Avondland zei:
En hoe zie je die democratische controle concreet? Ik ben van mening dat democratie op lokaal niveau een goede zaak kan zijn, op voorwaarde dat het uitgaat van vrijwillige participatie. Een lokale wijkwerking bouwt verder op een eeuwenoude 'civil society' dat in zekere zin teruggaat tot de oude gilden en corporaties.
Het begrip civil society is natuurlijk zeer subjectief en wordt zowel door globalisten als anti-globalisten gebruikt en misbruikt. Iedereen die het werk van de Tocqueville leest houdt er wel iets anders aan over.
Ook ik ben voorstander van de civil society omdat ze er voor zorgt dat de macht van een centraal en elitair niveau terug aan haar legitieme eigenaar, de burger, wordt gegeven. Heel wat zaken kunnen perfect en zelfs beter door burgers en bedrijven zelf worden ingevuld dan door de centrale overheid.
Dat neemt echter niet weg dat er nog steeds nood aan een
lean but mean centraal machtsplatform is en in deze tijden van globalisatie wordt dat machtsplatform best op het meest efficiënte niveau georganiseerd: supranationaal. En daarmee komen we terug op het pleidooi voor technocratie: laten we stoppen met alles met ideologie te blokkeren en een analyse doen op welke niveau(s) economische, technische, financiële en strategische beslissingen het meeste impact en het beste genomen worden.
De supranationale niveau's die je aanhaalt worden door vele mensen bekritiseerd als zijnde ondemocratisch. Ik zie eerder niet goed in hoe je die zaken democratisch kan maken. Meer transparantie en openbaarheid is inderdaad mogelijk en dat is een belangrijke hedendaagse democratische waarde, maar een gewone Europese burger heeft niet alleen geen vat op die ingewikkelde processen, hij heeft er ook geen voeling mee. Betrokkenheid is een serieus mankement aan die supranationale instellingen.
Dat komt omdat de meeste burgers nog een archaïsch beeld van democratie hebben denk ik, waarbij ze hun vertegenwoordigers willen zien en aanklampen, waar ze willen weten wat hun favoriete snack is of waar ze naartoe op reis gaan etc. Men wil zich er mee identificeren en betrokken voelen. Aangezien politici zich nu echter in Brussel 'verschuilen' is dat aspect van identificatie en betrokkenheid inderdaad subjectief verminderd. Dat is echter vooral een probleem van verouderde definities en minder een probleem van democratie an sich.
De hogere niveau's zijn mijn inziens nog steeds voldoende democratisch gecontroleerd door de ongeschreven alliantie van meerderheid en oppositie, middenveldorganisaties en pers. Iedereen wil scoren, en het bekritiseren en naar buiten brengen van andermans plannen en intenties is daar essentieel bij. En wat als je een duister achterkamergeheimpje kunt onthullen? Dan is je politieke of mediacarrière zeker gelanceerd. De kracht van deze typische menselijke dadingsdrang en rationele zelfinteresse mag je zeker niet onderschatten.
De EU-believers zijn een minderheid, terwijl de rest er een 'je m'en fous'-gevoel over heeft. Hetzelfde geldt over de Belgische politiek. Hier en daar zijn er wel de brave proteststemmen, maar de overgrote meerderheid geeft er geen bal meer om.
Hetzelfde geldt voor uw idee van een wervende civil society. Je mag nu nog op je kop gaan staan en een dansje doen, de medewerking van een mens heb je enkel als hij er zelf ook een baat bij ziet. De believers in zo'n participatieve maatschappij zijn een minderheid, de rest heeft er een 'je m'en fous' gevoel over.
