Archief - Het mooiste bouwwerk van België?

Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.

eS

Legacy Member
Bontus zei:
Ik houd van efficiënte gebouwen, en al wat ik in dit topic zie is dus per definitie lelijk.

Voor mij is een perfect gebouw datgene dat de volgende zaken perfect verenigt:
functionaliteiten van de ruimtes, reisafstanden tussen de ruimtes ifv frequentie, lichtinvalshoeken, toegangswegen, inplanting in de natuur, akoestiek, klimatologisch comfort, prijs/m²...

En indrukwekkende architectuur blijkt daar geenszins mee te correleren.

Ik ben ook fan van efficiënte gebouwen, maar voor mij gaat architectuur verder dan louter een optelsom van de zaken die je hierboven vernoemd.
Neem bv. het MAS, een van de meer controversiële publieke bouwwerken van de laatste jaren, en net daarom een geslaagd gebouw.
Eerst en vooral het feit dat Neutelings de enige was die tegen de jury in ging en ipv het museum over heel de site uit te smeren, het geheel samenbracht in een compacte toren en de rest van het terrein teruggeeft aan de publieke ruimte (en deze maw ook ontwerpt).

De toren zelf is opgevat als een opeenstapeling van 10 zalen (hij gebruikt de term black boxes= een afgesloten doos die volledig kan aangepast worden aan de klimatologische, akoestische,... eisen van de activiteit/tentoonstelling die er doorgaat), die steeds een kwartslag gedraaid zijn ten opzichte van elkaar en zo een langzaam stijgende galerij creëren (een zogenaamde promenade architecturale). Deze promenade wordt semi-publiek beschouwd en kan los van het museum functioneren. Zo zou het mogelijk moeten zijn om buiten de normale openingsuren van het museum de (rol)trap tot boven te nemen om van het panoramisch uitzicht te genieten. Klimatologisch wordt ze dan ook niet als een echte binnenruimte beschouwd en vormt ze een buffer tussen de zalen en de buitenlucht. Bv, binnenin de zalen wordt verwarmd tot een 20-tal graden, buiten is het 10°, de galerij wordt met de restlucht uit de zalen op een temperatuur van 15° gehouden (aangenaam om met een vest aan te lopen). In de zomer gebeurt het omgekeerde met de koeling.

Opmerkelijk is ook het gebruik van de grote gecurvde glazen panelen (3mx6m), die enkel door een simpel stalen profiel op hun plaats gehouden worden (alleen bij de dubbelhoge ruimtes is er een extra windschoring nodig) en toch evenveel winddruk/zuiging kunnen weerstaan als een klassieke vliesgevelstructuur. Het is trouwens een van de eerste grote toepassingen van deze nieuwe technologie (voornamelijk ontwikkeld door de UGent en TUDelft) binnen de zelf relatief nieuwe branche van structureel glasgebruik.
Het nadeel was wel dat deze glasconstructie ook de kosten ferm de hoogte in dreef: €20000 per glaspaneel, waarvan de helft alleen al voor de plaatsing (onder meer ontwikkelen speciale robotarm met roteerbare zuignappen die de fragiele panelen kon plaatsen). Ook het gebruik van rode Indische zandsteen dreef de prijs de hoogte in (dit vind ik zelf het meest discutabel punt, aangezien het glas nog aanzien kan worden als een investering in de toekomst van de Belgische glasindustrie).
Om jouw punten er even bij te nemen:
  • Functionaliteiten van de ruimtes: 10 volledig onafhankelijke dozen, verbonden door een semi-publieke ruimte die ook buiten de museumuren kan dienen.
  • reisafstanden tussen de ruimtes ifv frequentie/toegangswegen : trage promenade architecturale voor de bezoekers, in combinatie met lift/trappenpartij voor snelle circulatie.
  • Lichtinvalshoeken: afgesloten dozen met kunstlicht=ideaal voor tentoonstelling. Promenade die baadt in natuurlijk licht, dat door de gebogen glazen wanden een speels effect creërt.
  • inplanting : door een toren te kiezen wordt er een plein terug gegeven aan de stad, en distantieert het gebouw zich van de rest van de ruimte zodat het een landmark wordt.
  • akoestiek, klimatologisch comfort: 10 black boxes zijn akoestisch en klimatologisch onafhankelijk (eis musea), de promenade werkt hierbij als bufferzone (wat het energieverbruik beperkt).
  • prijs/m²: enige minpunt, hoewel €1650/m² nog meevalt, wetende dat een deel als investering in glasinovatie kan beschouwd worden.
Bottomline: alle punten voor een efficiënt functionerend gebouw zijn aanwezig, maar het resultaat is meer dan enkel dat, het betreden van het gebouw wordt voor de gebruiker een bewuste ervaring, en op dat moment wordt het architectuur.


