Het is inmiddels zes jaar geleden dat het eiland Arnak werd ontdekt en men op zoek ging naar de verdwenen ruïnes van het eiland. Tijdens deze zoektocht werden diverse locaties ontdekt, bewakers verslagen en angsten overwonnen. In die zes jaar zijn er ook twee uitbreidingen verschenen, waarbij onze gewone archeologen werden ingewisseld voor ervaren expeditieleiders en er op zoek werd gegaan naar een verdwenen expeditie.
Maar Arnak bleef na al die jaren nog steeds hetzelfde eiland. Laat dat nu net hetgeen zijn dat de makers met deze derde, en tevens laatste uitbreiding, onder handen wordt genomen. White Goblin Games stuurde ons alvast een exemplaar van De Verdwenen Ruïnes van Arnak: Mysterieuze Paden om te ontdekken of deze nieuwe tempels de moeite waard zijn om te verkennen.
Op het onderzoekspoor bevinden zich ook geheime doorgangen. Wanneer je met je vergrootglas omhoog gaat, heb je op sommige niveaus de mogelijkheid om een geheime doorgang te ontdekken. Je betaalt de kost om deze gang te ontdekken, parkeert je vergrootglas, neemt de beloning en start vervolgens helemaal onderaan opnieuw met een nieuwe onderzoeksteen: de lantaarn. Je moet dan wel weer onderaan beginnen, maar de beloningen zijn iets sterker dan die voor het vergrootglas. Zodra een geheime doorgang door iemand ontdekt is, wordt deze geblokkeerd voor de andere spelers. In deze tempel moet je dus goed kiezen wanneer je je vergrootglas parkeert en met de lantaarn opnieuw begint. Door hem onderaan te parkeren verplicht je andere spelers om hoger te gaan met hun vergrootglas, wat uiteraard de nodige grondstoffen kost en ervoor zorgt dat ze later met hun lantaarn kunnen starten.
Aan de andere kant scoor je zelf dan weer minder punten met je vergrootglas. Belangrijk is ook dat je logboek nooit boven je vergrootglas of lantaarn kan liggen. Daarnaast de tempeltegels zorgen voor een extra uitdaging. Ze leveren niet alleen extra punten op, ze zorgen ook voor extra velden waarop afgodsbeelden geplaatst kunnen worden zonder punten te kosten. Ze bemachtigen is echter een uitdaging op zich. Ze kunnen verkregen worden op het onderzoekspoor, via geheime doorgangen of wanneer bepaalde niveaus op het onderzoekspoor bereikt worden. Door hun kracht en schaarsheid zijn ze erg gegeerd en zal er ongetwijfeld een race ontstaan om ze te bemachtigen.
In tegenstelling tot de Apentempel, waarbij er geen vrije keuze is, kan je hier echter zelf kiezen welk artefact op de tempel komt te liggen. Je kiest een artefact uit de beschikbare kaartenrij en dit blijft vervolgens voor de rest van het spel liggen, waardoor het ook bruikbaar wordt voor de andere spelers. De enige voorwaarde is dat je een duister tablet hebt en dat je een onderzoeksteen hebt op de rij boven het altaar. Elk artefact kan tot drie keer geactiveerd worden door elke speler. Wie op het einde van het spel de meeste tabletten op een artefact heeft liggen, scoort bovendien nog enkele bonuspunten. Artefacten spelen bij deze tempel dus een grotere rol. Ze kunnen op een goedkopere manier speelbaar gemaakt worden, maar zijn dan wel beschikbaar voor alle spelers. Het feit dat de speler met de meeste tabletten op een artefact extra punten scoort, zorgt bovendien voor een bijkomende manier om punten te verzamelen ten opzichte van je medespelers. Maar hoe meer tabletten er gebruikt worden, hoe meer strafpunten je uiteindelijk krijgt.
