De co-relatie tussen vapen en de daling in rokers
Op dit vlak is er wel echt heel wat data beschikbaar, gewoon omdat dit natuurlijk makkelijk meetbare metrics zijn.
The gateway theory predicts that vaping will increase smoking rates in young people. However, we are seeing the opposite of this. In countries where vaping is readily available such as the UK, US and New Zealand, the decline in youth smoking rates has accelerated.
For example, since vaping became popular in the US in 2013, smoking by high schoolers fell from 10% to 1.9% (dark blue in the graph).
Studies met vergelijkbare resultaten:
Levy 2019
Meza 2021
NHS Digital UK 2022
ASH NZ 2022
In 2023 waren er nog wat bijkomende studies met volgende conclusies:
- Delnevo and Villanti analysed youth smoking and vaping rates in the US from 3 large national surveys over a 30-year period from 1991-2022 and found that the decline in youth smoking rates accelerated after vaping became popular in 2013. They concluded:
“Concerns about a potential rise in adolescent cigarette use following the introduction of e-cigarettes to the U.S. market in the early 2010s are not supported by the data. In fact, the emergence of e-cigarettes has coincided with the most rapid declines in cigarette use over the past thirty years”
- Pesola et al. analysed the associations between use and sales of alternative nicotine-delivery products [such as vapes] and smoking prevalence and cigarette sales in the UK.
Professor Jamie Hartmann-Boyce said “This is a well-conducted study that is consistent with some other studies in this area which suggest that – at a population level – e-cigarettes do not appear to increase smoking rates and may possibly decrease them”.
De zware metalen kwestie
Het betreffende artikel van de zware metalen is zoniet nog schandaliger aangezien dit doelbewust als misleiding kan gezien worden.
Professor Farsalinos was hier zeer vocaal over (verantwoordelijk voor de Eurobarometer onderzoeken oa) en deed dit af als pseudo-wetenschap.
Het onderzoek is eigenlijk geen onderzoek maar een assumptie. Lees het artikel gepubliceerd door de scheikunde professor van de Royal College of Surgeons Ireland, verantwoordelijk voor deze berichtgeving, en je zal ook zien dat daar eigenlijk geen harde datapunten zijn maar vooral veel ifs, coulda, woulda, shoulda. Oa professoren van de KU Leuven hebben hier ook zeer vocaal Filip Lardon publiek op aangesproken van: ''ga je nu echt pseudo-wetenschap gaan promoten met potentiele implicaties op de algemene volksgezondheid?'' Desondanks, made it to the frontpage again.
Het is eigenlijk een beetje het verhaal dat we in het verleden ook gezien hadden: e-sigaretten veroorzaken kanker.
Waar de flaw in die onderzoeken of assumpties zitten, is dat er sprake is van irreële testomstandigheden. Het verwarmingselement van een e-sigaret wordt gemiddeld 200 tot maximaal ergens 300 graden celcius, echter zijn deze metalen pas detecteerbaar wanneer men de verhitting opvoert richting de 1000 graden celcius. Ooit al is een stuk vlees op een pan gebakken aan 1000 graden? Dan is je vlees plots ook vol carcinogene stoffen, treedt er verbranding op en zal je ook metaaldeeltjes detecteren in het vlees door de contactafgifte van de pan bij dergelijke temperaturen. Simpelweg doet dit zich in de praktijk ook dus nooit voor waardoor hier geen sprake van is.
Om het in simpleman terms uit te leggen. Water drinken is niet schadelijk maar drink kokend water en je zal je slokdarm verschroeien en potentieel eraan overlijden. Desondanks lezen we niet in de krant: het drinken van bronwater kan dodelijk zijn. You see where I am going with this? Dit is waarom ik soms echt zo vermoeid ben van de eindeloze stroom aan misinformatie proberen tegen te gaan, om dan elke keer de vaststelling te maken dat er nooit rectificaties gebeuren als onderzoeken worden teruggetrokken en er ook zero accountability is bij de media.
