Archief - FIFA World Cup 2010

Voorlopig houden de Zuid-Afrikanen niet echt van de 'grootkop' van de Fifa. In de Afrikaanse editie van The Daily Voice (een tabloid met als devies 'Ons Skrik vir Niks' of: wij zijn nergens bang voor) verscheen hij al op de voorpagina in een persiflage, gezeten op een wc-pot.

De aanleiding was het verlanglijstje dat de journalisten van de krant onder ogen hadden gekregen. Sepp Blatter resideert tijdens het WK in het prachtige Michelangelo Towers Hotel in een buitenstad van Johannesburg en om het een beetje naar zijn zin te hebben, had hij 'meer belachelijke verzoeken dan Mariah Carey en Madonna samen', aldus de krant.

Ten eerste moest de Swiss big cheese - de Afrikanen zijn vindingrijk in het verzinnen van beledigingen - een rood tapijt hebben tussen zijn suite en zijn kantoor. Ook belangrijk: het ijs in zijn ijsemmer moest van Evianwater zijn gemaakt en om te drinken had hij graag San Pellegrino. The Daily Voice wees er niet onterecht op dat de World Cup een officiële watersponsor heeft - Bonaqua, maar ons water wil 'die rykgat nie gebruik nie.'

Waar de journalisten pas echt nijdig van werden, was het verzoek om zijn badkamer aan te kleden met een Afrikaanse touch. Een gat in de grond zonder muren zoals in de townships is nog te goed voor deze blaaskaak, besloot de krant.

Nog goed dat de Zuid-Afrikanen Blatters voorgeschiedenis niet kennen. Voor zijn steile opgang in het voetbal was hij ook al eens voorzitter: van een obscure groep mannen die zich verzetten tegen de opgang van de pantybroek, de Vereniging van de Verdedigers van de Jarretellen.

Ach, de Wallisser Joseph 'Sepp' Blatter is niet de slechtste mens van de sportplaneet, maar wie een beetje thuis is in de geopolitiek van de sport, weet wel dat hij aardig in die buurt komt. Blatter lijkt meer en meer de reïncarnatie van Primo Nebiolo, de ooit legendarische atletiekvoorzitter wiens dood door een hartaanval in 1999 door weinigen werd betreurd.

Het slag Nebiolo en Blatter sterft stilaan uit. Blatter lijkt de laatste der sportpotentaten en hij wil van geen wijken weten, want volgend jaar zal hij na dertien jaar voorzitterschap op zijn 75ste nog eens kandidaat zijn voor een vierde ambtstermijn.

Eén jaar voor de dood van Nebiolo werd Blatter voor het eerst verkozen tot Fifa-voorzitter ten koste van de Zweed Lennart Johansson, die toen de Uefa leidde. In tegenstelling tot de toewijzing van de World Cup, die het voorrecht is van het 24-koppige executief comité, kiezen alle landen-leden de voorzitter.

Blatter was vanaf 1981 tot 1998 al secretaris-generaal, na eerst zes jaar technisch directeurschap. Met een steeds minder kwieke Havelange als voorzitter was hij laatste jaren als hoofd van de administratie de hele wereld rondgereisd om als een voetbalklaas geld uit te delen, onder meer om mini-voetbalbondjes op te richten.

De klassieke truc van één land/één stem die zoveel mindere kandidaten in de sport aan de macht heeft gebracht, deed het ook voor Blatter. Johansson had alle grote landen aan zijn kant, Blatter alle kleine, maar aangezien de Maagdeneilanden bij dat soort verkiezingen evenveel in de melk te brokken hebben als de Engelse Football Association, had Blatter een dikke streep voor.

Die voorsprong zou hij behouden bij zijn herverkiezingen in 2002, en in 2007 en hoewel de steun in 2007 al was afgebrokkeld, zal hij zijn troon zonder calamiteiten behouden in 2011. Al zal veel afhangen van wat die World Cup in Zuid-Afrika brengt en er doet een scenario de ronde waarbij Europa hem deze week op het Fifa-congres de wacht zou aanzeggen.

Sinds 1998 rolt Blatter van het ene schandaal in het andere. Kleine voorvallen, zoals een ongeval met zijn auto, grote gerechtszaken waarbij geld zoek is geraakt, het maakt Sepp niet veel uit. De man slaapt, eet, werkt en kijkt voetbal in een oliejekker. Alles loopt van hem af.

Zelfs de recente onthulling dat de helft van de tv-rechten van de World Cup worden beheerd door Infront Sports & Media, geleid door zijn neef Philippe Blatter, deed hij af als 'toeval'. Dat Philippe Blatter ook tien procent aandeel had in het bedrijf Match dat de 350.000 tickets van deze World Cup aan de man moest brengen, ieder ander ziet daarin belangenvermenging. Over dat begrip zei oom Sepp ooit: 'Belangenvermenging bestaat niet. Ik geloof in win-win.'

Die machiavellistische instelling demonstreerde hij al kort na zijn aanstelling als voorzitter, toen de Somalische ondervoorzitter Blatter ervan beschuldigde de Afrikaanse landen te hebben omgekocht. Blatter keek naar de bewijzen en schudde het hoofd voor zoveel onbegrip en gebrek aan realisme.

