Ikebana, origami, shodo, ukiyo-e, ... Bij de Japanse arts and crafts gaan schoonheid, perfectie en geduld vaak hand in hand. Dit is eens te meer zo bij het cultiveren van de iconische bonsai. Het kweken en onderhouden van zo'n miniatuurbomen is immers een proces dat vele jaren in beslag kan nemen. Toen ik enkele jaren geleden in Tokio was, heb ik bijvoorbeeld exemplaren gezien die enkele honderden jaren oud zijn. Wie hier niet het geduld of de tijd voor heeft, waagt zich misschien liever aan een potje Bonsai, een tegellegspel van het Italiaanse trio Rosaria Battiato, Massimo Borzì en Martino Chiacchiera. Het spel wordt uitgegeven door DV Games en bij ons verdeeld door Asmodee The Netherlands, die ons een kopie opstuurde zodat ik kon ontdekken of er een bonsaimeester in mij schuilt of niet.
Nu hoor ik je al denken "weeral een tegellegspel", maar het fijne aan Bonsai
is dat je jouw tegels zodanig zal leggen dat je daadwerkelijk een bonsaiboom probeert te vormen. Bovendien gebruikt het spel ook een open draft-systeem waarbij je actiekaarten kiest. Gooi er nog wat doelkaarten tegenaan die je moet proberen te behalen, en je hebt een interessante mix van elementen die jong en oud zal aanspreken. De ervaring blijft al bij al vrij licht, waardoor het spel zich duidelijk nestelt in het segment van de familiespellen. Het is dus geen breinbreker, maar eerder een zen-ervaring in bordspelformaat, dat ook visueel aantrekkelijk oogt eens de bomen van de spelers vorm beginnen te krijgen.
Het verloop van het spel zelf is eigenlijk ook vrij eenvoudig. Tijdens je beurt heb je immers keuze uit twee acties: mediteren en kweken. Als je mediteert, dan kies je een van de vier openliggende kaarten en de eventuele tegels die je mag oppikken. Gereedschaps- en groeikaarten leg je aan je Seishi-tegel en laten je enerzijds toe om meer tegels te houden - gezien je initieel gelimiteerd bent tot vijf tegels - en anderzijds om meer tegels te plaatsen aan je boom tijdens het cultiveren. Assistent- en meesterkaarten geven je een éénmalige bonus en perkamentkaarten geven je extra einddoelen die je punten opleveren.
Tijdens het kweken plaats je tegels uit je voorraad, waarbij je Seishi-tegel en groeikaarten aangeven hoeveel en welke tegels je exact mag plaatsen in een beurt. Hierbij dien je ook rekening te houden met een aantal voorwaarden. Een bladtegel moet bijvoorbeeld steeds geplaatst worden aan een houttegel, een bloemtegel moet steeds grenzen aan een een bladtegel en je mag nooit twee fruittegels naast elkaar plaatsen. Behaal je in jouw beurt minimaal een voorwaarde van een doeltegel, dan mag je deze tegel claimen. Je mag per kleur slechts één doeltegel claimen en als je beslist om voor een hogere waarde te gaan, dan mag je de doeltegel waarvan je hebt afgezien niet meer claimen. Je denkt dus best twee keer na voordat je zo'n doeltegel claimt!
De ervaring die Bonsai je voorschotelt werkt trouwens goed, ongeacht of je met slechts twee spelers of de volle vier spelers speelt. Dit komt omdat je niet enkel het aantal actiekaarten aanpast aan het spelersaantal, maar ook de beschikbare hoeveelheid doeltegels. Daarnaast heeft het spel ook een fijne solomodus waarbij je een moeilijkheidsgraad kiest en deze score probeert te behalen volgens de spelregels voor een spel voor twee spelers, met uiteraard een aantal kleine aanpassingen. Deze solomodus komt ook met vijf specifieke scenario's die je kan proberen te voltooien. Ook fijn, is dat je in het regelboekje enkele pagina's vindt met uitleg over het kweken van bonsaibomen en uitleg over de belangrijkste stijlen. Het regelboekje zelf is ook duidelijk geschreven en over de kwaliteit van de productie van het spel ga ik zeker niet klagen. Vooral de artwork is simpelweg prachtig. De enige bedenking die ik me nog kan maken, is dat na een aantal keer spelen je toch wat nieuwigheden wilt. Maar hier werd intussen gelukkig ook voor gezorgd met de uitbreiding Wabi Sabi. Met Koi is er trouwens ook al een opvolger onderweg.
