kans op een SSW is ook veel hoger dan.

In 2012 zien we de SSW die dus de oorzaak was van de twee weken strenge vorst en bijna elfstedentocht in februari 2012. Die vorst kwam enkel en alleen door de dynamische forcering van de tot dan toe 'kansloze' winter. Ook 2011 is erg handig omdat de SSW in april één van de oorzaken was dat de depressieactiviteit veel lager was dan normaal in april, maar doordat het al zo laat was waren de brongebieden al opgewarmd (en volgens mij hadden we ook geen winden van siberie dan), maar we hadden ook geen depressies. En april 2011 was zeer warm en zeer droog.

Studeer jij voor weerman? Of is dat gewoon een interesse van u?
'k ben curieus, want damn ge weet er precies wel heel veel van

Ja een witte kerst zou heel mooi zijn, maar daar hoop ik al niet meer op.
Nu zou ik al blij zijn met een goede koude winter. Want als ik me het goed herinner was het zelf niet koud vorige kerst

nee studeer er niet voor.

ja vorig jaar was het zeer warm tijdens kerst. Recordwarm zelfs met temps net onder de 15 graden.

My brain is melting.

Maar bedankt voor de info Lakigigar.

Lakigigar zei:

nee studeer er niet voor.

ja vorig jaar was het zeer warm tijdens kerst. Recordwarm zelfs met temps net onder de 15 graden.

Klik om te vergroten...

en niets over de QBO die nu in een ongeziene situatie zit. met als gevolg wss een warme en natte winter (speculatie)?

witten zei:

en niets over de QBO die nu in een ongeziene situatie zit. met als gevolg wss een warme en natte winter (speculatie)?

Klik om te vergroten...

huh, ik snap niet wat je vraagt.

Lakigigar zei:

huh, ik snap niet wat je vraagt.

Klik om te vergroten...

The first significant observed deviation from the normal QBO since its discovery in early 1950s was noted beginning in February 2016 when the transition to easterly winds was disrupted by a new band of westerly winds that formed unexpectedly. The lack of a reliable QBO cycle deprives forecasters of a valuable tool. Since the QBO has a strong influence on the North Atlantic Oscillation and thereby north European weather, scientists speculate that the coming winter could be warmer and stormier in that region.(Matson 2016, Newman et al. 2016, Osprey 2016).

Klik om te vergroten...

Heb je de openingspost gelezen?

Lakigigar zei:

Heb je de openingspost gelezen?

Klik om te vergroten...

ja uiteraard. (diagonaal en met een lui oog)
Ik wil gewoon maar aantonen dat op de weerkaarten een onvoorspelbare speler aanwezig is. Dus alle voorspelling die u maakt en andere weerliefhebbers (vooral het sensatiebeluste noodweer) kan ik gerust met een korreltje zout nemen. Niemand heeft die anomalie in de QBO ooit gezien dus welke waarde hebben voorspellingen nu?

witten zei:

ja uiteraard. (diagonaal en met een lui oog)
Ik wil gewoon maar aantonen dat op de weerkaarten een onvoorspelbare speler aanwezig is. Dus alle voorspelling die u maakt en andere weerliefhebbers (vooral het sensatiebeluste noodweer) kan ik gerust met een korreltje zout nemen. Niemand heeft die QBO ooit gezien dus welke waarde hebben voorspellingen nu?

Klik om te vergroten...

Niet iedereen over dezelfde kam scheren . ik beweer ook nergens met 100 procent zekerheid een verwachting te voorspellen. Ik laat ruimte voor verschillende invalpunten, al is het wel duidelijk waar ik voor deze winter naartoe neig. Maar seizoensverwachtingen in West-Europa staan nog niet echt op punt, en hebben een te lage betrouwbaarheid. Als je echter ooit wilt dat daar verandering in komt, dan moet je je daar toch in gaan verdiepen. Ik denk dat ik kan zeggen dat doorheen de laatste vier jaren mijn verwachtingen accurater zijn dan het gros van alle andere verwachtingen. (niet moeilijk, want als je een 'normale winter' voorspelt behoor je daar al toe). Dat heeft de meeste kans om uit te komen, en je doet het al beter dan de "extreme verwachting" die als doel heeft zoveel mogelijk lezers te hebben in plaats van echt met het vak bezig te zijn.

Vetgedrukte mag je me trouwens eens uitleggen, want dat begrijp ik niet (niemand heeft die QBO ooit gezien?), wat wil je hiermee zeggen?