Tijd voor eens een leerrijke post van jullie favoriete moderator!
Ik weet niet op hoe veel het effectief van toepassing gaat zijn, maar sommigen van jullie zullen er wel ooit mee te maken hebben en er niets van afweten. Ik ben nl. op zoek naar een nieuwe set schroevendraaiers en wil natuurlijk iets degelijks, want iedereen weet dat een schroef kapot draaien door slecht gereedschap dikke miserie is
Nu gezien ik hoofdzakelijk aan moto's werk, heb ik nogal uitzonderlijke eisen. Bij Japanse motoren (zeker bij oudere modellen, tegenwoordig mindert het sterk) heeft dat kapot draaien vaak niets te maken met de kwaliteit van de schroef zoals velen beweren. Degene die regelmatig eens sleutelen zullen wss ooit wel al kapot gedraaide kruiskoppen zijn tegengekomen aan de vlotterkamers van carburators of aan remvloeistof reservoirs. Dit komt niet door slechte kwaliteit schroef of gereedschap, maar gewoon door verkeerd gereedschap, er is namenlijk een verschil tussen een 'standaard' kruiskop (phillips) en een 'JIS' (Japanese Industrial Standard) kruiskop. Gezien beelden meer zeggen dan woorden, hier wat foto's:
De 2 soorten naast elkaar, voor het ongetrainde oog wss zeer weinig verschil.
De reden dat ik ze direct uit mijn 'vijzenbak' vol met gepensioneerde bouten en schroeven kon vissen is omdat de hoek tussen de benen van de phillips nooit een 90° hoek is maar lichtjes afgerond en omdat de meeste JIS schroeven zo'n putje hebben naast het kruis.
Om te illustreren je hoe een standaard, maar goede Facom schroevendraaier in de twee past: in de
phillips zie je dat deze mooi overal aansluit, terwijl er bij de
JIS duidelijk nog ruimte is. Een van de bitjes uit mijn cheap-ass Aldi-set heeft mij in het verleden al geholpen om geen bouten kapot te draaien, hoewel deze op het eerste zicht in beiden (
phillips vs
jis) niet super lijkt te passen.
Hier heb ik de twee naast elkaar gelegd, misschien kunnen sommige hier al direct wat verschillen zien (hoewel het gouden bitje niet super op de foto wou staan). De grote verschillen die je hier kan zien is dat de Facom een veel scherpere punt heeft, waardoor hij niet diep genoeg in een JIS schroef past. Daarnaast lopen de randen van de beentjes naar elkaar toe, terwijl ze bij het Aldi bitje zo goed als parallell lopen (en het bitje heeft dus ook een veel stompere top).
Voor educatieve doeleinden (en om mijn punt te kunnen sterk maken voor anderen) heb ik eens een JIS vijs doorgezaagd en de binnenkant zwart gekleurd om te tonen hoe de 2 passen. Bij de Facom zie je duidelijk dat de s
chroevendraaier niet perfect past en dat er aan de randen nog zwart van de achtergrond doorkomt, hierdoor kan de schroevendraaier ook sterk 'wiebelen'.
Bij het bitje is de schroef mooi helemaal opgevuld!
Niet op de foto's zichtbaar is ook dat standaard schroevendraaiers ook vaak gemaakt zijn voor die afgeronde hoek tussen de beentjes, waardoor ze dus niet mooi passen als het een 90° hoek is en als gevolg de schroef kapot draaien.
Jammer genoeg zijn dit soort JIS schroevendraaiers niet zo evident om te vinden. Sommige 'normale' schroevendraaiers passen beter dan andere, het hangt er wat van af hoe strict het merk zich aan de verschillen ISO/DIN/ANSI/JIS standaarden houdt. Als gevolg ben ik veel merkverantwoordelijken en winkeliers ambetante vragen aan het stellen over hun schroevendraaiers, en zullen sommigen wss nog eens iets bijleren
