Elke bordspelspeler kent ongetwijfeld Wingspan. De kaart-gebaseerde engine builder van Stonemaier Games wist menig harten van bordspelliefhebbers te veroveren, waardoor er na drie uitbreidingen ook een volledig nieuw spel, namelijk Wyrmspan, op de markt kwam. Ondanks dat de insteek heel herkenbaar was, wisten de makers toch enigszins een nieuwe twist mee te geven. Vogels maakten plaats voor draken en ook aan de gameplaymechanieken werd gesleuteld. Toen niet veel later Finspan werd aangekondigd, dachten heel wat mensen dat het om een grapje ging, maar niets was minder waar. Net als Wyrmspan bouwt Finspan verder op het succesvolle Wingspan-verhaal. Deze keer zochten de makers het echter een stukje dieper onder het aardoppervlak. Geen vogels of draken in de hoofdrol, maar … vissen! 999 Games, die instaan voor de uitgave van de Nederlandstalige varianten, bezorgden ons een reviewexemplaar. Ik was alvast benieuwd of de makers het spel voldoende eigenheid wisten te geven.
Wingspan werd reeds uitgegeven in 2019. Na heel wat prijzen te hebben gewonnen, waaronder de Spiel des Jahres-award, brachten de makers de uitbreidingen Europa, Oceanië en Azië op de markt. Voor de echte verzamelaars werd eveneens een verzamelbox uitgebracht waarin alle uitbreidingen netjes konden worden opgeborgen, namelijk de Wingspan Nesting Box. Een mooie set, die helaas ook met een prijskaartje komt. In 2024 volgde vervolgens Wyrmspan. Een spel dat eveneens goede kritieken kreeg. Ondanks dat het spel nog steeds de basis van Wingspan ademde, wist het toch voldoende eigenheid te brengen, waardoor ook doorwinterde Wingspanliefhebbers voldoende redenen hadden om een aankoop te verantwoorden. Nog geen jaar later verwelkomen we nu Finspan
. Benieuwd of ook deze uitgave hoge toppen weet te scheren. Wie benieuwd is naar de eerdere spellen in het Wingspan-universum, verwijs ik graag naar de 999 Games website.
Een spel is zo opgezet. Elke speler neemt een oceaantableau en legt deze voor zich neer. Vervolgens neemt iedereen de duikers van zijn kleur, legt iedereen twee eifiches en een jongfiche op de aangeduide startvelden en worden de starthanden, bestaande uit twee startviskaarten en drie viskaarten, naast de tableaus open neergelegd. De rest van de viskaarten vormt de trekstapel. Overgebleven startviskaarten gaan terug de doos in. Tenslotte worden de ei-, jong- en schoolfiches in een centrale voorraad gelegd en wordt het prestatiebord kenbaar gemaakt. Dit bord bevat de vier verschillende weken en tevens de mogelijke manieren om punten te pakken. Op de A-zijde bevindt zich de standaardvariant, waarbij respectievelijk eieren en/of jongen, volle rijen, scholen en ‘einde spel’-condities de punten bepalen van de vier weken. De geoefende spelers kunnen ook kiezen voor de B-variant, waarbij de puntencondities bij elk spel kunnen variëren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onderscheid in grootte van vissen, specifieke vissen zoals predatorvissen of vissen met of zonder fiches. Kortom, een optie die de herspeelbaarheid van Finspan ten goede komt. Van zodra de startspeler gekozen is, kan het spel beginnen.
Duiken doe je door een duiker op één van de drie duiklocaties te plaatsen. Afhankelijk van de locatie zal je andere bonussen vrijspelen. Zo focust de eerste zone op het trekken van nieuwe kaarten, de tweede zone op het leggen van eieren en de derde zone op het uitbroeden van reeds geplaatste eieren. Na het plaatsen van de duiker, wordt de duiklocatie van boven naar onder afgewerkt. Passeer je hierbij een ‘als geactiveerd’-voorwaarde, dan krijg je meteen de beloning die hierop staat afgebeeld. Let op, sommige kaarten bevatten ook een ‘als geactiveerd’-voorwaarde voor elke speler. In dat geval mag iedereen de beloning nemen. Elke duiklocatie bevat daarenboven ook steeds één bodembonus, waarbij je respectievelijk een vis uit je aflegstapel terug in je hand mag nemen, een extra ei mag plaatsen of één van je jongen of scholen mag verplaatsen. Zijn je zes duikers geplaatst, dan volgt de einde van de week-telling, waarbij steeds de tussenscore wordt genoteerd. Na vier ronden van telkens zes beurten stopt het spel en wordt de eindtelling uitgevoerd. Hierbij worden alle ‘einde spel’-voorwaarden uitgevoerd en worden de overige punten geteld. Zo scoort elke vis het aantal punten die linksonder staat afgebeeld, krijg je één punt voor elke geconsumeerde vis, resterend ei of jong in je oceaan en krijg je zes punten voor elke school. De speler met de meeste punten wint. Bij een gelijke stand, wint de speler met meer viskaarten in zijn hand.
