Waarom is mijn antwoord zwak? Ik minimaliseer nergens, want ik denk dat het vrij duidelijk is hoe actief de Belgische politiek betrokken was bij de moord op Lumumba. Alleen, wie van heel die clique is er sinds gisteren nog in leven? En wie van de Belgische bevolking weet zelfs nog maar wie Lumumba en/of Davignon waren? Voor mij is dat gewoon een zwarte bladzijde van onze geschiedenis die te lang geleden geschreven is om nog veel aan te kunnen 'aanpassen'. In de bril van toen wellicht een stukje realpolitik, maar anno 2026 gelukkig een gebeurtenis die we echt niet meer zouden aanvaarden, en ik denk zelfs ook niet meer kan plaatsvinden.
Als de Belgische staat spontaan zijn 'verontschuldigingen' wil geven aan de nabestaanden, daar zou ik niets op tegen hebben. Maar ik heb bij zo'n oude koeien uit de koloniale gracht halen toch altijd het gevoel dat men puur uit is op geld, en daar pas ik toch voor. Nabestaanden die moeten 'boeten' (in dat geval dan door belastingsgeld af te geven) voor daden van sommige van onze (voor)ouders (not mine tho), voelt verdacht veel als sipperhaftung.
Als de nabestaanden het voor de rechtbank willen blijven slepen, ze doen maar.
Niet aan het minimaliseren, maar wel "wie ligt daar nog wakker van” en “oude koeien uit de koloniale gracht". Als dat geen minimaliserende taal is, dan weet ik het ook niet meer.
Niemand zegt dat Davignon alleen verantwoordelijk was of dat we hem postuum als veroordeeld moet behandelen. Maar hij was wel doorverwezen naar de correctionele rechtbank, en BE heeft zelf al morele verantwoordelijkheid erkend. Dan is dit niet zomaar wat activistische nostalgie.
Dat geld/Sippenhaftung argument vind ik eerlijk gezegd een hele vreemde framing (shift). Staatsverantwoordelijkheid =/= persoonlijke erfzonde. Niemand zegt dat de gemiddelde Belg van 2026 persoonlijk schuldig is aan Lumumba. Maar staten hebben continuïteit maw ze erven ook macht, instellingen, prestige, verdragen, eigendom en voordelen uit hun verleden. Dan kunt ge verantwoordelijkheid niet gewoon afknippen zodra het over koloniale misdaden gaat.
En net zoals ik meermaals aankaart (borderline zeur) in P&A wat betreft realpoltitik: “Realpolitik van toen” kan een verklaring zijn voor hoe men dacht, maar geen morele vrijgeleide. Anders kunnen we elke staatsmisdaad achteraf reduceren tot: ohwell, toen kwam het strategisch goed uit. Dat is net de logica waar ik op reageerde.
De wereld van nu is wel héél anders dan in 1960. 6 decennia geleden was China ook nog een land dat zelfs naar Afrikaanse standaarden één of andere krocht was.
Maar inderdaad, China is heel slim geweest om quasi overal in het economische gat te springen dat het Westen vrij heeft achtergelaten in z'n ex-kolonies, zeker in Afrika.
Dit maakt je eerdere punt, if anything, net zwakker?
Feit: China heeft momenteel een enorme positie in Congo, vooral in koper en kobalt. Maar doen alsof dat gewoon “slim in een economisch gat springen” is, wist nogal héél veel voorgeschiedenis uit. Dat gat is niet *plots* uit de lacht gevallen éh... Congo is decennialang behandeld als grondstoffenreservoir: eerst koloniale exploitatie, dan Belgische/Westerse inmenging, dan Mobutu zolang hij strategisch nuttig was, en nu Chinese resource-for-infrastructure deals.
Dus sure, de wereld is anders dan in 1960. Maar de basislogica lijkt verdacht hard op elkaar: grote "mogendheden" die Congo vooral bekijken door de lens van koper, kobalt, invloed en strategisch voordeel. Alleen is de dominante speler deels veranderd.
Dat is ook waarom “ohwell, oude koeien” zo zwak is. Het verleden is daar niet "netjes" afgesloten, maar het werkt gewoon door in wie vandaag de "power" heeft over Congo’s grondstoffen.
www.vrt.be
