Review: 890 Anno Domini

De middeleeuwen ... het is niet bepaald een periode waarin ik zou willen leven, maar het blijft wel een dankbaar onderwerp voor verhalen, films, muziek en uiteraard ook spellen. Laat mij maar virtueel ridder spelen of met behulp van tegels en meeples mijn kasteeldomein ontwikkelen. Dat laatste is alvast wat je zal doen in 890 Anno Domini, het tegellegspel dat werd ontwikkeld door Emanuele Briano en werd uitgegeven door GateOnGames, een voor mij eerder onbekende publisher. Gelukkig klinkt de Nederlandstalige uitgever wel bekend in de oren, het is namelijk Geronimo Games die het spel naar onze contreien bracht en zo vriendelijk was om ons een testexemplaar op te sturen.

Zoals de titel van het spel aangeeft, neemt 890 Anno Domini ons mee naar het jaar 890 waarbij je in de zonovergoten Provence als kasteelheer je domein probeert uit te breiden en nobelmannen probeert aan te trekken om de meest invloedrijke persoon te worden. Er is echter een klein probleempje: de Saracenen hebben ook hun zinnen gezet op deze idyllische velden en ze voeren regelmatig aanvallen uit, waardoor je jouw domein dus ook van de nodige defensieve middelen zal moeten voorzien. Lukt het jou om je domein veilig te houden en als meest roemrijke kasteelheer het spel te eindigen?

IMG_20251212_150129174.jpg

Heer van je domein​

De opzet van het spel is ogenschijnlijk simpel. Elke speler heeft een spelersbord met een grid van drie op drie velden. Nadat je een willekeurige kasteeltegel krijgt, is je doel om dit grid op te vullen met de acht resterende tegels. Elke beurt kies je één tegel en zodra ieders veld vol is, ga je over tot de puntentelling. Klinkt doodeenvoudig, maar gelukkig zijn er meerdere facetten waarmee je rekening moet houden bij het kiezen van je tegel. Het mechanisme dat wordt gebruikt voor het kiezen van je tegel is het gekende rivier-mechanisme. Hierbij heb je een rij aan tegels ter beschikking en kan je de eerste gratis oppikken, maar moet je steeds een muntje betalen als je tegels in de rij wil overslaan om eentje hoger in de rij te kiezen. Een originele invalshoek die aan dit concept wordt gegeven, is dat je bovenaan een keuze hebt van vijf speciale tegels die niet worden vervangen en steeds vier muntjes kosten.

De tegels bieden je verschillende voordelen, zoals punten, edelmannen, munten of torens. Deze torens vormen je verdediging tegen de Saracenen, die worden voorgesteld door zwaardsymbolen. Iedere keer zo'n tegel wordt gelegd met zwaardsymbolen, wordt er geavanceerd op het invasiespoor. Hetzelfde gebeurt met torens die de defensie verhogen, maar als de aanvalsmarker ooit de defensiemarker voorbijsteekt, dan vindt er een invasie plaats. Gebeurt dit, dan moet de speler met het minst aantal torens een van zijn tegels omdraaien, waarbij je ook eventuele edelmannen verliest en een minpunt krijgt, maar in ruil mag je gelukkig wel een extra toren plaatsen. Meestal kun je gelukkig wel een tegel zonder edelman of toren kiezen om te 'vernietigen', maar de voornaamste reden waarom je geen tegel wil omdraaien is echter een ander element.

Elke beurt kies je één tegel en zodra ieders veld vol is, ga je over tot de puntentelling.


Een belangrijk element op de tegels zijn immers de gewassen die hierop staan. Elke tegel bevat een of twee velden met gewassen - olijven, lavendel, graan een rozen - en wanneer je drie tegels kan linken die gewassen van eenzelfde soort bevatten, kan kan je namelijk een van de personenkaarten die onder de vaandel van deze kleur ligt kiezen. Deze personen bevatten heel wat bonussen, van directe beloningen zoals munten of een toren krijgen, maar ook meer speciale effecten zoals een toren bij een andere speler stelen, elke ronde een munt ontvangen of de locatie van twee tegels verwisselen op je bord. De kaarten geven bovendien ook punten en je wil dus zoveel mogelijk van deze personenkaarten verzamelen. Word je verplicht om een van de tegels te vernietigen, dan heb je mogelijks dus direct een rij en een kolom minder om zo 'drie-op-een-rij' te vormen - lekker brutaal (als je hiervan houdt natuurlijk).