Stonemaier staat voor kwaliteit en dat merk je ook in deze uitgave van Finspan. Zo zijn de kaarten van een aangenaam en duurzaam karton, voorzien van reliëf, ziet alles er visueel erg aantrekkelijk uit (tenminste als je van vissen houdt) en bevat ook deze uitgave een leuke insert waarin je steeds je ei-, jong- een schoolfiches kan bewaren. Daarenboven is de handleiding erg duidelijk en wordt ook voor elke speler een duidelijke en to-the-point player aid meegeleverd. Waar er echter wel wat over te zeggen valt, is de grootte van de spelersbordjes. Doordat Finspan de verticale diepten opzoekt, is het spelersbord namelijk vrij lang, waardoor je al een vrij grote tafel moet hebben om het spel met vier of vijf spelers te spelen. Wat ik ook wat jammer vond, is dat de meegeleverde ei-, jong- en schoolfiches van karton zijn. Hoewel je een upgrade pack kan kopen met houten visjongen en -scholen en gelachtige eieren, hadden deze wat mij betreft meteen in de standaarddoos mogen zitten. Desalniettemin is alles erg overzichtelijk en uitnodigend en was ik na een eerste speelbeurt al meteen klaar voor een nieuw rondje. Wie trouwens graag alleen speelt, er is ook een Nautoma-variant (pun intended) beschikbaar. Ik ben er alvast van overtuigd dat Finspan hier nog regelmatig op tafel zal komen en kijk al uit naar welke uitbreidingen de makers nog op de markt zullen brengen.
Wingspan werd reeds uitgegeven in 2019. Na heel wat prijzen te hebben gewonnen, waaronder de Spiel des Jahres-award, brachten de makers de uitbreidingen Europa, Oceanië en Azië op de markt. Voor de echte verzamelaars werd eveneens een verzamelbox uitgebracht waarin alle uitbreidingen netjes konden worden opgeborgen, namelijk de Wingspan Nesting Box. Een mooie set, die helaas ook met een prijskaartje komt. In 2024 volgde vervolgens Wyrmspan. Een spel dat eveneens goede kritieken kreeg. Ondanks dat het spel nog steeds de basis van Wingspan ademde, wist het toch voldoende eigenheid te brengen, waardoor ook doorwinterde Wingspanliefhebbers voldoende redenen hadden om een aankoop te verantwoorden. Nog geen jaar later verwelkomen we nu Finspan
Ga samen op ontdekking in een boeiende onderwaterwereld!
Deze keer gaan we niet als ornitholoog aan de slag, maar wel als ichtyoloog. Als wadde? Als ichtyoloog! Een marien wetenschapper die zich bezighoudt met de studie naar vissen. Jep, dat onze zeeën en Oceanen de meest speciale zeedieren herbergen wisten we al lang, maar ik kan jullie verzekeren dat er heel wat speciallekes de revue zullen passeren. Van Koekjessnijders en Neushoornvissen tot Tweevleugelige Vliegende Vissen en Pacifische Zeilvissen, van soorten die houden van zonlicht, tot bijna monsterachtige exemplaren die enkel voorkomen in de gitzwarte middernachtzone. De onderzeestudie duurt in totaal vier weken. In deze periode zal je je verzameling vissen vergroten, vers gelegde eieren ontdekken, eieren laten uitbroeden tot jongen en vervolgens verzorgen tot ze scholen vormen. Wie dit op de meest efficiënte manier kan en hierbij de meeste punten weet te sprokkelen, mag zich tot winnaar van het spel uitroepen. Doe jullie zwemvliezen maar aan!Een spel is zo opgezet. Elke speler neemt een oceaantableau en legt deze voor zich neer. Vervolgens neemt iedereen de duikers van zijn kleur, legt iedereen twee eifiches en een jongfiche op de aangeduide startvelden en worden de starthanden, bestaande uit twee startviskaarten en drie viskaarten, naast de tableaus open neergelegd. De rest van de viskaarten vormt de trekstapel. Overgebleven startviskaarten gaan terug de doos in. Tenslotte worden de ei-, jong- en schoolfiches in een centrale voorraad gelegd en wordt het prestatiebord kenbaar gemaakt. Dit bord bevat de vier verschillende weken en tevens de mogelijke manieren om punten te pakken. Op de A-zijde bevindt zich de standaardvariant, waarbij respectievelijk eieren en/of jongen, volle rijen, scholen en ‘einde spel’-condities de punten bepalen van de vier weken. De geoefende spelers kunnen ook kiezen voor de B-variant, waarbij de puntencondities bij elk spel kunnen variëren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onderscheid in grootte van vissen, specifieke vissen zoals predatorvissen of vissen met of zonder fiches. Kortom, een optie die de herspeelbaarheid van Finspan ten goede komt. Van zodra de startspeler gekozen is, kan het spel beginnen.