Dit maakt dat De Mysterieuze Paden een goede uitbreiding is voor de echte fans van Arnak. Ze geeft een nieuwe twist aan het spel en zorgt voor nog meer variatiemogelijkheden. Voor nieuwe spelers of spelers die Arnak nog moeten ontdekken, is het echter niet meteen nodig om deze uitbreiding aan te schaffen. Als nieuwe speler kan je namelijk al heel wat plezier halen uit het basisspel, en als eerste uitbreiding is het dan zeker aan te raden om Expeditieleiders aan te schaffen.
Bovendien is het ook niet echt aangeraden om deze uitbreiding te spelen zonder Expeditieleiders. En dat wringt toch een beetje. Expeditieleiders is een prima uitbreiding voor Arnak, maar je kan er niet van uitgaan dat iedereen die het basisspel heeft ook deze uitbreiding bezit. Net zoals er op de voorkant vermeld staat dat je het basisspel nodig hebt, had er eigenlijk ook duidelijk bij mogen staan dat Expeditieleiders sterk aanbevolen is. Ik verwijs overigens vaak naar Expeditieleiders omdat dit de uitbreiding is die het meeste toevoegt aan het spel. De Verdwenen Expeditie voegt vooral een campagne toe die je solo of met twee spelers kan spelen, aangevuld met slechts twee nieuwe expeditieleiders die je kan meenemen naar het gewone spel. Daarom plaats ik deze uitbreiding naast De Verdwenen Expeditie. Hou je meer van een campagne en speel je liever solo, dan is De Verdwenen Expeditie waarschijnlijk de betere keuze. Speel je het spel vooral competitief en wens je iets nieuws met wat extra variatie, dan is De Mysterieuze Paden de beste keuze. Uiteraard staat het je vrij om ze alle drie aan te schaffen, zodat je volledig kan opgaan in het prachtige spel dat De Verdwenen Ruïnes van Arnak uiteindelijk toch wel is.
Maar Arnak bleef na al die jaren nog steeds hetzelfde eiland. Laat dat nu net hetgeen zijn dat de makers met deze derde, en tevens laatste uitbreiding, onder handen wordt genomen. White Goblin Games stuurde ons alvast een exemplaar van De Verdwenen Ruïnes van Arnak: Mysterieuze Paden om te ontdekken of deze nieuwe tempels de moeite waard zijn om te verkennen.
Geheime doorgangen bieden nieuwe kansen
Met deze uitbreiding wordt het speelbord van het basisspel vervangen door een nog groter exemplaar. Het is een dubbelzijdig speelbord met aan de ene kant een Uilentempel en aan de andere kant een Spinnentempel. De eenvoudigste van de twee nieuwe speelborden is de Uilentempel, oftewel de dagkant van het speelbord. De voornaamste nieuwigheden hier zijn dat er een duurdere rij met niveau 1-locaties is om te ontdekken. Naast de gebruikelijke drie kompassen dien je voor deze locaties ook twee muntstukken te betalen. Daar staat echter wel een extra afgodsbeeld tegenover. Daarnaast is ook het onderzoekspoor aangepast. Om te beginnen zijn er de Uilentempeltegels. Deze vervangen de klassieke tempeltegels. Ze leveren extra punten op, maar daarnaast kan je ze ook met elkaar combineren. Door ze in elkaar te puzzelen, creëer je een veld waarop je een afgodsbeeld kan plaatsen zonder dat dit je punten kost op het einde van het spel.Op het onderzoekspoor bevinden zich ook geheime doorgangen. Wanneer je met je vergrootglas omhoog gaat, heb je op sommige niveaus de mogelijkheid om een geheime doorgang te ontdekken. Je betaalt de kost om deze gang te ontdekken, parkeert je vergrootglas, neemt de beloning en start vervolgens helemaal onderaan opnieuw met een nieuwe onderzoeksteen: de lantaarn. Je moet dan wel weer onderaan beginnen, maar de beloningen zijn iets sterker dan die voor het vergrootglas. Zodra een geheime doorgang door iemand ontdekt is, wordt deze geblokkeerd voor de andere spelers. In deze tempel moet je dus goed kiezen wanneer je je vergrootglas parkeert en met de lantaarn opnieuw begint. Door hem onderaan te parkeren verplicht je andere spelers om hoger te gaan met hun vergrootglas, wat uiteraard de nodige grondstoffen kost en ervoor zorgt dat ze later met hun lantaarn kunnen starten.