IMG_20251212_145258342.jpg

De middeleeuwen in stijl​

Heel wat elementen waar je aandacht aan moet besteden dus bij het kiezen van je tegels. Je wil immers zoveel mogelijk trio's van gewassen vormen, terwijl je ook rekening moet houden met de torens, edelmannen en Saraceen-symbolen, alsook andere bonussen zoals geld of punten die je kan verdienen. Op basis van het gekozen scenario zijn er bovendien punten weggelegd voor zij die de meeste torens, munten en edelmannen hebben verzameld. Al deze elementen worden duidelijk weergegeven met behulp van symbolen op de kaarten en linksonder op de tegels. Helaas werd er vreemd genoeg niet gekozen om ook de gewassen symbolisch voor te stellen. De artwork op de tegels zijn dus louter figuratief, met uitzondering van de gewassen. Hierdoor is het makkelijk om dit aspect soms uit het oog te verliezen en zeker de olijfgewassen zijn niet altijd heel opvallend weergegeven. Dit is een puntje dat duidelijk voor verbetering vatbaar is.

Verder was ik best tevreden over de productiekwaliteit van 890 Anno Domini. Het regelboekje is mooi vormgegeven en duidelijk, met een handig overzicht van de verschillende kaarten en de symbolen gebruikt in het spel. Zoals reeds aangegeven, is de artwork op de tegels vooral figuratief, maar de tekenstijl zal bij liefhebbers van bijvoorbeeld Carcassonne direct in de smaak vallen en ze laten je alvast toe om een mooi tableau op te bouwen. De staanders om de vaandels rechtop te zetten, geven het spel wat extra tafelpresence, maar de visueel meest aantrekkelijke elementen zijn natuurlijk de knap vormgegeven houten edelmannen en torens. Ik vind het ook fijn dat de publisher een insert heeft voorzien om je spelcomponenten in op te bergen. Op zich is deze insert redelijk functioneel, ware het niet dat er twee kleine tekortkomingen zijn. Eerst en vooral is er bijvoorbeeld geen plaats in de insert voor het invasiespoorbord. Mijn oplossing was om dit bord tussen de insert en de doos te steken, maar hierdoor was ik tijdens de eerste keer spelen vergeten waar dit bord was. Er bovenop leggen was voor mij geen oplossing, omdat de insert tot aan de bovenrand van de doos komt. Omdat de spelersborden en het regelboekje ook geen plaats in de insert hebben, liggen deze er ook bovenop en steekt het deksel enkele millimeter er bovenuit, waardoor de doos dus niet goed aansluit.

IMG_20251212_144553951.jpg

Conclusie

In 890 Anno Domini bouw je in slechts acht beurten je eigen kasteeldomein in de middeleeuwse Provence en probeer je jouw domein te verdedigen tegen aanvallen van de Saracenen. Het spel biedt je een boeiende puzzel waarbij je in een beperkt aantal beurten probeert om jouw spelersbord zo optimaal mogelijk op te vullen. Door zijn korte speelduur is het ideaal als opwarmertje of afsluiter van het echte werk, of als je weinig tijd hebt, maar toch zin hebt in een iets diepgaander tegellegspel dan Carcassonne. Het spel bevat wel enkele gemene elementen, zoals het stelen bij andere spelers of het feit dat de laatste speler een van zijn tegels moet vernietigen bij een invasie, wat niet bij iedereen in de smaak zal vallen. Ik vond het alvast een fijne uitdaging om mijn kasteeldomein op te bouwen.

Pro

  • Knappe productie
  • Interessante puzzel waarbij heel wat keuzes komen kijken
  • Goede herspeelbaarheid door de scenario- en personagekaarten
  • Leuk tussendoortje met voldoende diepgang

Con

  • Kan best gemeen zijn
  • Enkele vreemde designkeuzes
  • Voor sommigen is de ervaring misschien lichter dan ze verwachtten
7.5

Over

Uitgever

  1. Geronimo Games

Designer

Emanuele Briano

Aantal spelers

2 - 4

Tijdsduur

30 min
 
Terug
Bovenaan