Avondland zei:
Het probleem is dat jij kritisch denken heel sterk reduceert tot wetenschappelijk denken. Dat maakt discussiëren moeilijk, omdat we vertrekken van een ander semantisch vertrekpunt. Begrippen zijn nooit neutraal en zijn in de meeste gevallen heel sterk gekleurd. Vandaar dat "onbegrip". Ik ben al blij dat jullie nog niet de "OMG religie moet verboden worden!"-toer zijn opgegaan.
Wat ik doe is niet eens de gelovigen per sé verdedigen, maar wel het begrip "kritiek" in een bredere context plaatsen. Kritiek is in mijn begrip een reflectieve houding van de mens tegenover de wereld rondom zich heen. Hij reageert actief of passief op wat er zich aan hem passeert.
Ge maakt de discussie onnodig moeilijk door de definitie van kritisch denken te subjectiveren en volgens eigen opvatting zodanig breed open te smijten dat eender welke wereldopvatting, inclusief geloof, kritisch denken genoemd kan worden. Dat is natuurlijk compleet fout want louter een 'reflectieve houding' aannemen is zinloos, als die houding er niet voor zorgt dat men dichter bij de waarheid komt en dus niet kritisch denken.
Kritisch denken is welgedefinieerd. Het is de kunst van het 'juist' oordelen door het toepassen van algemene denkprincipes en -procedures voor het bekomen van de grootst mogelijke betrouwbaarheid en nauwkeurigheid in zijn oordeel, door het evalueren van de onderbouwingen van beweringen, en vooral ook zelfkritisch zijn.
Ik kan mij wel voorstellen dat veel gelovigen van zichzelf vinden dat ze kritisch zijn, zonder dat ze het zijn. Bovenstaande voorbeelden van theodicees, waarbij men het bestaan van een God zoals deze beschreven is, alsnog probeert te rechtvaardigen ondanks alle indicaties dat die niet bestaat, door allerhande kronkels te maken, is te schrijnend voor woorden. Het is een poging tot een onmogelijke compromis tussen geloof in god en logica. Onmogelijk want logica is niet fundamentalistisch. Iemand die echt kritisch denkt, gaat het vertrekpunt en dus het bestaan van god in twijfel trekken in plaats van deze alsnog een plaats proberen te geven door het beeld van hem aan te passen. Maar dat kon 3 eeuwen geleden natuurlijk niet zomaar openlijk.
Daarom: een gelovige die zich in de kerk overlevert aan God, kan nog altijd heel kritisch denken. Hem zomaar "onkritisch" noemen is manifest onjuist. Je kan hem selectief kritisch noemen, maar ik zie niet in waarom een atheïst noodzakelijk meer kritisch zou zijn. Is dat zo? Doet hij aan meer reflectie over de wereld rondom zich?
Zoals ik al zei: louter een 'reflectieve houding' aannemen is zinloos, als die houding er niet voor zorgt dat men dichter bij de waarheid komt omdat men niet kritisch genoeg denkt. Het is maw. op basis hiervan zinloos om een gelovige kritischer te noemen dan een atheïst.
Een atheïst is hoe dan ook kritischer is zijn opvatting over het bestaan van een God dat eender welke gelovige.
@Stimpy: ik geloof zelf niet in God, maar bij veel mensen die ik ken is er wel een kritische gedachtengang aan vooraf gegaan. Je gelooft niet automatisch "zomaar" in iets. Soms wordt je daarin gestuwd door je omgeving (indoctrinatie als je slecht ter wille bent), maar gezinsverbanden zijn quasi altijd disciplinerende factoren in een mensenleven.
Correctie: er is een gedachtengang aan vooraf gegaan, maar niet eentje die kritisch is. Mensen willen van nature uit 'geloven', zien iets speciaals in een reeks toevalligheden of voelen intuïtief iets aan, maar niets hiervan is grondig onderbouwd of kritisch beredeneerd.
De film 'I origins'
I Origins (2014) - IMDb
is een aanrader ivm. dit thema en laat de kijker zichzelf toetsen hoe kritisch hij/zij is.
