Het probleem is dat we eigenlijk geen goede data hebben over wat effectief goed is voor kinderen. Om statistisch relevante data te hebben zou je duizenden kinderen dagelijks moeten observeren gedurende een lange periode en hun gedrag op latere leeftijd beschrijven in de hoop ergens correlaties te vinden tussen opvoeding en uitkomsten.
In een podcast van Freakonomics ooit ging het over het feit dat er zéér weinig opvoedingsstrategiën zijn die een bewezen voordeel hebben tov andere strategieën (bvb: kind hele dag voor tv zetten vs er allerhande activiteiten mee doen). Er waren slechts drie dingen met een echt aantoonbaar statistisch effect; geen alcohol rond de kinderen, niet roken rond te kinderen, en genoeg tonen dat je je kinderen graag ziet.
Het grote hype-opvoedingsboek van de laatste jaren is 'Jagen, verzamelen, opvoeden' waarin de auteur argumenteert dat ouders in de moderne westerse samenleving allerhande opvoedingsstrategiën zijn vergeten die hun effect gedurende duizenden jaren wel al bewezen hebben. De auteur argumenteert dat wel op een relatief wetenschappelijke manier (ze is ook wetenschapscorrespondent voor NPR met een chemie-doctoraat op zak), ze haalt er bvb bij dat veel westerse opvoedingsmethodieken hun origine vinden in opvoedadvies dat dokters in de 19de eeuw schreven voor weeshuizen, waar er wel een concrete nood was aan een strakke formele invulling van allerhande opvoedingstaken in plaats van dat alles als een wisselwerking tussen ouder en kind gebeurde (eten op dat uur, slapen op dat uur, spelen met dit speelgoed, etc...). Veel wetenschappelijk onderzoek over opvoeden is om praktische en financiele slechts gebaseerd op tests met tientallen kinderen en is statistisch eigenlijk waardeloos. Ze argumenteert dat het eigenlijk rationeler is om te kijken naar wat er na tienduizenden jaren van opvoedingsstrategiëen wereldwijd in verschillende culturen tegelijk is komen bovendrijven zonder dat die culturen per se met elkaar communiceren.
Een typische opvoedingsstrategie die dan wel zijn effect bewezen zou hebben (door zijn alomtegenwoordigheid in traditionele culturen wereldwijd) is dat je kinderen zo vroeg mogelijk moet betrekken in het volwassen leven (mee laten koken, de was opvouwen, etc...) en dat al dat spelen eigenlijk niet per se zo nuttig is. Dan worden kinderen vanzelf meer een 'gelijkwaardig' onderdeel van de groep en gaan ze zich ook verantwoordelijker gedragen, meer initatief nemen...
Ook het westerse idee van het kerngezin (mama, papa, kinderen) gaat wat op de schop. Opvoeden moet een gemeenschapstaak zijn.
Ik sta open voor die ideeën maar ben nog wat sceptisch omdat ik ook zoiets heb van 'ja, maar al die traditionele maatschappijen hebben geen ultramoderne technologische economie uitgebouwd en wij wel'.
Hoe dan ook probeer ik mijn dochter van vier zoveel mogelijk te betrekken in mijn leven in plaats van haar naar de speelhoek te sturen. Op zich speelt ze op school al een hele dag door.
In dat opzicht vind ik je openingspost wat dubbel; Aan de ene kant, ok, je kind moet je niet je leven laten domineren. Aan de andere kant zijn er een hoop dingen die we in het westen belangrijk zijn gaan vinden die misschien helemaal niet zo effectief zijn voor de opvoeding. Kinderen alleen laten slapen of spelen, bvb, om hun 'zelfstandigheid' of 'eigenheid' te bevorderen. Eerlijk, is er in deze maatschappij een tekort aan individualisme of is er eerder een tekort aan gemeenschapsgevoel? Wij laten ons kind alleen slapen om onze eigen nachtrust te bevorderen, maar ik maak me geen illusies dat dat beter is voor het kind.
Ook zin voor initiatief bij kinderen; Als jij plannen maakt en je kind doet een tegenvoorstel, dan denk ik niet dat de beste opvoedingsstrategie is om hun idee direct af te blokken, hoe onrealistisch ook, om te tonen wie dominant is en wie niet. Je probeert uit te leggen waarom iets niet kan of je zegt gewoon iets als 'dat kan ook' om het dan wat te laten passeren, maar ik denk dat het belangrijker is dat je kind leert deel van de groep te laten zijn en te laten weten dat het ook met ideëen en initiatief mag afkomen.