Keep Exploring Games mag dan wel begonnen zijn als een kleine uitgever voor een eigen spelidee van Martin Looij, maar al snel zette de publisher heel wat indrukwekkende ontwerpen achter haar naam. Spellen zoals Bitoku, Nu of Nooit, Sleeping Gods en heruitgave van de Mask-trilogie (Mexica, Tikal en Cuzco) staan immers hoog aangeschreven in de bordspellenwereld. Vorig jaar bracht Keep Exploring Games Amritsar: De Gouden Tempel op de markt, een spel dat in het algemeen helaas wat onder de radar gebleven lijkt te zijn. Mogelijks omdat de designer geen bekende naam is? Wie zal het zeggen ... maar toch wou ik het spel een kans geven en ontdekken of er een boeiend spelconcept schuilt in het bouwen van deze iconische gouden tempel in de stad Amritsar.
Het eerste wat mij aantrok bij Amritsar: De Gouden Tempel
, was het visuele aspect van het spel. Zowel op de doos als in het spel zelf staat deze gouden tempel centraal, omgeven door een klein meer. Het kleurrijke aspect van zowel de doos als de spelonderdelen prikkelen de zintuigen en esthetisch valt het spel alvast niet te onderschatten. De gouden tempel zelf is duidelijk ook een indrukwekkende verschijning, maar voordat je deze ziet op het spelbord zal je de tempel wel moeten bouwen natuurlijk en daar draait het hele spel om.
Over de opzet van het spel ga ik niet teveel uitwijden, maar het is alvast fijn om te weten dat het spel redelijk modulair is tijdens deze opzet en ook goed schaalt naargelang het spelersaantal. Belangrijk is te weten dat het bord opgedeeld is in vier zones die overeenkomen met de zijden van de tempel. Elk zo'n zone heeft een donatietegel die aangeeft welke bouwmaterialen je moet betalen en waarop je een invloedssteentje zet. Deze tegels hebben een piramidevorm waarbij je logischerwijze onderaan moet beginnen. Naast de donatietegens vind je steeds twee vakken waar vier werkers kunnen staan en drie acties die bij deze twee vakken horen. Daarnaast vind je ook nog eens de plaats voor de olifanten binnen deze zone.
De manier waarop de werkers worden gebruikt is het mancala-mechanisme. Dit wil zeggen dat deze werkers niet persoonlijk zijn, maar dus door iedereen worden gebruikt. In je beurt neem je de groep werkers uit een vak en verplaats je de werkers klokgewijs waarbij je in ieder volgend vak met een vrije plaats een werker achterlaat. De laatste werker die je plaatst, bepaalt tot welke acties je toegang hebt, al heb je ook steeds de mogelijkheid om vakken over te slaan met je laatste werker door munten te betalen. Je kiest een van de drie actietegels en voert de hoofdactie uit, waarbij je ook de secundaire actie kan uitvoeren als deze dezelfde kleur heeft als je werker. Voor je dit doet, heb je echter de kans om je olifant te verplaatsen. Dit is belangrijk, want je kan enkel een donatie uitvoeren in de zone waar je olifant staat. Voer jouw actie uit in de zone waar je jouw olifant hebt staan, dan mag je bovendien nog een actie uitvoeren. Ook hier kan je jouw olifant meer dan één stap laten uitvoeren door munten te betalen, maar pas op dat je de Maharadja niet voorbij steekt, want dan verlies je punten!
Gedurende twaalf beurten, verspreid over drie rondes, bouw je zo langzaamaan je reputatie op door marmer, koper en goud te doneren via de donatietegels en versterk je jezelf door je spelersbord te ontwikkelen. Een ronde eindigt wanneer de Maharadja een toertje heeft gedaan rond de tempel en op dat moment scoor je telkens de meerderheden van de verschillende zones. Omdat je ziet hoe de zones elke ronde worden gescoord, kan je hierop inspelen, maar je zal uiteraard rekening moeten houden met je persoonlijke objectieven. Op het einde van het spel scoor je nog enkel je voltooide tracks en je vrijgespeelde persoonlijke objectieven, op voorwaarde dat je deze hebt behaald natuurlijk.
