Woning verdeeld erven

[Neef Jo]

Kleine situatieschets, mijn ouders worden stilaan 70, leven nog allebei en zijn gelukkig nog in goede gezondheid, zij hebben 2 kinderen, mijn oudere broer en ik. Mijn broer heeft een mentale handicap en is verlengd minderjarig verklaard. Qua erfenis willen zij ons evenveel nalaten, ze willen geen onderscheid maken, wat hun volste recht is.

Het is de bedoeling dat ik voogd word als mijn ouders er niet meer zullen zijn, wat volgens mij wel een belangenconflict met zich zal meebrengen bij een eventuele verkoop van het huis. Ik ga ervan uit dat ik dan moet handelen met een externe persoon (advocaat).

Mijn moeder heeft recentelijk zelf ondervonden dat het niet vanzelfsprekend is om met andere mensen het huis van haar vader te verkopen, en dit was dan nog dichte familie waarmee we een heel goede band hebben.

Mijn vraag is dus of het mogelijk is dat mijn ouders mij bv 51% van hun huis nalaten, zodat ik zelf de overhand heb bij de verkoop.

 

[JPV]

Kleine situatieschets, mijn ouders worden stilaan 70, leven nog allebei en zijn gelukkig nog in goede gezondheid, zij hebben 2 kinderen, mijn oudere broer en ik. Mijn broer heeft een mentale handicap en is verlengd minderjarig verklaard. Qua erfenis willen zij ons evenveel nalaten, ze willen geen onderscheid maken, wat hun volste recht is.

Het is de bedoeling dat ik voogd word als mijn ouders er niet meer zullen zijn, wat volgens mij wel een belangenconflict met zich zal meebrengen bij een eventuele verkoop van het huis. Ik ga ervan uit dat ik dan moet handelen met een externe persoon (advocaat).

Mijn moeder heeft recentelijk zelf ondervonden dat het niet vanzelfsprekend is om met andere mensen het huis van haar vader te verkopen, en dit was dan nog dichte familie waarmee we een heel goede band hebben.

Mijn vraag is dus of het mogelijk is dat mijn ouders mij bv 51% van hun huis nalaten, zodat ik zelf de overhand heb bij de verkoop.

Ik ben niet 100% op de hoogte, dus kan me vergissen in specifieke omstandigheden, maar eens je voogd bent, zal je voor de verkoop van de woning toestemming aan de rechter moeten vragen denk ik. Op zich geen dramatische procedure, een notaris heeft daar genoeg ervaring mee, maar het is wel iets dat de nodige aandacht vraagt.

Zie ook: https://www.rechtbanken-tribunaux.b...ijk-gezag-voogdij-verkoop-onroerend-goed.docx

Een systeem met 51% eigendom maakt daarin geen verschil.

Het is wel nuttig om hierover eens met een notaris te spreken. Het zou bvb een uitweg zijn door de woning volledig aan jou over te laten en, als er evenveel geld zou zijn, het geld dan aan je broer. Dan kan je gemakkelijker de verkoop van die woning regelen omdat je zelf eigenaar bent.

Zelfs als er niet evenveel geld is, zou je de blote eigendom van de woning kunnen verkrijgen als voorschot op de erfenis (= een schenking). Op het moment dat de ouders dan overlijden, zal je broer dan de tegenwaarde kunnen opeisen van jou (omdat je al méér kreeg als voorschot op de erfenis) en is dat dan gewoon een bedrag dat hij moet krijgen. Als jij financieel in staat bent om dat bedrag voor te schieten, kan je dan zo de woning al direct hebben en het geld terugkrijgen bij verkoop van de woning.

Mischien dat @Xeo hier wel kan aanvullen of kan zeggen of er iets niet klopt.

 

[Xeo]

Kleine situatieschets, mijn ouders worden stilaan 70, leven nog allebei en zijn gelukkig nog in goede gezondheid, zij hebben 2 kinderen, mijn oudere broer en ik. Mijn broer heeft een mentale handicap en is verlengd minderjarig verklaard. Qua erfenis willen zij ons evenveel nalaten, ze willen geen onderscheid maken, wat hun volste recht is.

