Judge Dredd:
Ik ben de laatste maanden in een mood wat '80s en '90s actiefilms te bekijken die ik in mijn jeugd gemist heb. Van deze film had ik relatief hoge verwachtingen maar werden geenszins ingelost. Ik wist niets van het concept van de film, en vanaf dat die me duidelijk werd gemaakt (judge, jury en executioner als één persooon, en dat in de handen van een zwaarbewapende superflik met een lust voor geweld) begon ik al te zuchten, omdat dit een concept is dat imo zeer fijn behandeld moet worden doordat het door en door immoreel is. Maar bon, als de film mij genoeg coole actie geeft onder vorm van amusante shootouts en coole hand-to-hand combat dan zou ik tevreden geweest zijn. Wat ik echter kreeg was een uiterst lelijk geklede Sylvester Stallone tenmidden van een maar al te typische slums-in-the-future setting. In het begin van de film kon ik daar nog hartelijk mee lachen, en de voice-command wapens die de man hanteerde waren ook wel vrij grappig. Maar vanaf het moment van de frame-up begon er zich ook een verhaal te ontwikkelen dat mij niet aanstond omdat het de integriteit van het systeem niet in vraag stelt en de afloop ervan doet niets anders dan het herstellen en toejuichen van het maar al te vuile concept waar de film mee begint. Normaal doe ik niet zo belachelijk over politiek-filosofisch gedachtegoed in een commerciele genrefilm, maar af en toe komt er zo'n film die op dat gebied volledig verwerpelijk is en dan stoort mij dat. Fuck this shit.
THX 1138:
De laatste tijd ben ik erg veel bezig met verhalen rond utopia/dystopia, en THX 1138 had ik nog niet gezien dus dat was een must. De reden waarom ik lichtjes teleurgesteld ben in deze film is omdat hij de genre-elementen te voorzien van a) een dramatische context en b) een politiek-filosofische context. En het lijkt mij dat dedramatiseren en het achterwege laten van een coherente achtergrond voor de gebeurtenissen niet in zijn voordeel hebben gewerkt. De film wordt dus gereduceerd tot een absoluut minimum aan plot, verhaal, personage waardoor het lijkt dat de typische held die het systeem bevecht dit niet doet uit geloof in een betere wereld of overtuiging dat het systeem immoreel is. Bovendien zorgt het gebrek aan drama en emotie ervoor dat hij eerder geprogrammeerd lijkt om zijn dystopische leefwereld te trotseren, wat de film in mijn ogen nogal oninteressant maakt - het lijkt me ook absurd dat Lucas dit bewust doet, ik wijt het eerder aan het feit dat die man niet in staat is om een goed verhaal te vertellen zonder bijkomende hulpmiddelen. Ook zijn de benamingen die Lucas geeft aan de personages eindeloos verwarrend en voegen niet toe tot de beklijvende sfeer die hij zo graag wil oproepen hier. THX 1138 zweeft zowat tussen de klassieke, moderne dystopische verhalen (Brave New World, 1984, ...) en de postmoderne Baudrillardiaanse simulacra-films waar alles bestaat uit codes en niemand in controle is van zijn eigen leven etc (Welt am Draht, The Matrix, ...) en bevindt zich zowat nergens. Wat Lucas wel doet, en dit lukt hem fantastisch goed, is het leveren van iconische sci-fi beelden die perfect aansluiten bij de verhaaltraditie waar hij de film in wil plaatsen. De kaalgeschoren mannen en vrouwen tenmidden van een blindmakend witte achtergrond, de zwartgeklede robotflikken met hun long ass cattleprods die daartussen rondlopen en de fantstische shots van de gangen en verdiepingen waar de blinde massa voortbeweegt waren een echte streling voor het oog van de sci-fi fan. De machinale montage van de film werkte ook in zijn voordeel.