Er zijn verschillende factoren bij deze studies die de gezondheidsrisico’s proberen aan te kaarten die deze vaak dan ook per definitie waardeloos maken:
- Oneigenlijk gebruik van de e-sigaret, waardoor inderdaad toxische stoffen vrijkomen en dus geen realistische testomstandigheden zijn. Men kan de vergelijking maken met het testen van de schadelijkheid van drinkwater en dit bij kokende temperatuur laten opdrinken
- Dosering: vaak worden doseringen gebruikt die honderden tot 10.000 keren hoger liggen dan de doseringen die gebruikers zichzelf toedienen. Met extreme doseringen kan men inderdaad toxische reacties aantonen. Ter vergelijking: bananen zijn gezond, echter zit er in bananen potassium en dat is dodelijk indien men dat in gelijke grootordes gaat opnemen als de doseringen die gebruikt worden bij onderzoeken naar de toxische eigenschappen van de e-sigaret. Eet duizend appels per dag, je krijgt ook diabetes van de suiker.
- Tijdspatroon van de blootstelling: het uren/dagen/weken blootstellen van enkele cellen is totaal verschillend van het patroon van een damper die, bijvoorbeeld, 10 keer 2 seconden inhaleert met daarna een tussen/herstelperiode van een half uur of een uur.
- Geen vergelijking met referentiepunten: roken of ‘normale’ omgevingslucht
- Extrapoleren van het diermodel naar mensen: dit is erg moeilijk en leidt vaak tot foute conclusies. Honderden medicijnen werken in een muizenmodel van een ziekte maar 95 percent doen het dan niet bij mensen.
- Extrapoleren van invitro cellen naar volledige organismen: dit is zo mogelijk nog moeilijker dan het dierenmodel vertalen naar mensen. Doordat losse invitro cellen weinig tot geen afweer/bescherm/detoxificatie of hergeneratiemechanisme tot hun beschikking hebben terwijl een volledig biologisch systeem van een mens dit wel heeft.
- Biologische reactie: de biologische reacties die men observeert zijn soms betrokken in een meer complex pathologisch proces van 100en of 1000en moleculaire en cellulaire reacties maar bieden op zich géén goede predictiviteit naar het voorkomen of verloop van een bepaalde ziekte.
Daartegenover staat wel dat een hele reeks zeer degelijke en realistisch uitgevoerde studies gepubliceerd in peer-reviewed tijdschriften welke zeer geruststellend zijn met betrekking tot cytotoxiciteit, genotoxiciteit, mutageniciteit, inflammatoire reacties, oxidatieve stress, transcriptomics zoalks de basismechanismen die een rol spelen bij kanker, longziektes en hart- en vaatziekten.
Ik herinner me een onderzoek waar ze ''e-sigaretten veroorzaken kanker'' mee hadden gepubliceerd in de kranten. Wat was het eigenlijke onderzoek? Ze hadden muisjes blootgesteld aan meer nicotine op minder dan 2 weken tijd dan een volwassen vaper op een jaar consumeert. Bij extreme dosering kan en zal je ALTIJD toxiciteit kunnen aantonen. Of dit nu gaat over nicotine, groenten of fruit.
Import - Grijze kanalen - Productgamma's
Het probleem is gebrek aan coordinatie en gerichte controles. Er worden daadwerkelijk controles uitgevoerd door zowel FOD Volksgezondheid als FOD Economie, echter vinden deze bijna uitsluitend plaats in gespecialiseerde winkels. Het zijn net de speciaalzaken die streven naar conforme producten en waar je ook het minste issues zal terugvinden. Bij de geregistreerde producten is er weet van alle ingredienten, van waar ze afkomstig zijn, alles heeft emissietesten, MSDS sheets, etc. Echter gaan nachtwinkels vaker producten aankopen uit Aziatische landen die niet aan deze testen onderworpen zijn. Ik wil hier wel een persoonlijke kanttekening maken: zelfs de meest 'schadelijke' vape vloeistof, is nog altijd oneindig veel minder schadelijk dan de 'beste' sigaret. Het is nog steeds een geurkaars tov een chemische fabriek.
