Review: Sabika

Tova · 28 september 2025

Het is ongeveer anderhalf jaar geleden dat ik de eerste editie van Spellenfest bezocht en op het eerste verdiep Sabika zag liggen. Een expertspel uitgegeven door Keep Exploring Games, dat al langer op mijn to-do lijstje stond. Ik moest dus geen moment twijfelen om Sabika opnieuw onder de loep te nemen en iets verder in de tijd terug te keren naar de Nasriden-dynastie tussen 1242 en 1492. Je speelt een van de edelen van de Nasriden-dynastie en draagt bij tot de bouw van één van de meest prestigieuze bouwwerken uit de geschiedenis, het Alhambra. Binnen de twee kilometer lange muren bevindt zich een complex bouwwerk en een van de best bewaarde paleizen uit de klassieke Arabische islam. Een aanrader wanneer je Granada bezoekt en de heuvel al-Sabika rondkuiert. Een complex bouwwerk verdient alvast een even complex bordspel, benieuwd of deze de tand des tijds heeft doorstaan.

Sabika

is ontsproten uit de hersenpan van Germán P. Millán, net zoals Bitoku en het recent uitgegeven Men Nefer. Bitoku werd destijds genomineerd voor de Nederlandse Spellenprijs en verloor deze nipt van Sleeping Gods. In 2024 was het wel prijs toen Sabika de Nederlandse Spellenprijs in de Expert-categorie in de wacht sleepte. Millán moet iets hebben met heavy eurogames en historische thema's. Bitoku speelt zich af in een fictieve versie van het klassieke Japan, Men Nefer speelt zich af in Egypte, maar wij keren hier naar het Spaanse schiereiland onder het juk van de Arabieren en kijken om een handelsroute op te zetten, paleizen uit te bouwen en aan die schaarse grondstoffen te komen.

Handel, bouw of decoreer met gedichten

Het doel van Sabika bestaat erin om binnen een vijftal generaties of vijf ronden, je werkers maximaal te laten renderen op de drie ringen van de rondel, het centrale kloppend hart van het grote spelbord. Je zal namelijk moeten plaatsnemen aan een voldoende grote tafel om alles overzichtelijk te houden en je zal ook in je hoofd de nodige ruimte moeten voorzien. De werkers zullen over de ringen bewegen en de acties bepalen die je wil uitvoeren. Elke ring vertegenwoordigt een ander aspect van het spel. De buitenste ring focust zich op de bouw van het Alhambra, de middelste ring focust op de export en het uitbouwen van de verschillende handelsroutes, terwijl de kleinste ring je toelaat om het Alhambra te decoreren met poëtische gedichten. Het doel van elke ring bestaat erin om zoveel mogelijk overwinningspunten en reputatie op te bouwen en je hebt aan het einde van elke ronde ook iedere keer een tribuut die betaald moet worden. Of er zijn speciale gebeurtenissen om aan de wensen van de sultan te voldoen. Pas na vijf, harde rondes, zal de winnaar bepaald worden.

Sterke economics laten je hoofd tollen op het rondel

In Sabika heb je vier verschillende types grondstoffen: dinars (de munteenheid), bouwmaterialen, ruwe grondstoffen en afgewerkte grondstoffen. De bouwmaterialen bestaan op hun beurt opnieuw uit vier soorten, genaamd gips, marmer, hout en keramiek. Deze worden gebruikt om te bouwen aan het Alhambra of om gedichten aan te brengen. De goederen worden dan weer gebruikt om handel te drijven met andere steden en zo een relatie uit te bouwen. Aan de ene kant heb je de ruwe grondstoffen zoals suikerriet, klei of zijde. Aan de andere kant de afgewerkte goederen zoals suiker, kleding en aardewerk. Handel was een belangrijke bron van inkomsten voor de Nasriden, dus zet hier zeker sterk op in. Doordat je op elke ronde sowieso werkers zal plaatsen, maak je vooruitgang op alle aspecten van het spel, maar het inzetten van de grondstoffen zorgt ervoor dat je bij bepaalde acties net dat tikkeltje sneller zal gaan.

