nite zei:
Een centrale bank creëert geld op basis van fiat. Commerciële banken creëren geld op basis van het reserve principe. Het verschil is dat een centrale bank oneindig veel geld kan creëren, maar dat een commerciële bank bestaand geld slechts kan multipliceren. De centrale bank creëert het basisgeld, de commecriële banken multipliceren deze hoeveelheid een aantal keer. Hoe groot deze multiplicator is hangt af van de reservecoëfficiënt van commerciële banken.
Dat is waar, maar het onderliggend principe is gelijk; de creatie van het geld, of het nu high powered reservegeld is op rekeningen bij de centrale banken (*), of gewoon geld op je zichtrekening, gebeurt steeds op basis van schuld. Overheids schuld, of prive schuld.
Zou een overheid geld kunnen maken op basis van niets ? Ja, en dat heeft ze in het verleden vaak genoeg gedaan, met alle inflatoire gevolgen vandien,
maar nu kan/mag ze dat niet meer.. Ze kan wel zoveel staatschuld produceren als ze wil door obligaties te verkopen, maar de centrale bank MAG die niet rechtstreeks kopen (enkel via prive banken of ondernemeningen), en is (in theorie) onafhankelijk en het staat haar vrij daar zoveel of zo weinig van te kopen als wil om de money supply te beheren. Het gene dat ze koopt, dat wordt nieuw geld, net zoals jouw hypotheek nieuw geld wordt. En net zoals een centrale bank, kan ook een prive bank niet verplicht worden je geld te lenen, het staat haar vrij je lening te weigeren. Als je het dan van je moeder leent, dan wordt er wel schuld verhandeld, maar geen nieuw geld gemaakt. Net zoals wanneer staats obligaties niet opgekocht worden door centrale banken.
(*) is het dat dat je bedoelt met fiat geld? Zo ja, had ik graag eens linkje gezien dat die definitie ondersteunt. Alle definities die ik zie komen er op neer dat al ons geld fiat geld is, omdat het geen intrinsieke waarde heeft, en de overheid ons verplicht het te aanvaarden als inlossing van schuld. Ik heb mijn definitie eerder gegeven, als je een andere hebt, hoor ik die graag om misverstanden te vermijden. Als je het met mijn definitie eens bent, dan is die term niet van toepassing, en bedoel je allicht reservegeld ipv fiat.
Op welke manier is geld in mijn portefeuille een vordering? Wat is de ECB mij schuldig in een stelsel van fiat geld? Zou ge op deze eenvoudige vraag kunnen antwoorden?
De vraag is eenvoudig, het antwoord niet. Kan jij me op een eenvoudige manier uitleggen wat geld is? Wat tijd is? Simpele vraag, geen simpel antwoord.
Geld is fungibel en we handelen er constant in, dus kan je haast nooit achterhalen op basis van wiens schuld jouw briefje of bank saldo is gemaakt. Maar het is wel degelijk gemaakt doordat iemand ooit ergens een belofte heeft gemaakt om het terug te betalen. En daarna is het misscchien 500x van eigenaar veranderd.
Is dit trouwens niet tegenstrijdig met wat ge eerst zei? Namelijk, de ECB creëert nieuw geld door obligaties te kopen. Als de ECB meer obligaties heeft, dan wil dat zeggen dat de overheid geld schuldig is aan de ECB. En niet omgekeerd. Als de ECB nieuw geld uitgeeft, dan belooft de ECB niet om de ontvanger van dat geld later iets te betalen. Het is omgekeerd. De ontvanger van het geld (in het geval van obligaties is dit de overheid) belooft de ECB terug te betalen.
ECB maakt de zaak nog ingewikkelder dan het is, omdat de ECB eigenlijk een samenwerking is van nationale banken, en de ECB zelf normaal geen obligaties koopt, dat doen de nationale/centrale banken. Als geheel werkt de ECB+nationale banken als elke andere centrale bank, maar om het eenvoudiger te maken gebruik ik liever de US Fed of laat het ons "centrale bank" (CB) noemen.
Centrale bank creëert nieuw geld door obligaties te kopen
correct.