Het is zelfs zo erg dat controleurs volgende uitspraken doen: de winkel leeghalen heeft geen nut, de volgende dag ligt er toch gewoon terug nieuwe voorraad. Hyper frustrerend is dit en ook gewoon een vorm van oneerlijke concurrentie.
Er zijn een aantal ingredienten geweerd uit de vloeistoffen zoals diacetyl. Diacetyl werd vaak als additief toegevoegd voor een meer boterige smaak bij dessert type smaken. De hele heisa toen was: dit veroorzaakt popcorn long. Ook dit was compleet buiten proportie noch was er geen enkel geregistreerd geval. In extreme doseringen, kan dit in theorie kloppen, echter de hoeveelheden aan diacetyl die geconsumeerd werden via vape producten, waren LAGER dan wat de Europese gemeenschap toestaat en veilig acht om te inhaleren dagelijks op de werkvloer in omgevingslucht. Dit is exact waarom je gelijk hebt met je initiele uitspraak ''waarheid fameus verdraaien door selectief data te gebruiken.''
Desondanks ben ik van mening, zelfs al kan je het veilig achten, als je die stoffen kan weglaten, MOET je ze weglaten.
Het teveel aan nicotine klopt ook vaak bij de grijze producten. Veelal printen ze zelfs gewoon een ander label of doosje en passen ze de vloeistoffen niet aan, uit winstbejag of een gebrek aan quality control. In Belgie worden steekproeven gehouden van vloeistoffen om te controlleren of ze daadwerkelijk de juiste hoeveelheden nicotine bevatten. Teveel? Boete en producten uit de handel. Minder dan aangegeven? Boete voor misleiding van de consument en producten uit de handel. De marges voor het nicotinegehalte zijn echt ZEER klein dus productie van de vloeistof gebeurt echt op bijna farmaceutisch niveau. De fabrikanten van de afvullijnen voor e-sigaret vloeistoffen zijn trouwens dezelfde fabrikanten die de machines bouwen voor de farma industrie. Zijn heus geen bende Chineesjes in een schuur die met wat vuile emmers producten bij elkaar zitten te gieten.
Teveel aan nicotine an sich is ook eigenlijk niet zo een probleem. Er wordt zelfs vanuit wetenschappelijke hoek voorzichtig geijverd om de maximale nicotinegrens in Europa, momenteel 20mg/ml op te trekken. Het denkproces is als volgt: bij hogere dosering, moeten mensen minder damp inhaleren om hun lichamelijke en mentale voldoening te krijgen. Hierdoor ga je minder vloeistof moeten inhaleren voor hetzelfde effect.
Om het op zen Belgisch te zeggen: 4 pintjes drinken tegenover 1 whiskey. Volume/concentratie principe.
Het is dus niet omdat je een hogere nicotineconcentratie hebt in de vloeistof, dat je ook daadwerkelijk meer nicotine gaat inhaleren.
Je gaat minder vapen of misschien beter gezegd efficienter vapen om sneller tot het punt van voldoening te komen.
Hier is in de praktijk zeer weinig onderzoek naar gedaan omdat dit zeer moeilijk te kwantificeren is, echter in de praktijk zien we ook dat mensen die hogere nicotinedosering gebruiken, minder vloeistof aankopen en consumeren en vaak opmerkingen maken ''als ik daal in nicotine, vape ik veel meer'' wat natuurlijk een logisch gevolg is om dezelfde voldoening te krijgen. 1 hijsje worden dan 2 hijsjes.
Complexe maar boeiende materie allemaal, echter is het belangrijk dat we eindelijk eens een beleid gaan zien dat evidence-based gaat reguleren en niet op basis van buikgevoel. Dat is helaas momenteel wel nog de realiteit.
www.vrt.be