Last Days:
Wetende dat dit een van Van Sants arthouse films was, wist ik dat ik geen doodnormale biopic over Kurt Cobain moest verwachten. Van Sant opteert hier voor een imaginaire sfeerfilm waarin hij Cobain wil tonen als een recluus, als een soort nature's child in de door en door Amerikaanse traditie van Emerson, Thoreau. Van alle films die ik gezien heb die een soort Walden Revisited willen brengen, is deze veruit de meest geslaagde imo. Ook is het erg duidelijk dat Van Sant zich extreem heeft laten beinvloeden door Aleksandr Sokurov voor deze prent, wat perfect past in zijn subtiele verkenning van pantheistische thema's. Toch slaagt hij erin om deze invloeden te thematiseren op een manier dat Last Days niet zomaar een imitatie lijkt van 's mans werk, een probleem dat ik wel ervaar met Gerry (mbt Bela Tarr en niet Sokurov). Zoals ik al zei, de invloeden zijn erg duidelijk (zeker wat betreft de geluidsband van de film), maar Van Sant wisselt de bloedserieuze Sokurov stijl af met enkele amusante scenes en dialogen die de de film een volledige aparte sfeer bezorgen. De eerste helft van de film ofzo van de film is werkelijk fantastisch. Na een tijdje begint het hele gedoe echter een beetje saai te worden en hoewel de film zeker zijn absolute hoogtepunten kent (the long dolly shot was werkelijk adembenemend), begint Van Sant toch met wat clichés in te voeren. Dit komt sterk tot uiting wanneer hij de werelden van disaffected youth en problematische familierelaties tracht te combineren met de opzet van Cobain te presenteren als een heremiet-figuur. Last Days is voor mij een van Gus Van Sants knapste films en ik ga met alle plezier een rewatch inlassen voor Elephant, een film waar ik goede herinneringen van heb en van vermoed een meesterwerk te zijn.
Close Encounters of the Third Kind:
Van alle meesterwerken die Spielberg maakte, is Close Encounters waarschijnlijk de meest problematische. Hij is problematisch omdat het verloop van de productie blijkbaar niet zo vlot verliep, dat er drie verschillende releases zijn van de film en je voelt dat er in de uiteindelijke versie toch wel wat is misgelopen. Personages lijken te abrupt te evolueren, evenementen vinden plaats zonder een echte verklaring of resolutie etc. Dit valt allemaal heel sterk op, maar naarmate de film vordert, begint dit minder en minder belangrijk te worden omdat het je beetje bij beetje duidelijk wordt waar de film effectief naartoe bouwt. En het is mijn mening dat de climax van deze film nog steeds ongeëvenaard blijft door eender welke andere sci-fi film. De ervaring van de Close Encounter is absoluut uniek, net omdat Spielberg een geheel ander domein van sci-fi verkent. Hij speelt in Close Encounters in op een kinderlijke fascinatie voor alles wat met het heelal en met ruimteschepen te maken heeft. Net zoals hij dit vele jaren later deed met kinderdromen over dinosaurussen, externaliseert Spielberg de hoop op contact met buitenaards leven en bouwt dit, traag maar zeker, verder op tot een van de meest onvergetelijke eindscenes in alle sci-fi. Net om deze reden vergeef ik de film alle geintroduceerde plot-elementen die hier aanvankelijk out of place lijken. Wat eerst lijkt op generische sci-fi en rampenfilm scenario begint meer en meer origineel te worden omdat het allemaal zijn functie heeft in de opbouw naar het einde toe. Het hele govenrment conspiracy-element leek me eerst nogal sensatiegericht, het gedoe rond dat muziekje leek eerst helemaal wanordelijk en de subplots over de twee typische American families en hun problemen irriteerden me ook een beetje omdat het niet duidelijk was waar alles naartoe ging. Maar mijn vertrouwen in Spielberg werd meer dan beloond. En naast de vreemde doch functionele pacing van de film, moet uiteraard ook de cinematografie van Vilmos Zsigmond vermeld worden. Fantastisch werk dat deze man levert: hij werkt hier wonderen met licht en bezorgt aan het opwindende einde ook nog eens een visuele tour de force.