Het is de bedoeling dat ik voogd word als mijn ouders er niet meer zullen zijn, wat volgens mij wel een belangenconflict met zich zal meebrengen bij een eventuele verkoop van het huis. Ik ga ervan uit dat ik dan moet handelen met een externe persoon (advocaat).

Mijn moeder heeft recentelijk zelf ondervonden dat het niet vanzelfsprekend is om met andere mensen het huis van haar vader te verkopen, en dit was dan nog dichte familie waarmee we een heel goede band hebben.

Mijn vraag is dus of het mogelijk is dat mijn ouders mij bv 51% van hun huis nalaten, zodat ik zelf de overhand heb bij de verkoop.

51% van het huis hebben is op zich geen oplossing, want dan heeft je broer nog altijd 49% waarvoor hij moet meetekenen (want een koper zal natuurlijk een volledig huis willen).

De handtekening van je broer zal dan door jou gebeuren als bewindvoerder (verlengd minderjarigheid bestaat niet meer, maar is goed te vergelijken met een bewindvoering).
Om de woning te verkopen heb je inderdaad de toestemming nodig van de vrederechter. Dit is in principe ook een openbare verkoop, waar een hele procedure aan voor-en achteraf gaat omdat de vrederechter een oogje in het zeil moet houden volgens de wet om de belangen van de beschermde persoon (je broer) extra te verdedigen.

Wat er daarom vaak gedaan wordt in de praktijk, om deze procedure te vermijden (het is nu ook niet zo'n drama, maar het vergt wel wat tijd en geduld), is dat de woning wordt nagelaten of geschonken aan het kind zonder beperking, en het kind met beperking de gelden krijgt. Als je ouders volledige gelijkheid willen is dat natuurlijk den significant bedrag aan gelden dat ze zouden nodig hebben om aan je broer te geven.

 

[JPV]

Wat er daarom vaak gedaan wordt in de praktijk, om deze procedure te vermijden (het is nu ook niet zo'n drama, maar het vergt wel wat tijd en geduld), is dat de woning wordt nagelaten of geschonken aan het kind zonder beperking, en het kind met beperking de gelden krijgt. Als je ouders volledige gelijkheid willen is dat natuurlijk den significant bedrag aan gelden dat ze zouden nodig hebben om aan je broer te geven.

Als er geen geld genoeg is, kan er toch ook gewoon de woning schenken aan de valide zoon en pas later bij de erfenis de voogd het erfdeel opeisen (eventueel volgens een testament waarbij de erfenis 50/50 gedeeld wordt)?

Nu, ik denk dat OP sowieso best eens naar de notaris gaat. Want als de grootste bezorgdheid is dat de invalide zoon een gegarandeerd inkomen heeft voor zijn zorgen, kan er mss een constructie opgezet worden waarbij de valide zoon alles krijgt buiten het wettelijk erfdeel voor de invalide zoon (ook de centen), maar er een zorgplicht is van de valide broer tegenover de invalide broer.

Dit is een héél interessante brochure voor @Neef Jo en vooral voor de ouders ervan.

https://www.notaris.be/nieuws-pers/brochures/downloads/44

is wel wat gedateerd (het stuk over het wettelijk erfdeel is verouderd), maar de essentie klopt nog wat betreft beschermingsmaatregelen.

 

[Neef Jo]

Dat schept al wat meer duidelijkheid, bedankt @JPV en @Xeo .

 

[Xeo]

Als er geen geld genoeg is, kan er toch ook gewoon de woning schenken aan de valide zoon en pas later bij de erfenis de voogd het erfdeel opeisen (eventueel volgens een testament waarbij de erfenis 50/50 gedeeld wordt)?

Nu, ik denk dat OP sowieso best eens naar de notaris gaat. Want als de grootste bezorgdheid is dat de invalide zoon een gegarandeerd inkomen heeft voor zijn zorgen, kan er mss een constructie opgezet worden waarbij de valide zoon alles krijgt buiten het wettelijk erfdeel voor de invalide zoon (ook de centen), maar er een zorgplicht is van de valide broer tegenover de invalide broer.