Als de centrale bank meer obligaties heeft, dan wil dat zeggen dat de overheid geld schuldig is aan de ECB.
correct.
Als de CB nieuw geld uitgeeft, dan belooft de CB niet om de ontvanger van dat geld later iets te betalen. Het is omgekeerd.
Het geld dat de een centrale bank maakt, geeft ze in ruil voor die obligatie. De bank die die obligatie gekocht heeft, heeft daar "echt", bestaand, geld voor betaald aan de staat. Dat geld dat de CB aan de bank geeft is dus een belofte om die obligatie (staats schuld) terug te geven aan de bank, in ruil voor dat geld.
Dat geld en die obligatie zijn verschillende vormen van dezelfde schuld. Je kan je dat makkelijker voorstellen als de CB toch rechttstreeks obligaties mocht kopen van de staat. Dan krijgt de staat (nieuw gemaakt) geld in ruil voor haar belofte om dat terug te betalen (obligatie). Geeft ze de CB dat geld ooit terug, vernietigt de CB zowel dat geld als de obligatie, en is alles net zoals voorheen.
Dat geld en die obligatie zijn andere vormen van dezelfde schuld.
Het is omgekeerd. De ontvanger van het geld (in het geval van obligaties is dit de overheid) belooft de CB terug te betalen.
Dat is niet omgekeerd, dat is hetzelfde. Beide beloftes bestaan en zijn hetzelfde. Het is die belofte van de staat dat er voor gezorgd heeft dat dat geld onstaan is. Als de overheid die belofte na zou komen en de CB terugbetaalt, dan krijgt ze haar obligatie terug (ik negeer effe interesten), en wordt zowel het geld als de obligatie vernietigd. Dat is nu net de clou; dat geld is niks anders dan een verhandelbare voorstelling van de staatsschuld. Je kan het een niet hebben zonder het ander, en als het een vernietigd wordt (schuld terugbetaald), bestaat het ander ook niet meer.
Bij een goudstandaard was het inderdaad zoals ge zei. De centrale bank belooft dan uw geld in te ruilen tegen goud. Een bankbriefje is dus een vordering van de houder van dat briefje tegen de centrale bank. Maar we zitten niet meer in een goudstandaard. We hebben fiat geld. Fiat geld houdt net in dat de onderliggende waarde van het bankbriefje niet meer betaald wordt door schuld of door goud, maar door fiat.
Fout! De waarde ligt idd niet vast, en fiat geld betekent dat je dat briefje niet kan inruilen voor goud of schelpjes, maar je kan het wel inruilen tegen andere schuld. Niet alleen kunnen, je moet dat. Dat is net het fundament van fiat geld. Als ik bij jouw een schuld heb, bv omdat ik je auto in de prak heb gereden, verplicht de staat jou om (fiat) geld te aanvaarden in ruil voor die schuld. Je mag van mij niet eisen dat ik je een andere auto geef, of goud, of schelpen of bitcoins. Fiat geld is wat mijn schuld vereffent, niks anders. Jij bent dus verplicht bank briefjes te ruilen voor jouw schuld vordering. Dat is de essentie van fiat geld. Omwisselbaarheid voor schuld.
Als de ECB nieuw geld uitgeeft, dan creëert zij geen schulden ten opzichte van de ontvangers van dit geld. Ze doet het tegenovergestelde, ze creëert vorderingen ten opzichte van de uitgevers van de schuldpapieren. Er is ook geen rechtstreeks verband tussen de hoeveelheid schuldpapieren en het geld dat de cenrtale bank uitgeeft. De centrale bank kan kiezen of ze obligaties opkoopt of niet. Maar wanneer de centrale bank obligaties opkoopt, is het belangrijk om in te zien dat de centrale bank geen extra schulden creëert. De schulden, de obligaties in dit geval, bestonden al. Enkel de schuldeiser verandert (dit is nu de centrale bank in plaats van een privé persoon/instelling). Als de centrale bank geld uitgeeft, dan creëert zij geen schulden, bestaande schulden veranderen gewoon van eigenaar.
Zie hierboven.