Archief - Wat is neoliberalisme?

Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.

Lothorion

Legacy Member
Nesjamag zei:
De correcte volgorde is (van meest naar minste overheid):
communisme - socialisme - neoliberalisme - liberalisme - libertarisme

Ik denk dat je neoliberalisme niet goed begrijpt. In neoliberalisme wil men zaken als monetarisme. De staat heeft er een actieve rol in de zin van monetaire stabiliteit creëren, reguleren (in het voordeel van markten en privé eigendom), het creëren/starten van nieuwe markten, beschermen van privé-eigendom en markten.
De staat totaal in functie van de "vrije" (staat ondersteunde) markten en de bezitters van privé-eigendom en kapitaal.
Dat is de realiteit van neoliberalisme.

Onder wat jij nu zegt, versta ik 'modern liberalism'.

Misschien was de duiding van mijn concept neoliberalisme in mijn paper outdated en heeft de prof/assistent erover gekeken, dus heb ik hier thuis het enige relevante boek opengeslagen dat ik erover bezit. Political Ideologies: An Introduction door Andrew Heywood, 5th edition uit 2012. Redelijk up to date lijkt mij, ik citeer:

Neoliberalism, sometimes called neoclassical liberalism, referes to the revival of economic liberalism that has taken place since the 1970s. Neoliberalism was counter-revolutionary: its aim was to halt, and if possible reverse, the trend toward 'big' government and state intervention that had charcterized much of the twentieth century. Neoliberalism had its greatest initial impact in the two states in wich free-market economic principles had been most firmly established in the nineteenth centurty, the UK and the USA. However in the case of both 'Tatcherism' in the UK and 'Reaganism' in the USA, neoliberalism formed part of a larger, new right ideological project that sought to fuse laissez-faire economics with an essentially conservative social philosophy
Neoliberalism amounts to a form of market fundamentalism (an absolute faith in the market, reflecting the belief that the market mechanism offers solutions to all economic and social problems). The market is seen to be morally and practically superior to government and any form of political control. In that sense, neoliberalism goes beyond classical economic theory. For instance, altough Adam Smith is rightfully viewed as the father of market economics, he also recognized the limitations of the market and certainly did not subscribe to a crude utility-maximizing model of human nature. From the neoliberal perspective, the defects of government are many and various.

Zou het niet eerder kunnen dat men in de economische wetenschap een andere invulling geeft aan het concept dan in de politieke wetenschap? Dat lijkt mij de meest plausibele verklaring, indien nesjamag zijn bronnen ook uit die hoek komen natuurlijk.

Nesjamag

Legacy Member
Neoliberalisme is eigenlijk voornamelijk een economisch begrip. Op politiek-sociaal vlak staat het eigenlijk enkel voor afbraak en inderdaad het onterechte geloof (bewezen dat het niet zo is) dat economische groei het heil van alles is en ook het sociale zal verbeteren.
De politiek is er slaaf van economie en markten, gelovend dat die alle heil gaan brengen, terwijl feiten en cijfers aantonen dat dit niet het geval is. Ondertussen pompen staten geld in het voortzetten van de illusie en blind geloof.

Bongobong

Legacy Member
Ik geloof dat het zo zit:

Oorspronkelijk (jaren '30 en later) was neoliberalisme een begrip waar mee bepaalde economische scholen naar zichzelf verwezen. Die scholen wezen de 'laissez faire' principes in feite af en zagen heil in een soort getemperd kapitalisme. Die betekenis van de term is niet meer in gebruik.

Daar na werd de term gebruikt om te verwijzen naar globale markt liberaliseringen en vrij handel beleid. Dat gebruik leeft nog een beetje voort wat de meest voorname oorzaak is van de verwarring. Want:

Tegenwoordig wordt neoliberalisme gedefinieerd als een bredere filosofie waar de werking van de markt wordt gezien als moreel op zich, los van enige voorgaande relatie met de productie van goederen en diensten. Marktfundamentalisme dus. Deze definitie werd bedacht door eerder 'linkse' denkers die vooral kritiek hadden op het economisch beleid dat zich kenmerkte door privatiseringen en een door gedreven laissez faire beleid. Onder andere onder Reagan, Thatcher, Pinochet en in de ex Sovjet Unie. Hier is het een breed begrip maar wel eenduidig gedefinieerd.

