Ik ben zowat de enige in onze vriendengroep die niet gekozen heeft om leerkracht te worden, en zulke discussies zijn er ondertussen al vaak gevoerd in onze groep. 2 puntjes die heel vaak terugkomen:
1) middelbaar en lager onderwijs zijn een wereld van verschil: waar de werkdruk in het lager onderwijs zeer hoog ligt, en er heel wat gevraagd (geëist) wordt van de leerkrachten, is dat in het middelbaar zelden (of zeer weinig) het geval. Voor het middelbaar geld vaak de vuistregel dat je 2 à 3 jaar redelijk hard werkt (lees: pakweg 40u/week) om cursussen te schrijven, oefeningen te maken, .... Daarna wordt dat al gemakkelijk 5 à 10 u minder (afhankelijk van persoon/vak/school), terwijl het loon enkel stijgt in die tijd.
2) veel (beginnende) leerkrachten in het middelbaar maken veel te weinig gebruik van hun springuren, waardoor het werk zich vaak opstapelt tot 's avonds of het weekend. 4u springuren tijdens de middag wordt heel gemakkelijk doorgebracht op een terrasje met collega's, in plaats van in de klas/leerkrachtenzaal te gaan verbeteren - zeker als het goed weer is.
Naar mijn gevoel draait het onderwijssysteem in elk geval vierkant. Aan de ene kant is heel dat systeem van vaste benoemingen volledig fout: vanaf 3 jaar werken met een volle uurrooster kan je in aanmerking komen voor een vaste benoeming. Dit is ronduit belachelijk! Ik kan begrijpen dat je dit systeem gebruikt als beloning voor jarenlang hard werken, zodat je de laatste 5 of 10 jaar van je carrière werkzekerheid hebt, maar om een 23-jarige te gaan belonen voor amper 3 jaar anciënniteit, en vervolgens levenslange werkgarantie te geven, dat is compleet absurd. Dit systeem legt de gehele verantwoordelijkheid van het onderwijsnet in de handen van de individuele leerkracht, en maakt de rest van het onderwijssysteem machteloos. Het is alsof de bedenker van dit systeem zo naïef was om te denken dat iemand die zijn job nauwelijks nog kan verliezen even hard zal blijven werken als daarvoor. Leerkrachten zijn nu eenmaal mensen, en niet veel mensen hebben het karakter om in zo'n geval nog even hard te presteren.
Aan de andere kant worden leerkrachten vaak 'misbruikt' voor de vele test- en onderzoeksprojecten die het ministerie uit z'n mouw schudt, wat vaak voor een hoop extra en vervelend werk zorgt. De essentie van leerkracht zijn (nl. lesgeven) wordt vaak te weinig naar voor gebracht, en veel leerkrachten hebben hun handen minstens even vol aan hun administratieve (en uiterst vervelende) taken. Tel daar dan nog eens de talloze proefprojecten bij op, en je hebt een hele vervelende job. Over demotiverende factoren gesproken!
Ook de benoeming van directeurs verloopt compleet verkeerd, maar dat is misschien een andere discussie (het gaat hier ten slotte over leerkracht middelbaar onderwijs).
Als ik kijk naar vrienden van me in het onderwijs, dan heb ik vaak het gevoel dat hoe langer ze voor de klas staan, ze minder realiteitszin krijgen over de arbeidsmarkt. Leerkrachten die op zoek gaan naar een andere job moeten vaak plots veel meer werken dan ze gewoon zijn, wat hun helemaal niet zint, of veel minder gaan verdienen voor dezelfde uren, wat ook geen oplossing is. En hoewel hun verlof weliswaar vaststaat, schelen die 50-70 dagen per jaar echt wel een hoop.
Aan de andere kant verdienen ze redelijk weinig ten opzichte van andere hoger opgeleide mensen. Gemiddeld gezien verdienen ze vaak 1/6 minder (wat dan ook overeenkomt met 2 zomermaanden waarin niet gewerkt wordt).
Een tijdje geleden heb ik een voorstel gelezen/gehoord dat (praktijk?)leerkrachten in de zomer een maand zouden moeten gaan werken in een bedrijf dat zich bezig houdt met hun domein. Mocht dit gepaard gaan met een hoger gemiddeld loon zie ik hier eigenlijk geen nadelen in: nog steeds 40+ dagen vakantie, een hoger loon, meer feeling met het werkdomein, ...
Ons onderwijs is zeker niet slecht in België, maar het verzwakt zienderogen. En naar mijn gevoel zitten veel van de problemen die dit veroorzaken verscholen achter de vaste benoemingen enerzijds, en de discipline die verwacht wordt van leerkrachten tijdens de werkuren anderzijds.