Amritsar: De Gouden Tempel wist mij over het algemeen aangenaam te verrassen. Hoewel het spel initieel ingewikkeld kan overkomen, heb je het concept snel beet eens je weet hoe het kiezen van acties verloopt. Het spel schotelt je enkele interessante keuzes voor, zoals wat je wil bereiken in het beperkte aantal beurten of hoe je jouw olifant plaatst ten opzichte van je acties, want soms wil je niet bouwen in de zone waar je een actie wil doen, maar wil je wel de extra actie. Bovenop dit alles heb je bijvoorbeeld ook nog een brugtegel die je per ronde een bepaalde bonus geeft als je de conditie hiervan vervult bij je actie. Het grootste nadeel is dat al deze keuzes het spelverloop misschien net iets teveel vertragen omdat je als speler met zeer veel facetten moet rekening houden. Bovendien kan je weinig op voorhand plannen omdat de staat van de werkers snel kan veranderen door het mancala-mechanisme. Hierdoor heb je tijdens je beurt al snel last van het zogenaamde analysis paralysis. Bovendien voelt het volgen met de mahout-actie hierbij wat opgeplakt aan en wordt dit makkelijk over het hoofd gezien. Zo gebeurde het meermaals dat de volgende speler al aan het spelen was als we opeens beseften dat we de volgactie niet hadden gedaan. Heel ideaal is dit niet natuurlijk.
Het eerste wat mij aantrok bij Amritsar: De Gouden Tempel
Olifantenmars
Hoewel de eerste stenen van de Gouden Tempel, ook wel gekend als de Harmandir Sahib, al in 1581 werden gelegd, duurde het tot 1830 voordat de tempel zijn gekende gouden koepel kreeg onder toedoen van de Maharadja Ranjit Singh, die de tempel liet heropbouwen met marmer, koper en goud. Als onderdanen van de Maharadja, is het jullie taak dat deze bouwstenen op locatie geraken en hiervoor schakel je de hulp in van een bijzonder dier. Wie Indië zegt, zegt immers ook olifanten! Amritsar is met andere woorden allesbehalve een alledaagse worker placement-game. Naast het gebruik van deze olifanten kent het spel immers nog een ander spelmechanisme die de spelervaring vorm geeft.Over de opzet van het spel ga ik niet teveel uitwijden, maar het is alvast fijn om te weten dat het spel redelijk modulair is tijdens deze opzet en ook goed schaalt naargelang het spelersaantal. Belangrijk is te weten dat het bord opgedeeld is in vier zones die overeenkomen met de zijden van de tempel. Elk zo'n zone heeft een donatietegel die aangeeft welke bouwmaterialen je moet betalen en waarop je een invloedssteentje zet. Deze tegels hebben een piramidevorm waarbij je logischerwijze onderaan moet beginnen. Naast de donatietegens vind je steeds twee vakken waar vier werkers kunnen staan en drie acties die bij deze twee vakken horen. Daarnaast vind je ook nog eens de plaats voor de olifanten binnen deze zone.
Pas op dat je de Maharadja niet voorbij steekt, want dan verlies je punten!
De manier waarop de werkers worden gebruikt is het mancala-mechanisme. Dit wil zeggen dat deze werkers niet persoonlijk zijn, maar dus door iedereen worden gebruikt. In je beurt neem je de groep werkers uit een vak en verplaats je de werkers klokgewijs waarbij je in ieder volgend vak met een vrije plaats een werker achterlaat. De laatste werker die je plaatst, bepaalt tot welke acties je toegang hebt, al heb je ook steeds de mogelijkheid om vakken over te slaan met je laatste werker door munten te betalen. Je kiest een van de drie actietegels en voert de hoofdactie uit, waarbij je ook de secundaire actie kan uitvoeren als deze dezelfde kleur heeft als je werker. Voor je dit doet, heb je echter de kans om je olifant te verplaatsen. Dit is belangrijk, want je kan enkel een donatie uitvoeren in de zone waar je olifant staat. Voer jouw actie uit in de zone waar je jouw olifant hebt staan, dan mag je bovendien nog een actie uitvoeren. Ook hier kan je jouw olifant meer dan één stap laten uitvoeren door munten te betalen, maar pas op dat je de Maharadja niet voorbij steekt, want dan verlies je punten!