Dit is een héél interessante brochure voor @Neef Jo en vooral voor de ouders ervan.

https://www.notaris.be/nieuws-pers/brochures/downloads/44

is wel wat gedateerd (het stuk over het wettelijk erfdeel is verouderd), maar de essentie klopt nog wat betreft beschermingsmaatregelen.

Dat kan ja, perfect mogelijk dat wilsbekwame zoon al tijdens het leven de woning krijgt en wilsonbekwame zoon zijn deel pas na het overlijden ontvangt. Ook mogelijk dat wilsbekwame zoon de woning erft, onder voorwaarde dat hij indien nodig nog een deel moet uitbetalen aan de andere zoon.

Komt er dan op neer dat er ofwel voldoende geld is in de erfenis om de wilsonbekwame zijn deel te geven; of anders een verkoop van de woning nodig is om de wilsonbekwame zijn deel te vervolledigen via de verkoopprijs.

 

[Slyke]

De handtekening van je broer zal dan door jou gebeuren als bewindvoerder (verlengd minderjarigheid bestaat niet meer, maar is goed te vergelijken met een bewindvoering).
Om de woning te verkopen heb je inderdaad de toestemming nodig van de vrederechter. Dit is in principe ook een openbare verkoop, waar een hele procedure aan voor-en achteraf gaat omdat de vrederechter een oogje in het zeil moet houden volgens de wet om de belangen van de beschermde persoon (je broer) extra te verdedigen.

Wat er daarom vaak gedaan wordt in de praktijk, om deze procedure te vermijden (het is nu ook niet zo'n drama, maar het vergt wel wat tijd en geduld), is dat de woning wordt nagelaten of geschonken aan het kind zonder beperking, en het kind met beperking de gelden krijgt. Als je ouders volledige gelijkheid willen is dat natuurlijk den significant bedrag aan gelden dat ze zouden nodig hebben om aan je broer te geven.

Ja, maar is het ook niet zo dat die bewindvoering sowieso noodzakelijk zal zijn bij overlijden van (één van) de ouders?
Ik zie momenteel niet in hoe de handelsonbekwame (meerderjarige - verlengde minderjarigheid bestaat niet meer) broer van @Neef Jo de nalatenschap kan aanvaarden of verwerpen, zonder deze bewindvoering?

We spreken hier dus wel degelijk in de fase nog voordat er überhaupt kan nagedacht worden over een eventuele verkoop van de gezinswoning.
Bij het overlijden van één de ouders zal de langstlevende partner sowieso ook levenslang nog het vruchtgebruik genieten over deze gezinswoning.

De vredelrechter zal sowieso de voorkeur geven aan een bewindvoerder binnen de familie, dus @Neef Jo lijkt hier het meest geschikt.
Als @Neef Jo vervolgens, na overlijden van beide ouders en als bewindvoerder over zijn broer, nadien de ouderlijke woning wil verkopen, zal hij machtiging moeten krijgen van de vrederechter.
Echter, wanneer hij kan aantonen dat de verkoop in het belang is van de beschermde persoon, dan zal de vrederechter hier sowieso mee instemmen.

Ik lees tussen de lijnen dat er mogelijks in de toekomst wat onenigheid zou kunnen bestaan.
Als de ouders momenteel grote impact hebben op de broer met een beperking, kan het mogelijks interessant zijn om die bewindvoerder (@Neef Jo ) nu al te laten aanstellen, ook al is daar nu op dit moment nog geen absolute noodzaak toe.
Echter, als de ouders de zoon met beperking kunnen overtuigen dat het in zijn belang is dat zijn broer bewindvoerder wordt, is dat een troef voor later.
Eens @Neef Jo bewindvoerder is, hoeft alvast deze discussie niet meer gevoerd te worden nadien bij een overlijden, waarbij er sowieso een rollercoaster over de familie heen komt met beslissingen die moeten genomen worden en waarbij de zoon met beperking mogelijks zich kan verzetten tegen de aanstelling van @Neef Jo.