Tr1ploid zei:
Ziehier uw favoriete gebouw
De efficientie-gerichte culminatie van het modernisme als oplossing voor de bevolkingsexplosie na de oorlog.
Hurai, laten we heel de modernistische beweging eens herleiden tot een commi-blok, waar de enige efficiëntie de financiële was.
Als ge dan toch die toer wilt opgaan, lees dan eerst eens na in welke context de typologie van het modernistische appartementsblok ontwikkeld werd, en wat het verschil is met de hedendaagse woontorens.
Een goed startpunt:L'unite d'habitation - Le Corbusier | Marseille

Feignasse

Legacy Member
Over commi-blokken gesproken: het is precies een trend om sociale woonblokken echt zo lelijk mogelijk te maken. "Geen geld? Daar zullen we je elke dag met plezier aan herinneren!" Hier twee voorbeelden uit Vilvoorde: Klik - Klik

Doet me altijd denken aan dit sublieme fragment uit C'est arrivé près de chez vous. Poelvoorde :bow:

Matthias9L

Legacy Member
37-412-thickbox.jpg

Het Atomium is een stalen constructie die bestaat uit negen bollen met elk een diameter van 18 meter, die allemaal precies 29 meter van elkaar afstaan, en samen de kubisch ruimtelijk gecentreerde kristalstructuur van ijzer uitbeelden, 165 miljard maal vergroot. Het gebouw, dat ontworpen is door architect André Waterkeyn, is, sinds de restauratie, bekleed met roestvrij staal (oorspronkelijk aluminium). De aluminium constructie woog destijds in lege staat 2.500 ton. De bovenste bol van het Atomium werd naar zijn ontwerper André Waterkeyn genoemd, na diens dood in 2005. De 9 bollen symboliseerden ook de toenmalige 9 provincies van België.

Schandalig dat dit nog niet vermeld werd. :baard:

Matthias9L

Legacy Member
BTW, Station van Luik, neen, dat is bijna het woord bouwwerk niet waardig. Akkoord dat het een redelijk mooie constructie is, maar het zou beter dienst doen als bijvoorbeeld dak boven een voetbalstadion. De afwerking van het station in het algemeen is sumier. Tevens waait het er nog op de perrons. Haal het dak weg en er blijft niets, 0,0 architecturale waarde over (itt tot bijvoorbeeld het erfgoed in Gent St Pieters). Het zou me niet verbazen als dat glazen dak in Luik er vroeg of laat van zou waaien.

Tr1ploid

Legacy Member
eS zei:
Hurai, laten we heel de modernistische beweging eens herleiden tot een commi-blok, waar de enige efficiëntie de financiële was.
Als ge dan toch die toer wilt opgaan, lees dan eerst eens na in welke context de typologie van het modernistische appartementsblok ontwikkeld werd, en wat het verschil is met de hedendaagse woontorens.
Een goed startpunt:L'unite d'habitation - Le Corbusier | Marseille

Hola, hola, ik ben de modernistische beweging heus niet aan het reduceren tot commieblokken, ik zeg alleen maar dat de commieblokken een culminatie zijn van functionalisme in het modernisme. Want hoewel Le Corbusier misschien zelf graag dacht dat al zijn architectuur functionalistisch was, was dat absoluut niet het geval. Het moest er gewoon zo uitzien. Een plat dak zoals zijn Villa Savoye zag er misschien wel modern en futuristisch uit, in realiteit had men belange nog niet zo'n goede vochtisolatiematerialen ontwikkeld en hadden de inwoners constant last van lekken. Een zadeldak had dus eigenlijk functionalistischer geweest.