De neoliberalisme grap:
Marxist: "The workers have nothing to sell but their labour power"
Neoliberal: "I offer courses on How to Sell Your Labour Power Like A Shark"

Klopt die uitleg zo'n beetje Lothorion?

Bongobong

Legacy Member
Riverdale27 zei:
- socialisme
- liberalisme
- libertarisme
- communisme
- neoliberalisme

Neoliberalisme past volgens mij niet in het rijtje want het is eerder een stroming dan een ideologie. Neoliberalisme omschrijft in feite de realisatie van bepaalde liberale en rechts libertaire ideologieën en economische visies.

En van minder naar meer staat in theorie:

communisme en links libertarisme / rechts libertarisme / liberalisme / socialisme

Realiteit ligt wel iets anders natuurlijk.

Riverdale27

Legacy Member
Nesjamag zei:
en inderdaad het onterechte geloof (bewezen dat het niet zo is) dat economische groei het heil van alles is en ook het sociale zal verbeteren.

Vanaf het moment dat ik dit las verloor je bij mij alle geloofwaardigheid.

Riverdale27

Legacy Member
Bongobong zei:
Neoliberalisme past volgens mij niet in het rijtje want het is eerder een stroming dan een ideologie. Neoliberalisme omschrijft in feite de realisatie van bepaalde liberale en rechts libertaire ideologieën en economische visies.

En van minder naar meer staat in theorie:

communisme en links libertarisme / rechts libertarisme / liberalisme / socialisme

Realiteit ligt wel iets anders natuurlijk.

Communisme heeft het minste staat? Dat snap ik niet. En wat is het verschil tussen links en rechts liberalisme?

Bongobong

Legacy Member
Riverdale27 zei:
Communisme heeft het minste staat? Dat snap ik niet. En wat is het verschil tussen links en rechts liberalisme?

Communisme wordt gekenmerkt door de totale afwezigheid van een staat. De communistische landen in het verleden beweerden dan ook zelf nooit dat hun staat communistisch was maar socialistisch (e.g. Unie van Socialistische Soviet Republieken).

Libertarisme is grosso modo een synoniem van anarchisme. Maar in de jaren '60 ofzo is er dan een kapitalistische variant ontstaan in de VS die de term overnam en die nieuwe definitie waaide over naar sommige landen in Europa. In Frankrijk betekent libertarisme nog steeds een vorm van staatsloos socialisme bijvoorbeeld. En omdat libertarisme in die nieuwe betekenis eerder een nachtwakersstaat naar voren schuift (privébezit moet bijvoorbeeld beschermd worden anders kan je geen kapitalisme hebben) heeft het 'meer staat' dan het originele linkse libertarisme.

Riverdale27

Legacy Member
Bongobong zei:
Communisme wordt gekenmerkt door de totale afwezigheid van een staat. De communistische landen in het verleden beweerden dan ook zelf nooit dat hun staat communistisch was maar socialistisch (e.g. Unie van Socialistische Soviet Republieken).

Hoe past bijv. een 5 jaren plan binnen die redenering?

Nesjamag

Legacy Member
Bongobong zei:
Communisme wordt gekenmerkt door de totale afwezigheid van een staat. De communistische landen in het verleden beweerden dan ook zelf nooit dat hun staat communistisch was maar socialistisch (e.g. Unie van Socialistische Soviet Republieken).

Libertarisme is grosso modo een synoniem van anarchisme. Maar in de jaren '60 ofzo is er dan een kapitalistische variant ontstaan in de VS die de term overnam en die nieuwe definitie waaide over naar sommige landen in Europa. In Frankrijk betekent libertarisme nog steeds een vorm van staatsloos socialisme bijvoorbeeld. En omdat libertarisme in die nieuwe betekenis eerder een nachtwakersstaat naar voren schuift (privébezit moet bijvoorbeeld beschermd worden anders kan je geen kapitalisme hebben) heeft het 'meer staat' dan het originele linkse libertarisme.