Mijn ervaring is toch ook wel dat een vrederechter, in de mate van het mogelijke en deels pro forma, vraagt aan de te beschermen persoon of hij akkoord gaat met de aanstelling van persoon x als bewindvoerder.
Beter dat de bewindvoerder in de familie kan blijven, dan dat er een externe partij (meestal advocaat als bewindvoerder) moet betrokken worden.

Tot slot zal de nalatenschap ook steeds ook onder voorrecht van boedelbeschrijving moeten gebeuren, gezien dit bewind.

 

[Xeo]

Ja, maar is het ook niet zo dat die bewindvoering sowieso noodzakelijk zal zijn bij overlijden van (één van) de ouders?
Ik zie momenteel niet in hoe de handelsonbekwame (meerderjarige - verlengde minderjarigheid bestaat niet meer) broer van @Neef Jo de nalatenschap kan aanvaarden of verwerpen, zonder deze bewindvoering?

We spreken hier dus wel degelijk in de fase nog voordat er überhaupt kan nagedacht worden over een eventuele verkoop van de gezinswoning.
Bij het overlijden van één de ouders zal de langstlevende partner sowieso ook levenslang nog het vruchtgebruik genieten over deze gezinswoning.

De vredelrechter zal sowieso de voorkeur geven aan een bewindvoerder binnen de familie, dus @Neef Jo lijkt hier het meest geschikt.
Als @Neef Jo vervolgens, na overlijden van beide ouders en als bewindvoerder over zijn broer, nadien de ouderlijke woning wil verkopen, zal hij machtiging moeten krijgen van de vrederechter.
Echter, wanneer hij kan aantonen dat de verkoop in het belang is van de beschermde persoon, dan zal de vrederechter hier sowieso mee instemmen.

Ik lees tussen de lijnen dat er mogelijks in de toekomst wat onenigheid zou kunnen bestaan.
Als de ouders momenteel grote impact hebben op de broer met een beperking, kan het mogelijks interessant zijn om die bewindvoerder (@Neef Jo ) nu al te laten aanstellen, ook al is daar nu op dit moment nog geen absolute noodzaak toe.
Echter, als de ouders de zoon met beperking kunnen overtuigen dat het in zijn belang is dat zijn broer bewindvoerder wordt, is dat een troef voor later.
Eens @Neef Jo bewindvoerder is, hoeft alvast deze discussie niet meer gevoerd te worden nadien bij een overlijden, waarbij er sowieso een rollercoaster over de familie heen komt met beslissingen die moeten genomen worden en waarbij de zoon met beperking mogelijks zich kan verzetten tegen de aanstelling van @Neef Jo.

Mijn ervaring is toch ook wel dat een vrederechter, in de mate van het mogelijke en deels pro forma, vraagt aan de te beschermen persoon of hij akkoord gaat met de aanstelling van persoon x als bewindvoerder.
Beter dat de bewindvoerder in de familie kan blijven, dan dat er een externe partij (meestal advocaat als bewindvoerder) moet betrokken worden.

Tot slot zal de nalatenschap ook steeds ook onder voorrecht van boedelbeschrijving moeten gebeuren, gezien dit bewind.

Bewindvoerder is uiteraard noodzakelijk aangezien zijn broer wilsonbekwaam is en in principe niets van documenten mag tekenen. Voor de meer dagdagelijkse zaken is dat niet zo'n probleem omdat er geen machtiging nodig is.

Voor de verkoop van de woning bijvoorbeeld wel, vandaar dat het verstandig kan zijn om de woning aan het wilsbekwame kind te scheken of na te laten, en het wilsonbekwame kind zijn deel in geld te geven (al dan niet kleiner dan zijn normale breukdeel in de erfenis).

Aanvaading onder voorrecht van boedelbeschrijving is niet per se verplicht, zuivere aanvaarding is mogelijk als het duidelijk een batige nalatenschap is.