Met die woonblokken 30 jaar later is het echter een ander verhaal; die zijn effectief wel volgens zijn 'huismachine'-principe gebouwd. Als antwoord op de gigantische explosiegroei vlak na WOII die rampzalige gevolgen dreigde te hebben voor alle grote stadskernen gooide hij alle sentimenten overboord: Kijk naar zijn Plan Voisin, een modernistisch woonblokproject waar hij de helft van Parijs voor wilde slopen. Veel van de 'commieblokken' zoals we ze noemen in België zijn ook gebouwd door volgelingen van Le Corbusier, de voornaamste ervan waarschijnlijk Renaat Braem.

eS

Legacy Member
Wat Villa Savoye betreft keer je de zaken om: Le Corbusier vond uit een ontwerpmatig oogpunt een plat dak veel functioneler. Geen schuine wanden/plafonds in de ruimte = ruimtewinst, het dak kan als buitenruimte ingezet worden = oppervlaktewinst, dat hierbij nood was aan nieuwe dichtingstechnieken was voor hem dan ook van ondergeschikt belang in een experimenteel project zoals Villa Savoye. Qua dakdichting bleek het achteraf mss een ramp (vooral omdat men verkeerdelijk dacht dat beton waterdicht was), maar het werd wel een instant icoon dat onmiddellijk veel navolging kreeg, waardoor in sneltempo ook de technieken verbeterd werden zodat hij deze na WOII op grote schaal kon toepassen in projecten zoals de Unité.

Je haalt trouwens 2 grote periodes uit het modernisme door elkaar: het interbellum waar er nog ruimte was voor grote idealen zoals het functionalisme als utopische maatschappij principe (het Plan Voisin is louter een theoretisch principe uit Le Corbusiers urbanistische manifest van de jaren 20), en de na-oorlogse periode, waar er vooral een meer pragmatische/praktischere aanpak was (wat leidde tot het falen van de grote modernistische ideeën) wat zich bij Le Corbusier ondermeer uitte in de Unité.

Dat het Unité opgevat was als woonmachine, zal niemand ontkennen, Le Corbusier maakte op zijn schetsen en snedes vaak de analogie met een passagierschip = een geïsoleerde mini-samenleving. Het verschil met de echte commiebloktypologie (=zo economisch mogelijk stapelen van appartementen met weinig meer luxe dan enkel het minimumcomfort), zit hem in het ontwerp zelf: appartementen die qua vloeroppervlak relatief klein zijn, maar door hun praktische inrichting en het gebruik van een mezzanine toch het idee van ruimte geven (licht, lucht, ruimte idee). Daarnaast werden de gemeenschappelijke ruimtes opgeladen door het toevoegen van allerlei voorzieningen, gaande van een simpele wasserette (toen verre van een evidentie) tot een sportinfrastructuur en kleuterschool op het dak, en zelfs het inbouwen van een volledig interne winkelstraat om de bewoners van al wat ze direct nodig konden hebben te voorzien. Het zijn dergelijke elementen die sociale interactie in de hand werken, met het compleet falen van de typologie wanneer ze geschrapt worden voor economisch gewin als gevolg.

Als je een Vlaamse tegenhanger zoekt voor de functionalistische ideeën van Le Corbusier, kijk dan eens naar Willy Van Der Meeren, en voor sociale appartementsgebouw specifiek naar het project 'Ieder zijn huis' in Evere. Het is een mooie combinatie van Van Der Meeren's eigen zoektocht naar een industriële woningbouw (zoveel mogelijk standaardisatie + economisch materiaalgebruik, maar zonder toe hiervoor veel toe te geven aan leefcomfort) en de functionalistische ideeën van het modernisme à Le Corubusier (implementeren van een aantal voorzieningen om sociale cohesie te bevorderen + gebruik van vrij plan voor de indeling van de appartementen).

