Net terug van tien dagen in Moskou. We zijn daar op familiebezoek geweest, gezien het niet zo goed gaat met de schoonmoeder konden we dit niet langer uitstellen. Het was ondertussen 4,5 jaar geleden dat onze familie daar nog ons en onze kinderen had gezien (eerst Covid, daarna de huidige situatie). Uiteraard hebben we hier serieus over nagedacht op voorhand en toch de overweging gemaakt om te gaan.
Ik heb niet echt een doel of speciale reden om dit te delen hier maar misschien brengt het wel een beter beeld van de situatie bij de gemiddelde inwoner van Moskou.
Ondanks onze zorgen over veiligheid e.d. of potentiële problemen aan de grens ofzo, hebben we ons op geen moment onveilig gevoeld. Er was niks van extra controle, niet meer politie of militairen op straat e.d. Je merkt helemaal niks van de situatie, behalve als je de TV aanzet of aan de talloze propagandaposters/reclameborden die overal rondhangen. De rest van het gewone leven is eigenlijk in grote lijnen gewoon hetzelfde als voordien.
Qua winkels en producten is alles gewoon makkelijk en ruim beschikbaar. Veel merken waarvan ik dacht dat ze alles hadden gesloten in Moskou/Rusland, zijn gewoon nog actief. Soms onder een andere naam maar meestal gewoon zoals voordien. Bijvoorbeeld Amerikaanse fastfoodketens: Burger King en KFC zijn er nog gewoon, McDonalds is overgenomen door een Russische eigenaar en noemt nu: "Lekker. punt uit". Starbucks is nu Star Coffee maar bij beide is het concept gewoon hetzelfde als voordien. Vooral ook veel luxemerken die gewoon actief zijn gebleven. Maar zelfs zaken als Eurospar bijvoorbeeld, wat toch gelinkt is aan Colruyt, blijft actief. Bij winkels die dan toch gesloten zijn, hangt meestal een briefje aan de deur dat ze om technische redenen gesloten zijn. Elektronica, zoals een iPhone kun je ook gewoon kopen en zijn in veel gevallen zelfs goedkoper dan hier. Je merkt wel duidelijk een sterke verschuiving naar Aziatische merken. Nergens lege rekken gezien.
Het internet blijft in grote lijnen open. De meeste blokkades zijn van websites zelf die IPs uit Rusland weren en blokkeren. Netflix en Spotify werken niet meer en ook Facebook werkte meer niet dan wel. In de meeste gevallen helpt een andere DNS-server gebruiken gewoon en bijna iedereen weet VPNs ook wel te vinden. Grappig genoeg werkt Beyond Gaming nu wel weer gewoon, terwijl dat vroeger (9Lives zeker) geblokkeerd werd van daar
De prijzen voor eten in de supermarkt maar ook in restaurants zijn, voor zover ik me herinner, min of meer gebleven zoals ze waren (in roebel). Niemand die minder eten heeft dan voordien dus. Voor ons, doordat nu €1 = 100 rub was dit wel eens leuk gezien uiteten zo spotgoedkoop is. Voor kledij bijvoorbeeld is wel alles een stuk duurder geworden. Ook voor de Russische merken vreemd genoeg. De dalende waarde van de roebel heeft hier wel effect in het dagelijkse leven. Verschillende mensen waar we mee gesproken hebben, lieten ons wel weten dat dit duidelijk merkbaar is.
Internationale betalingen zijn niet meer (of zeer moeilijk) mogelijk. Grote bedrijven hebben wel een achterpoortje of een andere manier. Voor de gemiddelde Rus zelf werkt hun Visa of Mir-kaart gewoon zoals voordien dus die merken hier niet zoveel van. Voor ons was het wat minder, gezien we nergens elektronisch konden betalen en moesten wisselen en oldschool met cash betalen.
Reizen is wel iets dat niet meer hetzelfde is. De mensen reizen nu dus veel meer binnen Rusland zelf (waar ook plaats is doordat er een stuk minder West-Europese toeristen komen) of bijvoorbeeld naar landen zoals Turkije, Servië, of zelfs de Maladieven. Toeristen heb ik zo goed als niet gezien behalve wat groepen uit Aziatische landen.
Er zijn wel nog veel landen die Schengenvisa uitgeven voor Russen. België doet dit niet meer voor zover ik weet (wat familiebezoek dus ook weer lastiger maakt). Omgekeerd heb ik wel zonder enig probleem een visum gekregen bij het Russische consulaat in Brussel.
Voor ons is het reizen zelf een PITA geworden. Ipv. een simpele vlucht van 3,5 uur van Brussel hebben we er nu zowel heen als terug telkens bijna 24u over gedaan (via Frankfurt en Ankara). Zelfs al zijn onze kinderen al iets ouder, was dit toch niet te onderschatten. Om nog maar te zwijgen van de prijs (5x zo duur als anders).
En misschien het belangrijkste is wat de mensen over dit alles denken. Uiteraard is dit slechts een kleine steekproef van familie en vrienden die verre van de gemiddelde Rus representeren. Moeilijk om ieder zijn gedacht in een paar zinnen te omschrijven. Iedereen is uiteraard op de hoogte ondertussen van de oorlog maar er zijn duidelijk, voor mij dan toch, drie groepen:
- Groep één: mensen die duidelijk en open pro-Poetin zijn, de oorlog steunen en waarvan mannen gewoon klaar zijn om te gaan als ze dat zouden gevraagd worden. Helaas pushen sommigen hier heel hard en fanatiek op door. We probeerden politiek in dat geval dan ook uit het gesprek te houden maar er zijn grenzen. (en nee, mensen proberen overtuigen on hun mening hierover te veranderen lukt niet. Meestal waren dit ook niet echte de mensen waar we zelf echt contact mee zouden hebben. Zelfs één iemand waarbij een goeie vriend al is om het leven gekomen en toch nog op die manier denken). Jammer genoeg waren dit er veel meer dan ik had gedacht/gehoopt.
- Groep twee: de mensen die van alles op de hoogte zijn en daar niet mee akkoord zijn. Waarbij mannen, in het geval ze zouden opgeroepen worden, iets van plan hebben om te vluchten/dienst te ontwijken. Die zijn meestal redelijk voorzichtig om hun standpunt te delen.
- Groep drie: de mensen die het hun niet veel aantrekken en misschien wel iets van een mening hebben maar eigenlijk gewoon ondergaan.
Mocht iemand daar op hopen, er is helaas niemand die er ook maar aan denkt om te protesteren of in opstand te komen. Voor groep twee is er veel te veel te verliezen en groep drie merkt gewoon totaal niks van de sancties. De kleine dingen die een impact hadden, wennen ze wel aan en dat is het nieuwe normaal.
Dit is uiteraard wat ik persoonlijk heb opgepikt. Min Russisch is verre van perfect maar voldoende om gesprekken deftig te volgen. Mochten er nog vragen zijn, of zaken waar je nieuwsgierig naar zou zijn, laat maar weten.
www.standaard.be
