Het principe: weigeren mag
Deontologie. Volgens de Code kunt u wel degelijk patiënten weigeren. Meer bepaald art. 28 bepaalt dat “het u vrij staat om de behandeling van een zieke te weigeren om persoonlijke redenen of om beroepsredenen”. Tuchtrechtspraak over wat men precies verstaat onder deze redenen, is ons niet bekend, maar aangenomen mag worden dat bv. het in het verleden niet betalen van een ereloon of het niet opdagen op een gemaakte afspraak geldige motieven zijn. Hetzelfde geldt als u vindt dat het altijd dezelfde patiënt is die u voor een prul op een onmogelijk uur lastig valt of als een patiënt u meer als sociaal assistent dan wel als dokter beschouwt.
Tip. Zeker als u de patiënt al behandeld heeft, is het aangeraden om erover te waken dat de continuïteit van de zorgen wordt gewaarborgd. U moet de patiënt er m.a.w. op wijzen waar hij wel nog behandeld kan worden. Om geen bewijszorgen te hebben, is het ideaal om één en ander op papier te bezorgen aan de patiënt. Zet er ook bij dat u bereid bent om het medisch dossier door te geven…
Wet. De Wet op de patiëntenrechten voorziet inderdaad in een recht op vrije keuze van de beroepsbeoefenaar. Als zorgverlener beschikt u echter evenzeer over een recht om een patiënt te weigeren. Dit recht staat niet letterlijk in de Wet op de patiëntenrechten, maar het werd wel expliciet bevestigd in de zgn. parlementaire voorbereiding ervan. Bovendien vloeit het ook voort uit de algemene regels van het contractenrecht. Immers, als de patiënt zich niet (meer) correct gedraagt t.o.v. u, dan heeft u op uw beurt het recht om de overeenkomst niet (meer) uit te oefenen. Redenen hiervoor kunnen bv. zijn: men komt zijn afspraken niet na, men betaalt niet, men leeft de behandeling die u voorschrijft niet na, enz.
Let op! Een weigering om te behandelen kan wel als onrechtmatig beschouwd worden als uw motief discriminatoir van aard zou zijn, u roept bv. godsdienstige of raciale redenen in.
Uitzonderingen: weigeren mag niet
Dringende hulp. We vertellen u natuurlijk geen nieuws als we er voor de volledigheid op wijzen dat het principe dat u mag weigeren om te behandelen niet geldt als het om een dringende, levensbedreigende situatie gaat. Ook tijdens de wachtdienst kunt u niet weigeren om een patiënt te behandelen. In deze gevallen stelt u zich zelfs bloot aan strafrechtelijke vervolging.
Ziekenhuisovereenkomst. Als uw contract met het ziekenhuis bepaalt dat u elke patiënt die zich aandient moet behandelen, dan moet u zich daar uiteraard aan houden. Zo niet begaat u een contractuele inbreuk die bv. tot ontslag (om dringende reden) zou kunnen leiden.
