Dit is exact wat ik bedoel en ook deel van de essentie. Niet zoals Mac-BC zegt iedereen die denkt domme boerkes maar misplaatst sentiment. Je moet mee evolueren of je gaat ten onder. Vroeger deed de hoefsmid gouden zaken maar ik zou toch liever autobanden verkopen dan hoeven smeden tegenwoordig.
Eind 19e eeuw kampten heel wat grote steden met een gigantische berg dierlijk afval, vooral afkomstig van paarden. Paarden waren toen het vervoersmiddel bij uitstek en door de steile bevolkingstoename in steden steeg ook de paardenpopulatie. In New York alleen liepen er 100.000 paarden wat resulteerde in een dagelijkse afvalberg van 100.000 liter paardenurine en 1.2 miljoen kilo paardenmest. Steden werden onleefbaar door de paardenindustrie. In de huidige collectie van Kunstuur kan je een werk van Kurt Peiser bekijken dat de paardenmestcrisis in Antwerpen belicht. Vooral de begeleidende uitleg van de Antwerpse stadsgids Tanguy Ottomer geeft een goed idee van de toestand toen.
Op het hoogtepunt van die crisis kwam er plots een oplossing: de auto. Die nieuwe uitvinding werd toen beschouwd als een proper nieuw vervoersmiddel. De paardenindustrie stortte in mekaar want de vraag naar paarden en alle bijhorende producten (zadels, koetsen, hoefijzers, voeding, ...) daalde spectaculair door de nieuwe uitvinding.
Echter, vandaag zijn paarden opnieuw big business in hun niche. Hoefsmid is zowaar een knelpuntberoep geworden. In België hebben we overigens Stephex, een groot bedrijf in de paarden business.
Wie weet herhaalt de geschiedenis zich en zitten we op een kantelpunt waarbij de massavoedselproductie in de nabije toekomst op een radicaal andere manier zal plaatsvinden. Het is wachten op een doorbraak van de innovatieve technieken, zoals precisiefermentatie, waar nu al mee wordt geëxperimenteerd.
Dan wordt de landbouw as we know it grondig door mekaar geschud. Wat niet betekent dat alle landbouwbedrijven zullen verdwijnen. Er zal dan wel een stevig crowding out markteffect afspelen maar er zullen ook landbouwbedrijven zijn die zullen diversifiëren en anderen die de huidige activiteiten in een niche kunnen uitoefenen. Vlees kan een luxeproduct worden, net zoals paarden nu.
Het is zeker waar dat distributie en warenhuizen hard onderhandelen (en de voedselverwerkende nijverheid, want boeren leveren niet zo vaak rechtstreeks aan grootwarenhuizen), en dat omdat landbouwers een hele hoop kleine en onafhankelijke spelers zijn, ze in zo'n onderhandeling prijsnemers zijn maar het is niet alsof de grootwarenhuizen nu gekend staan als bedrijven met grote marges, die moeten het vooral hebben van lage marges maar grote volumes.
Ik heb zelf lang voor een supermarktketen gewerkt en daar voel je wel dat ze schaalvergroting nastreven op alle vlakken. Niet alleen aan de vraagzijde door marktpenetratie (waarbij ze effectief ook kleine zelfstandigen de markt uit werken) maar ook aan de aanbodzijde door zoveel mogelijk van de supply chain te controloren. Supermarkten zijn groot geworden, heel groot. Bij Colruyt Group werken 33.000 mensen, dat is bijna zoveel als er bij de politie werken.
De rol en verantwoordelijkheden van de supermarkten in de hele problematiek - die bij deze transitie naar een duurzame voedselproductie hoort - mag echt niet onderschat worden. Ik vind ook dat het nogal redelijk onderbelicht blijft.