[/bol]
Nu hoor ik je al denken "weeral een tegellegspel", maar het fijne aan Bonsai
Sierlijke bomen
Voordat je daadwerkelijk aan je boompje kan werken, dien je natuurlijk eerst het spel op te zetten. Hierbij geef je iedere speler een spelersbord in de vorm van - wat dacht je nu - een pot die als basis dient voor je boom, en enkele starttegels afhankelijk van de spelersvolgorde. Centraal plaats je het bord met vier open kaarten en de rest leg je gedekt ernaast, met het aantal kaarten in de stapel afhankelijk van het spelersaantal. De tegels sorteer je per type en je kiest drie willekeurige types van doeltegels, met drie tegels per doel (of twee bij twee spelers). Het spel zelf loopt tot de laatste actiekaart wordt open gedraaid. Elke speler krijgt nog één beurt en vervolgens wordt er overgegaan tot de puntentelling. De speler met de meeste punten mag zichzelf uitroepen tot bonsaimeester.Het verloop van het spel zelf is eigenlijk ook vrij eenvoudig. Tijdens je beurt heb je immers keuze uit twee acties: mediteren en kweken. Als je mediteert, dan kies je een van de vier openliggende kaarten en de eventuele tegels die je mag oppikken. Gereedschaps- en groeikaarten leg je aan je Seishi-tegel en laten je enerzijds toe om meer tegels te houden - gezien je initieel gelimiteerd bent tot vijf tegels - en anderzijds om meer tegels te plaatsen aan je boom tijdens het cultiveren. Assistent- en meesterkaarten geven je een éénmalige bonus en perkamentkaarten geven je extra einddoelen die je punten opleveren.
Tijdens het kweken plaats je tegels uit je voorraad, waarbij je Seishi-tegel en groeikaarten aangeven hoeveel en welke tegels je exact mag plaatsen in een beurt. Hierbij dien je ook rekening te houden met een aantal voorwaarden. Een bladtegel moet bijvoorbeeld steeds geplaatst worden aan een houttegel, een bloemtegel moet steeds grenzen aan een een bladtegel en je mag nooit twee fruittegels naast elkaar plaatsen. Behaal je in jouw beurt minimaal een voorwaarde van een doeltegel, dan mag je deze tegel claimen. Je mag per kleur slechts één doeltegel claimen en als je beslist om voor een hogere waarde te gaan, dan mag je de doeltegel waarvan je hebt afgezien niet meer claimen. Je denkt dus best twee keer na voordat je zo'n doeltegel claimt!
Wie heeft de beste groene vingers?
Eens je begint te spelen, zal je al snel merken dat Bonsai vlot speelt en aan een goed tempo tot zijn einde komt. Dit einde komt misschien zelfs iets te snel, want net wanneer je bonsaiboom vorm begint te krijgen, is het spel afgelopen. Ik had het gevoel dat een paar extra beurten zeker welkom zouden geweest zijn. De relatief korte spelduur zorgt er langs de andere kant natuurlijk wel voor dat je al snel een tweede potje kan spelen. Dankzij de verschillende doelen op de perkamentkaarten en doelkaarten voelt dat tweede potje ook voldoende verschillend aan, omdat je je op andere aspecten moet focussen en je jouw boom anders zal vormgeven. De strijd om de doelkaarten en het draften van de actiekaarten zorgt ook voor voldoende interactie tussen de spelers. Wil je de overwinning in de wacht slepen, dan zal je niet enkel aandacht aan jouw boom moeten geven, maar ook aan die van je medespelers.Schuilt er in jou een bonsaimeester?
De ervaring die Bonsai je voorschotelt werkt trouwens goed, ongeacht of je met slechts twee spelers of de volle vier spelers speelt. Dit komt omdat je niet enkel het aantal actiekaarten aanpast aan het spelersaantal, maar ook de beschikbare hoeveelheid doeltegels. Daarnaast heeft het spel ook een fijne solomodus waarbij je een moeilijkheidsgraad kiest en deze score probeert te behalen volgens de spelregels voor een spel voor twee spelers, met uiteraard een aantal kleine aanpassingen. Deze solomodus komt ook met vijf specifieke scenario's die je kan proberen te voltooien. Ook fijn, is dat je in het regelboekje enkele pagina's vindt met uitleg over het kweken van bonsaibomen en uitleg over de belangrijkste stijlen. Het regelboekje zelf is ook duidelijk geschreven en over de kwaliteit van de productie van het spel ga ik zeker niet klagen. Vooral de artwork is simpelweg prachtig. De enige bedenking die ik me nog kan maken, is dat na een aantal keer spelen je toch wat nieuwigheden wilt. Maar hier werd intussen gelukkig ook voor gezorgd met de uitbreiding Wabi Sabi. Met Koi is er trouwens ook al een opvolger onderweg.
Conclusie
In Bonsai maken spelers hun eigen bonsaibomen door actiekaarten te kiezen en tegels te plaatsen aan hun immer groeiende boom. Het spel is toegankelijk voor jong en oud - al zal voor sommigen de ervaring wat te licht zijn - en laat zich vooral opvallen door zijn knappe presentatie. Voor de solospeler is er bovendien ook een fijne solomodus met vijf scenario's aanwezig. Alleen is het spijtig dat het spel afgelopen is eens je goed en wel op gang bent gekomen. Wat meer variatie was ook welkom geweest, want na enkele keren spelen valt er nog weinig te ontdekken.
Pro
- Knappe présence
- Vlot en duidelijk spelverloop
- Leuke solomodus
- Fijn thema
Con
- Misschien wat te licht
- Mocht enkele rondes langer duren
- Mist wat variatie na meerdere keren spelen
7
Over
Uitgever
- Asmodee
- DV Games
Designer
Rosaria Battiato, Massimo Borzì en Martino Chiacchiera
Aantal spelers
1-4
Tijdsduur
40 minuten