Er hing bij die verkiezing ook een waas van mysterie rond de Haïtiaanse stem die naar hem ging, terwijl de man van Haïti nog in Port-au-Prince zat. Achteraf bleek dat de stem voor Haïti was uitgebracht door iemand uit Trinidad en daar houdt ene Jack Warner huis. Warner geldt als de regelneef van Blatter, hij is ook een van de ondervoorzitters van de Fifa. Warner heeft één miljoen euro winst gemaakt met de vorige World Cup omdat hij voor heel Midden-Amerika het alleenrecht had op de verkoop van reisarrangementen naar Duitsland.

De financiële banden tussen Warner en Blatter zijn uitgebreid aan bod gekomen in twee boeken die over Blatter en de Fifa verschenen: Foul Play van Andrew Jennings en How They Stole The Game van David Yallop. Ook Andrew Jennings blijft hameren op die nagel.

In mei 2002 leek Blatter echt te wankelen. Het marketingagentschap ISL was net failliet gegaan en de Fifa bleek mee in duistere zaakjes te zitten. Bovendien was er veel geld verloren gegaan en had Blatter zichzelf extra premies toegekend. Blatter zou vandaag tussen 1 en 1,5 miljoen euro verdienen, maar weigert daarover exacte mededelingen te doen.

Maar in mei 2002 was het nota bene zijn eigen secretaris-generaal Michel Zen-Ruffinen die met een document van dertig pagina's naar het gerecht trok. Een van de klachten omvatte een aantal onduidelijke contracten, waaronder een deal van 5,2 miljoen dollar voor consulting bij McKinsey&Co. Eén van de partners bij dat bedrijf was het neefje... Philippe Blatter.

Het resultaat was ongezien: de Fifa klaagde haar eigen voorzitter aan wegens corruptie. Johansson - toen nog voorzitter van de Uefa - gooide ook zijn gewicht in de schaal. Het mocht niet baten. Het Zwitserse gerecht is nooit erg happig om Zwitserse staatsburgers te vervolgen na klachten van buitenlanders en klasseerde alle verdachtmakingen als onbewezen geruchten. De Fifa moest de gerechtskosten betalen en Zen-Ruffinen kon opstappen.

Blatter daarentegen zat steviger dan ooit in het zadel, hoewel hij in 2008 door het Zwitsers gerecht persoonlijk verantwoordelijk werd gesteld voor het misleiden van de politie in het onderzoek naar smeergeld dat door ISL aan de Fifa is betaald. Hij moest 85.000 euro boete betalen.

Zijn goede vriend Jean-Marie Weber was de go-between in de hele ISL-affaire. De ex-ISL-topman en inmiddels consultant is ook veroordeeld. Het Internationaal Olympisch Comité, waar Weber ook goed thuis was, nam hem vorig jaar - na artikels in de pers - zijn accreditatiestatus af, maar bij de World Cup zal hij ongetwijfeld weer op de eerste rij zitten.

Als donderdag met de openingsceremonie en vrijdag met de eerste wedstrijden het grote voetbalfeest op gang wordt geschoten, zal het toch bang afwachten zijn voor Blatter. In 2002 werd hij uitgefloten toen hij zijn hoofd liet zien. Dat deed hem ertoe besluiten om zich in 2006 in het nog meer kritische Duitsland niet te mengen in de ceremoniële momenten.

To boldly go where no man has ever gone, de legendarische zin waarmee elke aflevering van Star Trek begon, zou het motto kunnen zijn van dit WK en dan is Sepp Blatter captain Kirk en de World Cup zijn Starship Enterprise. Moedig, zelfs stoutmoedig is het, want geen enkele grote sportbond heeft het ooit aangedurfd om op het Afrikaanse continent een groot kampioenschap te organiseren.

Toen Blatter en zijn Fifa in 2004 voor Afrika kozen, had dat minder te maken met een opwelling van mondiale solidariteit, dan wel met een ongebreidelde wens om als organisatie mee te tellen in de geopolitiek. Het was tegelijk een tegenzet voor de China-expeditie die het Internationaal Olympisch Comité zo succesvol zou ondernemen met de Spelen in Peking in 2008.

In Blatter leeft een oude droom die een andere sportleider voor hem ooit had: de Nobelprijs voor zijn sportbond (en voor hemzelf) toegewezen krijgen. Olympisch voorzitter Samaranch wilde die ooit nadat hij Zuid-Korea met de toewijzing van de Olympische Spelen op het pad van de democratisering had gezet en tegelijk voor toenadering had gezorgd tussen Noord- en Zuid-Korea. Het comité trapte niet in de val en gaf die prijs in 1988 aan de UNO-vredesmacht en een jaar later aan de Dalai Lama.

Het zondagskind-met-oliejekker Blatter heeft misschien meer geluk. Net voor de World Cup in Zuid-Afrika - op zich al een halve reden om de Nobelprijs te krijgen als er weinig andere kandidaten zijn - kregen Zuid-Korea en Noord-Korea het opnieuw zwaar met elkaar aan de stok. Laten die twee Korea's nu niet toevallig ook gekwalificeerd zijn voor het WK. Ze kunnen elkaar pas tegenkomen in de finale, maar dat zal Sepp niet beletten om in de coulissen zijn eigen vredesmissie op te zetten en ervoor te zorgen dat de wereld dat toevallig te weten komt. Want voetbal en hijzelf - aldus de Fifa en Blatter - leven voor hun leuze: For the Game, For the World.