Archief - De beurs - Deel 4

In plaats van het risicokapitaal aan te moedigen, blijft men in België zweren bij een nefaste en inefficiënte meerwaardebelasting op aandelen. Gemotiveerd door een ideologie uit een ander tijdperk, die elke vorm van kapitaal vies vindt.

Door Paul Huybrechts en Romain Blockx, respectievelijk voorzitter en vice-voorzitter van de Vlaamse Federatie van Beleggers.

We willen niet behoren tot de hardroepers die beweren dat er niets mag gebeuren wat betreft de belasting op roerende en onroerende inkomsten in ‘de ergste crisis sinds de jaren dertig’. Maar men moet daarbij oog hebben voor bestuurlijke efficiëntie en maatschappelijke doelmatigheid. Belastingen en een goed functionerende staat moeten een dynamische economie ondersteunen en mogen het economische initiatief niet verstikken.

Efficiëntie betekent dat de kosten van de inning van een belasting zo laag mogelijk worden gehouden. Als voor een hypothetische opbrengst een leger ambtenaren moet worden aangeworven en ingezet, hebben we te maken met een dwaze belasting, die al snel veel meer kost dan ze opbrengt. En als een belasting het risicokapitaal ontmoedigt en de groei hindert, slachten we de kippen die elke dag weer voor eieren moeten zorgen.

Wat over de nieuwe belastingen uit de regeringsbesprekingen doorsijpelt, is daarom nog altijd verontrustend. De vermogensbelasting zou zijn afgevoerd. De roerende voorheffing zou worden verhoogd, evenals de belastbare basis van verhuurde woningen.

Om puur ideologische redenen houdt de PS wel vast aan een belasting van de meerwaarden op aandelen. In de oorspronkelijke nota-Di Rupo was sprake van een meerwaardetaxatie van 50 procent als aandelen worden verkocht binnen het jaar, en een taxatie van 25 procent bij verkoop tussen de één en acht jaar. Volgens bepaalde bronnen zou de meerwaardetaxatie nu worden beperkt tot een verkoop binnen het eerste jaar. Daarop zou een tarief van 25 procent van toepassing zijn. Een verkoop na een termijn van een jaar zou belastingvrij blijven (indien niet speculatief). De belasting zou betrekking hebben op het saldo van meer- en minwaarden. Ook in een vennootschap zouden meerwaarden op aandelen belastbaar worden, zij het met uitzonderingen waarover nog geen duidelijkheid bestaat.
TIMING

Ook al worden de maatregelen van de oorspronkelijke nota-Di Rupo sterk afgezwakt, een meerwaardebelasting blijft een nefast idee. Ook de timing wekt ergernis. Veel beleggers leden zelfs met goedehuisvaderaandelen enorme verliezen en proberen die verliezen goed te maken. Dat kan alleen door vaker naar hun portefeuille te kijken, hun aandelen beter op te volgen en meer te kopen en te verkopen. Met een passief buy and hold verdiende een belegger de jongste twaalf jaar, sinds 1999 dus, gemiddeld niets op de beurs. Zelfs als men rekening houdt met de dividenden.

Al die tijd droegen de beleggers gratis de kapitaalbehoeften van de bedrijven die voor onze tewerkstelling zorgden. Terwijl niet-risicodragend kapitaal wel van marktconforme vergoedingen genoot, konden aandelenbeleggers niet eens hun verlies aan koopkracht goedmaken.

De westerse beurzen zitten in een langdurige berenmarkt waarin over de jaren heen, gemiddeld geen koersstijgingen zijn. De S&P500 stond in het jaar 2000 op 1.400 punten tegen 1.230 vandaag. En de Bel20 stond met 3.300 punten in het jaar 2000 ook meer dan de helft hoger dan de 2.040 punten van vandaag. Waar zijn de meerwaarden? Als men ook de minwaarden in rekening brengt, was er in het jongste decennium zelfs helemaal geen belastbare grondslag voor een meerwaardebelasting.

Misschien komt daar verandering in, maar spectaculair zal een beursherstel allicht niet zijn. In een omgeving waar een enorme schuldenberg moet worden weggewerkt, zal het lang duren eer de geleden verliezen goedgemaakt zijn. Hoe kan men vandaag rechtvaardigen dat men de kleine te verwachten beurswinsten die met moeite de inflatie zullen vergoeden, toch wil belasten?

Heeft het risicokapitaal dan geen recht op enige welvaartsvastheid? Een meerwaardebelasting maakt het bijna onmogelijk in een berenmarkt spaargeld te laten aangroeien. Want, een van de manieren om in zo’n omgeving koerswinsten te maken, is actief te kopen en te verkopen. Dat wil daarom niet zeggen dat ze actief traden, wel dat ze surfen op golven die tijdelijk spectaculair kunnen zijn, en dat ze als een goede huisvader rekening houden met de snel wisselende omstandigheden. Voor zover men slim genoeg is om daarop in te spelen.
NIET IN VERHOUDING

De opbrengsten van een meerwaardebelasting zullen daarom absoluut niet in verhouding staan tot de inspanning die de belastingadministratie zal moeten doen om ze te innen. Hoe gaat men dat doen? Het is niet moeilijk om meteen tientallen problemen te bedenken bij de vaststelling van het bedrag dat uiteindelijk voor belastingheffing in aanmerking komt. En als een belasting onduidelijk is, wordt ze willekeurig. Belastingambtenaren kunnen dan iedereen met spaarcenten op het matje roepen om hen op een al dan niet gerealiseerde meerwaarde te betrappen.

Dat leidt tot pesterij. Is het niet tergend dat men zo’n belasting wil invoeren, die heel ons systeem van roerende voorheffing overhoop haalt? En dat terwijl de opbrengst twijfelachtig is en lager uitvalt dan wanneer de prijs van een pakje sigaretten met 10 eurocent opslaat?
HEKSENJACHT

De verbetenheid om meerwaarden te belasten, is dus bepaald feitenblind en puur ideologisch. Leeft het Belgische socialisme nog altijd in een ander tijdperk, waar elke vorm van kapitaal een vies woord is? De belasting maakt deel uit van een echte heksenjacht tegen iedereen die spaart en met dat al fors belaste spaargeld initiatief neemt.

Aan elk initiatief kleeft risico, en niemand neemt nog een initiatief als dat risico niet wordt vergoed. Als men wil dat bedrijven als Thrombogenics, Ablynx en Devgen in België onmogelijk worden, moet men zeker een meerwaardebelasting invoeren.

En we hebben in ons land net tientallen bedrijven als Thrombogenics nodig. De overheid zal jaren geen geld meer hebben om de tewerkstelling te bevorderen. Het zal van de bedrijven en de beleggers moeten komen. In plaats van meerwaarden te belasten, moet men het risicokapitaal actief aanmoedigen. Het zal niet lang duren eer ook het meer verlichte deel van de linkerzijde dat zal beseffen. Hopelijk niet na jaren van ellende.