Wat jij als recht libertarisme omschrijft is eigenlijk meer het neoliberalisme.

Rechts libertarisme uit zich oa als anarcho-kapitalisme.
Links libertarisme uit zich oa als anarcho-syndicalisme.
Er komt echt geen staat meer kijken bij libertarisme.

Riverdale27

Legacy Member
Nesjamag zei:
Er komt echt geen staat meer kijken bij libertarisme.

Ik snap het allemaal niet meer. De libertairen die ik in de US bezig hoor hebben ook een wet nodig, en dus per definitie een staat, met politie, leger en rechtbanken.

spray-bunny

Legacy Member
Nesjamag zei:
Neoliberalisme is eigenlijk voornamelijk een economisch begrip. Op politiek-sociaal vlak staat het eigenlijk enkel voor afbraak en inderdaad het onterechte geloof (bewezen dat het niet zo is) dat economische groei het heil van alles is en ook het sociale zal verbeteren.
De politiek is er slaaf van economie en markten, gelovend dat die alle heil gaan brengen, terwijl feiten en cijfers aantonen dat dit niet het geval is. Ondertussen pompen staten geld in het voortzetten van de illusie en blind geloof.
Neoliberalisme is in principe de tussenweg tussen liberalisme en socialisme.

Pakweg een Vandenbroucke dus.


Overigens is liberalisme en socialisme niet aan elkaar tegenstrijdig. Het eerste slaat op waardecreatie. Het tweede op herverdeling. Ze zijn complementair, niet uitsluitend.

Trouwens, het feit dat staten en centrale banken geld pompen in de illusie van groei. Is dat geen centrale planning en dus tegenstrijdig aan liberalisme?:):):)

Akkoord met 'blind geloof', maar in wat? Eerder id staat dan in de markten lijkt mij?:)

spray-bunny

Legacy Member
Nesjamag zei:
Wat jij als recht libertarisme omschrijft is eigenlijk meer het neoliberalisme.

Rechts libertarisme uit zich oa als anarcho-kapitalisme.
Links libertarisme uit zich oa als anarcho-syndicalisme.
Er komt echt geen staat meer kijken bij libertarisme.
Ha!

Da's waarom ik dit topic startte. Eerst maakt men liberalisme vuil als 'neoliberalisme'. En nu ook libertariers? Sorry, maar da's pure framing en het zoeken van een zondebok!

Als je zegt dat er geen staat meer komt kijken bij libertarisme heb je niet eens besef van minarchisme.



Wat men nu als neoliberalisme beschrijft is nét centrale planning van economie. En geen liberalisme. Het woord is zo vreselijk slecht gekozen dat progressief er tegen is, maar ze niet eens beseffen dat ze net tegen zichzelf strijden:).

Want socialisme zoekt steeds naar centrale planning om de maatschappij te maken. Dankzij de 'derde weg' aka neoliberalisme vanaf jaren '80 hebben ze dat ook gekregen. En nu gaan ze het afschrijven als 'neoliberalisme'
Van enige consistentie is geen sprake meer:).

Cru van het verhaal: centrale planning heeft onze economie verneukt. Dat is geen liberalisme maar socialisme en het zijn de socialisten die het uitvoerden, daarom hun kiezerspubliek verloren en nu in de pijnbank zitten:).

En nu nemen ze er afstand van om te zeggen dat 'de neoliberalen' het hebben verneukt. Komaan, denk keer voor jezelf man:).



Een 'echte' liberaal weigert overheidsinmenging in markten, weigert ook staatssteun aan banken, weigert steun aan arco EN VOORAL weigert centrale banken! Want dat is socialisme, en geen liberalisme;).

Ik voel me echt liberaal. Maar ik had nooit toegegeven aan de banken of corporaties voor staatssteun. Laat ze failliet gaan!