Fijn samenspel van mechanismen
Maar wacht, dat is nog niet alles! Nadat je jouw beurt hebt voltooid, krijgen de andere spelers de kans om te volgen in de kleur van je werker door mahout-acties in deze kleur te activeren. Doen ze dit, dan krijg jij telkens een punt. Deze mahout-acties zijn en van de upgrades die spelers kunnen vrijspelen op hun persoonlijke spelersbord. Andere upgrades zijn extra warenhuizen kopen om je goederen te kunnen stockeren en doeltegels vrijspelen, waarmee elke speler toegang krijgt tot vier geheime objectieven. Maar belangrijker, je speelt door deze upgrades te plaatsen ook nieuwe invloedssteentjes vrij die je op je olifant mag leggen. Daarnaast vind je op je spelersbord ook drie tracks waarop je kan vorderen om bonussen te ontvangen, inkomen te verwerven en uiteindelijk punten te verdienen als je de tracks helemaal afwerkt. Uiteraard is er ook een belastingstrack die aangeeft hoeveel belastingen je moet betalen op het einde van de ronde. Deze belastingen zijn afhankelijk van de upgrades die je koopt, waardoor het belangrijk is om deze goed te balanceren. Het is immers verleidelijk om snel veel warenhuizen en mahout-acties vrij te spelen, maar dan zal je al snel je kosten zien stijgen.Gedurende twaalf beurten, verspreid over drie rondes, bouw je zo langzaamaan je reputatie op door marmer, koper en goud te doneren via de donatietegels en versterk je jezelf door je spelersbord te ontwikkelen. Een ronde eindigt wanneer de Maharadja een toertje heeft gedaan rond de tempel en op dat moment scoor je telkens de meerderheden van de verschillende zones. Omdat je ziet hoe de zones elke ronde worden gescoord, kan je hierop inspelen, maar je zal uiteraard rekening moeten houden met je persoonlijke objectieven. Op het einde van het spel scoor je nog enkel je voltooide tracks en je vrijgespeelde persoonlijke objectieven, op voorwaarde dat je deze hebt behaald natuurlijk.
Het is verleidelijk om snel veel warenhuizen en mahout-acties vrij te spelen, maar dan zal je al snel je kosten zien stijgen.
Amritsar: De Gouden Tempel wist mij over het algemeen aangenaam te verrassen. Hoewel het spel initieel ingewikkeld kan overkomen, heb je het concept snel beet eens je weet hoe het kiezen van acties verloopt. Het spel schotelt je enkele interessante keuzes voor, zoals wat je wil bereiken in het beperkte aantal beurten of hoe je jouw olifant plaatst ten opzichte van je acties, want soms wil je niet bouwen in de zone waar je een actie wil doen, maar wil je wel de extra actie. Bovenop dit alles heb je bijvoorbeeld ook nog een brugtegel die je per ronde een bepaalde bonus geeft als je de conditie hiervan vervult bij je actie. Het grootste nadeel is dat al deze keuzes het spelverloop misschien net iets teveel vertragen omdat je als speler met zeer veel facetten moet rekening houden. Bovendien kan je weinig op voorhand plannen omdat de staat van de werkers snel kan veranderen door het mancala-mechanisme. Hierdoor heb je tijdens je beurt al snel last van het zogenaamde analysis paralysis. Bovendien voelt het volgen met de mahout-actie hierbij wat opgeplakt aan en wordt dit makkelijk over het hoofd gezien. Zo gebeurde het meermaals dat de volgende speler al aan het spelen was als we opeens beseften dat we de volgactie niet hadden gedaan. Heel ideaal is dit niet natuurlijk.
Conclusie
Amritsar: De Gouden Tempel is een fijn bordspel dat opvalt door zijn knappe presentatie en leuke spelcomponenten, zoals de olifanten en de tempel die je opbouwt, en weet te overtuigen door de originele manier waarop je jouw acties uitvoert. Het spel combineert een aantal gekende mechanismen, maar het idee van de volgactie voelt hierbij wat overbodig aan. Verder kan ik wel spreken van een geslaagde mix. Het grootste nadeel is echter dat je weinig voorop kan denken en de keuzemogelijkheden in je beurt al snel tot analysis paralysis kunnen leiden.
Pro
- Knappe presentatie
- Diepgaand maar niet nodeloos complex
- Speelt fijn ongeacht het spelersaantal
- Opvallend thema
Con
- Gevoelig voor analysis paralysis
- Volgactie voelt opgeplakt aan
7.5
Over
Uitgever
- Keep Exploring Games
Designer
David Heras Pino
Aantal spelers
1-4
Tijdsduur
60-120 minuten
