flyingdutchman zei:
Voorbeeld: een perfecte 'kwantitatief' economische samenleving zou geen werkloosheid kennen, maar bijvoorbeeld wel mensen die een inkomen van 25€ maand hebben omdat ze als job het zweet van bouwvakkers afvegen. Wij voeren echter (vanuit maatschappelijk oogpunt) minimumlonen in om dergelijke zaken (verpaupering, criminaliteit, kloof rijk-arm,etc etc) te doen verdwijnen. Een perfect voorbeeld dus van sociale invloeden op wiskundig perfecte principes, die daardoor niet meer perfect zijn. Economie is dan ook een mix tussen sociologie/psychologie enerzijds en wiskunde anderzijds.
Wat je hier beschrijft is niet een perfect kwantitatieve wereld zonder sociale invloeden vs. een niet-perfect kwantitieve wereld mét sociale invloeden. In beide werelden gelden sociale invloeden en beïnvloeden ze het streven naar een evenwicht.
Wat je beschrijft is het verschil tussen twee vormen van beleid die je moet analyseren binnen één economisch raamwerk. In de ene vorm plaats je als overheid geen beperking op de lonen, in de tweede wel. De economische wetenschap komt vervolgens tussen beide om met een theoretisch model voorspellingen te doen wat er zal gebeuren in beide werelden. Standaardtheorie zegt bijvoorbeeld het volgende: in de wereld zonder beperkingen zal vraag & aanbod de lonen bepalen en zal je inderdaad zeer lage lonen tegen komen hier en daar. Anderzijds, in de wereld met minimumlonen zullen we doorgaans werkloosheid kennen. Daar zal het aanbod van werk immers hoger zijn dan de vraag naar werk, en zal er dus werkloosheid zijn. Merk op dat je beide vormen van beleid kan analyseren binnen hetzelfde economische raamwerk.
Waar het probleem natuurlijk zit is dat raamwerk, en vooral het modelleren ervan. Hoe modelleer je de vraag- en aanbodscurve van arbeid? Hoe snel wordt er een evenwicht bereikt in de realiteit? Dat zijn allemaal zaken waarover je veel minder zeker bent omdat je in die sociale context zit. Als we naar de natuurwetten kijken dan lijken die te bestaan en constant te zijn doorheen de tijd (al zei Planck ook wel dat we dat niet mochten veronderstellen).
It should be remarked, to begin with, that we have no right to assume that any physical law exists, or if they have existed up to now, that they will continue to exist in a similar manner in the future.
Maar in de economie is de vraag natuurlijk: zijn er "wetten" en hoe veranderen al die "wetten" doorheen de tijd. En dat is zeer ingewikkeld... al is het maar omdat we niet kunnen experimenteren. Wat is het effect van een bail-out op de economie? Zoiets kan je niet testen. Je kiest een bail-out of je kiest het niet, en zal nooit weten wat er gebeurd zou zijn als je het andere gekozen zoud hebben. Fysici hebben daar veel minder last van.
Ik vergelijk het vaak met een simplistisch onjuist voorbeeldje van hoe een fysieke wet er zou uitzien in de economie:
Fysieke wet: E = mc²
Economische "wet": E(it) = m(it) x c(it)² + e(it)
Waarmee ik dus eigenlijk wil zeggen dat E ook nog eens anders zal zijn voor andere individuen (i) en op andere tijdstippen (t) en dat het kan afhangen van m(it) en c(it) plus nog een fout e(it). Dit is natuurlijk lang geen perfecte vergelijking en niemand moet er ook maar iets achter zoeken, behalve dat het een beetje aantoont wat we als economen tegenkomen: een gigantische hoop van storende factoren die niet of slecht observeerbaar zijn. Dat maakt het zeer moeilijk om algemene wetten te formuleren. En die wetten kunnen dan ook nog eens verschillen van observatie tot observatie en over de tijd heen.
Als je zoiets zou toepassen op Newton's formule om te zien wanneer een projectiel de grond raakt, zou je ook allerlei storende factoren hebben, maar in het algemeen denk ik dat die veel kleiner zijn in de fysieke wereld dan in de economische wereld. Als je echter kijkt naar het voorspellen van het weer, dan zie je meteen met wat voor problemen economen ook opgescheept zitten.