Maar dit is net waar de overheid en centrale banken id fout zijn gegaan (= centrale planning).

Dus stop met zeiken over marktfundementalisme mensen! De 'markt' bestaat niet meer! De centrale banken beslissen!

stinky

Legacy Member
Ik vind het vermengen van politieke met ecomomische stromingen sowieso al een fout iets. Als wat klasseren jullie nieuw-klassiekers (niet de neo-klassiekers dus), neo-keynesianen, nieuw-keynesianen en post-keynesianen bv. dan?

Nesjamag

Legacy Member
spray-bunny zei:
Wat men nu als neoliberalisme beschrijft is nét centrale planning van economie. En geen liberalisme. Het woord is zo vreselijk slecht gekozen dat progressief er tegen is, maar ze niet eens beseffen dat ze net tegen zichzelf strijden:).

Want socialisme zoekt steeds naar centrale planning om de maatschappij te maken. Dankzij de 'derde weg' aka neoliberalisme vanaf jaren '80 hebben ze dat ook gekregen. En nu gaan ze het afschrijven als 'neoliberalisme'
Van enige consistentie is geen sprake meer:).

Cru van het verhaal: centrale planning heeft onze economie verneukt. Dat is geen liberalisme maar socialisme en het zijn de socialisten die het uitvoerden, daarom hun kiezerspubliek verloren en nu in de pijnbank zitten:).

En nu nemen ze er afstand van om te zeggen dat 'de neoliberalen' het hebben verneukt. Komaan, denk keer voor jezelf man:).



Een 'echte' liberaal weigert overheidsinmenging in markten, weigert ook staatssteun aan banken, weigert steun aan arco EN VOORAL weigert centrale banken! Want dat is socialisme, en geen liberalisme;).

Ik voel me echt liberaal. Maar ik had nooit toegegeven aan de banken of corporaties voor staatssteun. Laat ze failliet gaan!

Maar dit is net waar de overheid en centrale banken id fout zijn gegaan (= centrale planning).

Dus stop met zeiken over marktfundementalisme mensen! De 'markt' bestaat niet meer! De centrale banken beslissen!

Idd, socialisten zijn evengoed in het neoliberaal verhaal mee gegaan. Quasi alle politiek volgt het neoliberaal stramien waarbij overheid in functie staat van markten, om die te redden, in stand te houden, of op te starten. Vrije markten zijn er al lang niet meer, er zijn nu gesubsidieerde markten terwijl iedereen die ervan profiteert natuurlijk beweerd dat ze geen staat meer zouden willen. Ze zouden failliet zijn. :p
Er is niets liberaal aan neoliberaal. Daarom dat de correctere term ervoor neo-klassieke theorie is.

Lothorion

Legacy Member
De discussie gaat de verkeerde kant uit en er wordt veel door en naast elkaar gepraat, laat ik eens een poging doen tot synthese.

stinky zei:
Ik vind het vermengen van politieke met ecomomische stromingen sowieso al een fout iets. Als wat klasseren jullie nieuw-klassiekers (niet de neo-klassiekers dus), neo-keynesianen, nieuw-keynesianen en post-keynesianen bv. dan?

Deze reactie legt al mooi één van de grootste problemen bloot bij onze zoektocht naar de inhoud van het concept neoliberalisme, over wat spreken we eigenlijk? In deze post zal ik ervan uitgaan dat men doelt op neoliberalisme als ideologie, omdat ik dat al het hele topic doe. De volgende vraag die dan onmiddellijk uit de mist opdoemt is de volgende: Wat is een ideologie?

Ik reciteer de definitie van Heywood die zeer ruim is en dus rekening houdt met de taalfilosofie van Wittgenstein die ik kort heb uiteengezet in de vorige pagina van deze discussie en die cruciaal is voor het definiëren van zulke begrippen als ideologie en neoliberalisme.