Your head will spin

Sabika wordt dus gespeeld over vijf ronden, waarbij de eerste twee ronden overeenkomen met het eerste tijdperk en de laatste drie met het tweede tijdperk. De rondemarkeerder geeft niet enkel de ronde aan, maar activeert bijvoorbeeld wensen van de sultan, gebeurtenistegels of het betalen van tribuut. Je beurt bestaat uit het voltooien van de actiefase en de einde ronde-fase. Zoals hierboven al aangehaald, is de centrale plaats op het bord de rondel, waarbij je je werkers met de klok laat meebewegen op zijn ring. Je werker zet één of twee stappen, of je betaalt een extra dinar per stap. Aangezien de economics van dit spel behoorlijk doordacht zijn, is het inzetten van de munten een belangrijke keuze. Kom je op een plaats waar er al werkers staan, dan kost dit je nog een extra dinar per werker. Het kan dus wel degelijk beter zijn om te wachten tot de werkers verplaatst worden, je eigen werker een stap extra te laten zetten of toch de munten betalen. Na het uitvoeren van je actie leg je je werker neer om aan te tonen dat die inactief is.

De hoofdacties bestaan uit verschillende bouwfasen zoals het uitbreiden van je pakhuizen om meer grondstoffen te kunnen stockeren, materialen nemen uit de kleine of grote steengroeve, de bonussen van je pakhuizen verdienen, bouwen aan een grote of kleine constructie om te werken aan je mozaïeken, ... De bouwacties staan op de buitenste ring waar je twee werkers hebt. Op de middelste ring focus je meer op de exportfase, om goederen naar een stad op de landkaart te vervoeren. Hiermee kan je stadsbonussen verdienen of handelsrelaties uitdiepen. De middelste ring bestaat dan weer uit de gedichtenacties, waarmee je het Alhambra wil decoreren met een episch gedicht. De standaard gedichten bestaan in de kleuren blauw en rood, en je zal deze links en rechts van je spelersbord bouwen. Zij zullen opnieuw wat schaarse grondstoffen opleveren. Verder heb je nog een aantal bonusacties die tussen de twee ringen liggen en die je bouwmaterialen of afgewerkte goederen zullen opleveren, maar je wel dinars zullen kosten. Voor de luie werkers onder ons, heb je nog de mogelijkheid om over te gaan tot rusten en er nog betaald voor worden ook met drie munten, maar je verliest wel een overwinningspunt. Werken voor de sultan, is zoals werken voor een overheidsbedrijf.

De acties vormen een mozaïek aan keuzes

Elke actie is op zich eenvoudig te noemen, maar de samenhang van de vele variabelen zorgen ervoor dat Sabika toch een breinbreker is. Gaandeweg zal je je strategie aanpassen omdat er verschillende manieren zijn om je stappen te maximaliseren. Hierbij zal je rekening moeten houden met welke werkers er nog kunnen bewegen om ruimte vrij te krijgen op de sporen en je zo een munt te laten uitsparen. Of je wilt als eerste in een bepaalde stad komen om te werken aan de handelsrelaties bijvoorbeeld. Sabika komt pas echt tot zijn recht na een aantal keer spelen. Voor de geoefende boardgamespeler zullen de verschillende acties als herkenbaar overkomen, maar zoals het zijn architecturale evenknie Alhambra wenst te evenaren, is het de brede waaier aan keuzes die zorgt voor een poëtische weerklank. Het aantal keuzes en de schaarste om binnen die keuzes het maximale te halen, is de haat-liefde die je met Sabika zal ervaren. Het gevoel van voldoening wanneer je de volledige puzzel in je hoofd ook op het bord en op de rondel bij elkaar krijgt, is waarom deze expertgame je uren zal bezighouden.

Review: Sabika

Handel, bouw of decoreer met gedichten

Your head will spin

De acties vormen een mozaïek aan keuzes

Conclusie

Pro

Con

Over

Uitgever

Designer

Aantal spelers

Tijdsduur

Website

Forumlink

Partnerlink

Vergelijkbare onderwerpen

Review: Sabika

Handel, bouw of decoreer met gedichten​

Your head will spin​

De acties vormen een mozaïek aan keuzes​

Conclusie

Pro

Con

Over

Uitgever

Designer

Aantal spelers

Tijdsduur

Website

Forumlink

Partnerlink

Vergelijkbare onderwerpen

Handel, bouw of decoreer met gedichten

Your head will spin

De acties vormen een mozaïek aan keuzes