Net wanneer je dacht Arnak helemaal verkend te hebben, ontdek je de mysterieuze paden die je naar twee nieuwe tempels leiden.
Aan de andere kant scoor je zelf dan weer minder punten met je vergrootglas. Belangrijk is ook dat je logboek nooit boven je vergrootglas of lantaarn kan liggen. Daarnaast de tempeltegels zorgen voor een extra uitdaging. Ze leveren niet alleen extra punten op, ze zorgen ook voor extra velden waarop afgodsbeelden geplaatst kunnen worden zonder punten te kosten. Ze bemachtigen is echter een uitdaging op zich. Ze kunnen verkregen worden op het onderzoekspoor, via geheime doorgangen of wanneer bepaalde niveaus op het onderzoekspoor bereikt worden. Door hun kracht en schaarsheid zijn ze erg gegeerd en zal er ongetwijfeld een race ontstaan om ze te bemachtigen.
De tablet die je veel punten kan kosten
Bij de Spinnentempel, de nachtkant van het bord, komen er ook duistere tabletten in het spel. Dit is een nieuw element dat verkregen kan worden door locaties te bezoeken of via het onderzoekspoor. Van deze tabletten is er slechts een beperkte voorraad en het gebruik ervan om altaren te activeren levert op het einde van het spel strafpunten op. Hoe meer er gebruikt worden door de spelers, des te meer strafpunten ze uiteindelijk opleveren. Je kan ze als gewone tabletten gebruiken, waarna ze gewoon terug naar de voorraad gaan, of je kan ze gebruiken om artefacten te activeren op de altaren van het onderzoekspoor. De basis hiervoor is hetzelfde als in de Apentempel.In tegenstelling tot de Apentempel, waarbij er geen vrije keuze is, kan je hier echter zelf kiezen welk artefact op de tempel komt te liggen. Je kiest een artefact uit de beschikbare kaartenrij en dit blijft vervolgens voor de rest van het spel liggen, waardoor het ook bruikbaar wordt voor de andere spelers. De enige voorwaarde is dat je een duister tablet hebt en dat je een onderzoeksteen hebt op de rij boven het altaar. Elk artefact kan tot drie keer geactiveerd worden door elke speler. Wie op het einde van het spel de meeste tabletten op een artefact heeft liggen, scoort bovendien nog enkele bonuspunten. Artefacten spelen bij deze tempel dus een grotere rol. Ze kunnen op een goedkopere manier speelbaar gemaakt worden, maar zijn dan wel beschikbaar voor alle spelers. Het feit dat de speler met de meeste tabletten op een artefact extra punten scoort, zorgt bovendien voor een bijkomende manier om punten te verzamelen ten opzichte van je medespelers. Maar hoe meer tabletten er gebruikt worden, hoe meer strafpunten je uiteindelijk krijgt.
Meer dan enkel een nieuw speelbord
Hoewel het nieuwe speelbord de belangrijkste toevoeging van deze uitbreiding is, zijn er ook nog enkele kleinere nieuwigheden. Zo zijn er acht nieuwe assistenten, waaronder één die je de mogelijkheid geeft om de onderste kaart van je trekstapel op hand te nemen. Dat is een handige manier om een net gekocht voorwerp meteen speelbaar te maken. Het gaat hier echter om de gouden kant van de assistent, wat wil zeggen dat je hem eerst moet upgraden en er dus pas in latere rondes over zal beschikken. Daardoor worden voorwerpen die je later in het spel koopt toch waardevoller. Is het niet voor hun effect, dan mogelijk wel voor de transportmogelijkheden die ze bieden. Er is immers een locatie waarvoor je drie transportmiddelen nodig hebt om deze te bereiken. Daarnaast zijn er vier nieuwe bewakers en vier nieuwe locatietegels, telkens twee per niveau. Ze geven je de mogelijkheid om de zilveren of gouden actie van de beschikbare assistenten op het speelbord te activeren. Dat is een vrij krachtige beloning, aangezien je zelf kan kiezen welke actie je ontvangt. Tot slot zijn er ook nog twee mini-uitbreidingen toegevoegd voor de solospeler: rivaaldoelen en een extra moeilijkheidsniveau. Beide elementen waren eerder al beschikbaar als print-and-play, maar zijn nu ook opgenomen in deze uitbreiding.Dit maakt dat De Mysterieuze Paden een goede uitbreiding is voor de echte fans van Arnak. Ze geeft een nieuwe twist aan het spel en zorgt voor nog meer variatiemogelijkheden. Voor nieuwe spelers of spelers die Arnak nog moeten ontdekken, is het echter niet meteen nodig om deze uitbreiding aan te schaffen. Als nieuwe speler kan je namelijk al heel wat plezier halen uit het basisspel, en als eerste uitbreiding is het dan zeker aan te raden om Expeditieleiders aan te schaffen.