An ideology is a more or less coherent set of ideas that provides the basis for organized political
action, whether this is intended to preserve, modify or overthrow the existing system of power.
All ideologies therefore (a) offer an account of the existing order, usually in the form of a
‘world-view’, (b) advance a model of a desired future, a vision of the ‘good society’, and (c)
explain how political change can and should be brought about – how to get from (a) to (b).

Bongobong zei:
Klopt die uitleg zo'n beetje Lothorion?

Dat uit de jaren 30 is geen neoliberalisme, maar modern liberalisme. De jaren 30 is trouwens ook niet helemaal correct, dat is enkel zo voor de situatie van het liberalisme in de USA (de great depression luidde het falliet van het klassieke liberalisme in) , liberalisme in de UK zou deze transformatie al ondergaan vanaf het einde van de 19e eeuw (onder de druk van sociale ongelijkheid).

De link met globalisering is inderdaad een belangrijk gegeven dat ik ben vergeten te vermelden, waarvoor dank.

Wie de term neoliberalisme in zijn huidige zin (zie de quote die ik in mijn vorige post heb gepost) als eerste hanteerde, daar moet ik het antwoord op verschuldigd blijven, dus het zou kunnen dat je gelijk hebt. Wat ik wel met zekerheid kan zeggen is dat neoliberalisme een reactie is op de 'grote' overheid van de Keynesiaanse school. Op de term neo-klassiek liberalisme zal ik terugkomen.


spray-bunny zei:
Neoliberalisme is in principe de tussenweg tussen liberalisme en socialisme.

Om te beginnen haal je hier socialisme en links-liberalisme door elkaar, maar dan nog is het fout, voor beter begrip moeten we kijken achter de historische façade.

Na de depressie van de jaren '30 was men het geloof in de vrije markt kwijt. De leemte zou worden ingevuld door interventie-politiek sterk gebaseerd op het werk van de UK economist John Maynard Keynes belichaamd door bijvoorbeeld Roosevelt's New Deal. De ongekende economische groei in de jaren 50-60 werd sterk gelinkt aan dit Keynesiaanse beleid. Door de crisis in de jaren '70 greep men echter terug naar het oude marktdenken, we bevinden ons hier in het tijdperk van Tatcherism of Reaganism => Neoliberalisme zoals we het vandaag ideologisch definiëren. Neoliberalisme vormt een deel van het ideologische project dat we 'the new right' noemen, het is te zeggen het fuseren van laissez-faire met een conservatieve sociale filosofie. Neoliberalisme is dus niet 'meer overheidsbeleid' dan liberalisme, neoliberalisme grijpt terug naar klassiek liberalisme, maar gaat veel verder. Adam Smith de vader van het economische klassieke liberalisme zou het marktfundamentalisme van de neoliberalen nooit gewild hebben (zie de Chomsky quote die ik reeds gepost heb).

spray-bunny zei:
Want socialisme zoekt steeds naar centrale planning om de maatschappij te maken. Dankzij de 'derde weg' aka neoliberalisme vanaf jaren '80 hebben ze dat ook gekregen. En nu gaan ze het afschrijven als 'neoliberalisme'
Van enige consistentie is geen sprake meer:).

Cru van het verhaal: centrale planning heeft onze economie verneukt. Dat is geen liberalisme maar socialisme en het zijn de socialisten die het uitvoerden, daarom hun kiezerspubliek verloren en nu in de pijnbank zitten:).

En nu nemen ze er afstand van om te zeggen dat 'de neoliberalen' het hebben verneukt. Komaan, denk keer voor jezelf man:).

De derde weg =/= neoliberalisme. De derde weg wil bepaalde economisch sterke kenmerken van neoliberalisme aanwenden voor sociale doeleinde. Neoliberalisme is in zekere zin een onderdeel van de derde weg, maar in GEEN geval gelijk te stellen met de derde weg.

spray-bunny zei:
Een 'echte' liberaal weigert overheidsinmenging in markten, weigert ook staatssteun aan banken, weigert steun aan arco EN VOORAL weigert centrale banken! Want dat is socialisme, en geen liberalisme;).

Ik voel me echt liberaal.