TL DR: net zoals bij machines of andere producten, heb je voor elke goed uitgebalanceerde merkproduct, meer dan voldoende inferieure namaak en knock-off's.

Karre

Legacy Member
De voorbeelden die je aanhaalt eS vind ik nu eerlijk gezegd eens zo lelijk.

eS

Legacy Member
Ik zeg ook niet dat het mijn favoriete architectuur tout court is, maar imo wel wat betreft (sociale) appartementsbouw van vlak na WOII en de innovatie die ermee gepaard ging.
Hieronder enkele afbeeldingen die het project meer eer aan doen:
Voor Ieder zijn huis vind ik niet direct goede foto's via google, zal eens moeten grasduinen in m'n cursussen hiervoor. Wel heb ik nog een ander interessant project van Van Der Meeren: het CECA-huis, een compacte arbeiderswoning (naar normen van de jaren 50) die volledig industrieel geproduceerd kon worden voor de prijs van een Ford. Het project is helaas nooit van de grond gekomen door een boycot van katholieke huisvestingsmaatschappijen, wel zijn er een aantal prototypes gebouwd (vierwindenhof).
Foto's via google

eS

Legacy Member
Hun alternatief was de wildgroei van lintbebouwing waar we nu nog altijd mee opgescheept zitten.:unsure:

Over die in Schoonaarde, das typisch een gevolg van de brandwetgevingsregeltjes: vanaf x-aantal woningen moet elke woning 2 trappenpartijen binnen de 50m van de deur hebben, er moet gecompartimenteerd worden (tenzij de trappenpartij buiten is), trappen/gangen moet bepaalde breedte hebben etc.
Resultaat, liftkoker centraal in het midden (eerlijkste voor iedereen)+2 traptorens die zo ver mogelijk aan de buitenkant geplaatst zijn. In het binnengebied valt het beter mee in combinatie met het groen, maar er zijn elegantere oplossingen dan een felgekleurde trapkoker om wat leven in een anders saaie gevel te brengen.

Ben geen echte fan, maar tis zeker niet slechter dan wat sociale woningmaatschappijen anders neerpoten:
http://www.medium4you.be/local/cache-vignettes/L396xH224/dyn010_origide25-b22d7.jpg
http://www.landarchitecten.be/uploads/general/P1070782.JPG

eS

Legacy Member
Ander leuk sociaal woningbouw project is het Hollainhof in Gent, maar das ook deels omdat een docent het helpen zetten heeft en alle bouwperikelen in de les uit de doeken gedaan heeft.:p

Zo wenste Neutelings oranje beton voor de gevelpanelen dat een cortenstaal (verweerd, roest staal) look gaf. Zo gezegd zo gedaan, er werd een proefstuk gemaakt, bij het ontkisten ziet het er mooi oranje uit, en alle panelen gaan in productie. Een maand verder, grootste deel van de panelen is gestort en onze docent keek nog eens naar het proefstuk, dat knalroze was uitgeslaan na het uitdrogen van het beton:crazy:. Gelukkig stond er in het bestek dat er ook nog een beschermende coating moest worden aangebracht, die ze ook van kleurstof voorzagen, wat wel het goede resultaat gaf. Zo goed zelfs, dat die bouwfirma nu nog altijd gevraagd wordt hoe ze die bepaalde kleur gekregen hebben, waarop ze antwoorden: ge begint met roze beton...:p

JPV

Legacy Member
Stimy, het moet over bouwwerken gaan die in goede staat zijn, geen verwaarloosde krotten.

Stimpy

Legacy Member
Vorige keer was JPV nochtans zo onder de indruk dat m der niet vanaf kon blijven :(

Muscleduck

Legacy Member
Die heb ik hier ook al gepost. De KBC toren is idd een prachtig gebouw
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
Terug
Bovenaan