Bovendien is het ook niet echt aangeraden om deze uitbreiding te spelen zonder Expeditieleiders. En dat wringt toch een beetje. Expeditieleiders is een prima uitbreiding voor Arnak, maar je kan er niet van uitgaan dat iedereen die het basisspel heeft ook deze uitbreiding bezit. Net zoals er op de voorkant vermeld staat dat je het basisspel nodig hebt, had er eigenlijk ook duidelijk bij mogen staan dat Expeditieleiders sterk aanbevolen is. Ik verwijs overigens vaak naar Expeditieleiders omdat dit de uitbreiding is die het meeste toevoegt aan het spel. De Verdwenen Expeditie voegt vooral een campagne toe die je solo of met twee spelers kan spelen, aangevuld met slechts twee nieuwe expeditieleiders die je kan meenemen naar het gewone spel. Daarom plaats ik deze uitbreiding naast De Verdwenen Expeditie. Hou je meer van een campagne en speel je liever solo, dan is De Verdwenen Expeditie waarschijnlijk de betere keuze. Speel je het spel vooral competitief en wens je iets nieuws met wat extra variatie, dan is De Mysterieuze Paden de beste keuze. Uiteraard staat het je vrij om ze alle drie aan te schaffen, zodat je volledig kan opgaan in het prachtige spel dat De Verdwenen Ruïnes van Arnak uiteindelijk toch wel is.
Conclusie
De Verdwenen Ruïnes van Arnak: Mysterieuze Paden is de laatste grote uitbreiding voor Arnak. Het is een goede uitbreiding die naadloos te integreren is indien je het basisspel al onder de knie hebt. De basis van het spel verandert niet, maar er worden enkele kleine nieuwe elementen en mechanismen toegevoegd. Zo zullen spelers andere manieren moeten vinden om de nieuwe tempels te verkennen en hun route op het onderzoekspoor voort te zetten. Het is echter een uitbreiding voor de echte fans van het spel, maar het had wel duidelijker mogen aangegeven zijn dat de vorige twee uitbreidingen ook sterk aanbevolen zijn. Mysterieuze Paden brengt op zich minder vernieuwing dan Expeditieleiders, maar het wijzigt het enige dat nog niet was aangepakt en is daarmee een prima afsluiter voor De Verdwenen Ruïnes van Arnak.
Alle foto's werden aangeleverd door Wouter Debisschop. Meer knappe foto's vind je op zijn Instagram-pagina Tabletopping.
Alle foto's werden aangeleverd door Wouter Debisschop. Meer knappe foto's vind je op zijn Instagram-pagina Tabletopping.
Pro
- Sluit prima aan bij het basisspel en eerdere uitbreidingen
- Verhoogt variatie en herspeelbaarheid
- Nieuwe strategische keuzes zullen gemaakt moeten worden
Con
- Je dient best over de eerste uitbreiding te beschikken
- Minder impact op het spel dan de eerdere uitbreiding
8
Over
Uitgever
- White Goblin Games
Designer
Mín & Elwen
Aantal spelers
1-4
Tijdsduur
30-120 minuten