Jij weet niet wat liberalisme inhoudt, typisch voorbeeld waarom ideologieën ruim gedefinieerd moeten worden, Adam Smith zou het nooit met u eens geweest zijn. Wat jij liberalisme noemt is slechts een mogelijk onderdeel ervan, ongeveer dezelfde fout als in de vorige quote. Elke liberaal voelt zich 'nen echte' toch zien ze het allemaal anders, interessant gegeven dat de grootste politieke haat zich meestal binnen zo een retoriek bevindt.

Nesjamag zei:
De correcte volgorde is (van meest naar minste overheid):
communisme - socialisme - neoliberalisme - liberalisme - libertarisme

Bongobong maakt ten eerste een correcte opmerking dat neoliberalisme in het liberalisme zit en niet er naast, in het liberalisme is neoliberalisme op economisch vlak voor marktfundamentalisme.

Nesjamag zei:
Idd, socialisten zijn evengoed in het neoliberaal verhaal mee gegaan. Quasi alle politiek volgt het neoliberaal stramien waarbij overheid in functie staat van markten, om die te redden, in stand te houden, of op te starten. Vrije markten zijn er al lang niet meer, er zijn nu gesubsidieerde markten terwijl iedereen die ervan profiteert natuurlijk beweerd dat ze geen staat meer zouden willen. Ze zouden failliet zijn. :p
Er is niets liberaal aan neoliberaal. Daarom dat de correctere term ervoor neo-klassieke theorie is.

Zelfde fout als spray-bunny, neoliberalisme is slechts een onderdeel van wat jij zegt.

An ideology is a more or less coherent set of ideas that provides the basis for organized political
action, whether this is intended to preserve, modify or overthrow the existing system of power.
All ideologies therefore (a) offer an account of the existing order, usually in the form of a
‘world-view’, (b) advance a model of a desired future, a vision of the ‘good society’, and (c)
explain how political change can and should be brought about – how to get from (a) to (b).

(a) = De grote overheid en Keynesiaanse politiek, die men verantwoordelijk stelt voor de crisis van de jaren '70.
(b) = Marktfundamentalisme
(c) = Monetarisme van Friedman, belastingverlaging, minder overheid en andere.

De enige reden waarom men hier neoliberalisme koppelt aan minder overheid dan klassiek liberalisme is punt (a).

Neoliberaal wordt ook wel neo-klassiek liberalisme genoemd, niet om de redenen die jij vernoemt (volgens mij analyseert ge hier verkeerd u eigen kennis, bron aub) maar omdat het teruggrijpt naar klassiek liberalisme, alhoewel het verder gaat (zie bovenstaande). Als tegenreactie op het modern liberalisme (DAARMEE kunnen we iemand als Vandenbroucke vergelijken) ontstaat het neoliberalisme in de jaren '70. Back to basics and beyond.


Socialisten hebben onderdelen uit (c) gebruikt, maar ze zijn niet meegegaan in 'HET neoliberale verhaal' dat is onjuist. Slechts in bepaalde onderdelen ervan.


Uw definitie is missing the bigger picture, het grotere geheel.

Tr1ploid

Legacy Member
Voor zover ik het versta als ik kritische artikels lees (want de term wordt enkel gebruikt door tegenstanders van het concept), is dat neoliberalisme vooral slaat op de tendens in de anglo-amerikaanse politiek sinds de jaren 80 om een vrij rechts economisch beleid te gaan voeren. Reagan, Thatcher, Greenspan, enzovoort. Het staat mijn inziens alleszins los van concepten als Keynesianisme of monetarisme, en ik vind het al helemaal gek om het als een soort ideologie of theoretisch kader te gaan vergelijken met libertarisme of klassiek liberalisme. Het is een neiging in de politiek om bepaalde sociaal-economische ideeën te volgen, het is geen economische theorie op zich.

Riverdale27

Legacy Member
Ik onthou vooral dat ik naar niemand hoef te luisteren over het neoliberalisme en andere shit, want niemand weet het echt.
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
Terug
Bovenaan