Bouw aan je collectie en zet in op onderzoek!
De startspeler voert als eerste zijn beurt uit, waarna met de klok mee wordt verder gespeeld. Dit doe je door één van je zes duikers te plaatsen op één van de beschikbare opties, bestaande uit een vis uit je hand spelen, of een duiker de diepte insturen op één van de drie zones om verschillende beloningen te ontvangen. Kies je er voor om een vis uit je hand te spelen, dan betaal je de kost in de linkerbovenhoek en leg je de vis op de daartoe voorziene plaats. Let op, sommige vissen mag je enkel in specifieke zones leggen. Vaak bestaan kosten uit het afleggen van één of meer kaarten, maar ook het betalen van eieren, jongen of het consumeren van een andere vis kunnen tot de mogelijkheden behoren. Vervolgens kijk je naar de condities die op de rechterkant van de kaart staan afgebeeld. Staat er een ‘als gespeeld’-voorwaarde, dan mag je deze meteen uitvoeren. Staat er echter een ‘als geactiveerd’- of ‘einde spel’-voorwaarde, dan wordt deze pas geactiveerd wanneer er respectievelijk wordt gedoken of wanneer het einde van het spel wordt bereikt.Finspan voelt aan als een gestroomlijndere, doch iets makkelijkere Wingspan-variant.
Duiken doe je door een duiker op één van de drie duiklocaties te plaatsen. Afhankelijk van de locatie zal je andere bonussen vrijspelen. Zo focust de eerste zone op het trekken van nieuwe kaarten, de tweede zone op het leggen van eieren en de derde zone op het uitbroeden van reeds geplaatste eieren. Na het plaatsen van de duiker, wordt de duiklocatie van boven naar onder afgewerkt. Passeer je hierbij een ‘als geactiveerd’-voorwaarde, dan krijg je meteen de beloning die hierop staat afgebeeld. Let op, sommige kaarten bevatten ook een ‘als geactiveerd’-voorwaarde voor elke speler. In dat geval mag iedereen de beloning nemen. Elke duiklocatie bevat daarenboven ook steeds één bodembonus, waarbij je respectievelijk een vis uit je aflegstapel terug in je hand mag nemen, een extra ei mag plaatsen of één van je jongen of scholen mag verplaatsen. Zijn je zes duikers geplaatst, dan volgt de einde van de week-telling, waarbij steeds de tussenscore wordt genoteerd. Na vier ronden van telkens zes beurten stopt het spel en wordt de eindtelling uitgevoerd. Hierbij worden alle ‘einde spel’-voorwaarden uitgevoerd en worden de overige punten geteld. Zo scoort elke vis het aantal punten die linksonder staat afgebeeld, krijg je één punt voor elke geconsumeerde vis, resterend ei of jong in je oceaan en krijg je zes punten voor elke school. De speler met de meeste punten wint. Bij een gelijke stand, wint de speler met meer viskaarten in zijn hand.
Gekende Stonemaier-kwaliteit in een gloednieuw jasje
Mensen die reeds eerder Wingspan of Wyrmspan speelden, zullen ongetwijfeld een aantal mechanismen meteen herkennen. Toch weet Finspan het op een iets andere manier aan te pakken, waardoor we kunnen spreken van een gestroomlijndere, doch iets makkelijkere Wingspan-variant. Vooral het verkrijgen en spelen van kaarten bleek iets makkelijker vergeleken met zijn voorgangers. Doordat kaarten ook regelmatig als resource dienen, kan je namelijk veel sneller aan je engine beginnen bouwen. Daarenboven hoef je niet steeds verschillend voedsel te verzamelen en heb je ook iets meer vrijheid bij het kiezen van je kaartlocaties. Dit zorgt er voor dat kaarten, in tegenstelling tot bij Wingspan, niet in een specifieke volgorde moeten worden gelegd en je dus iets meer opties en keuzevrijheid zal hebben. En hoewel het spel hierdoor een stuk sneller speelt, kreeg ik nooit het gevoel dat ik een ‘minderwaardige’ variant aan het spelen was. Finspan heeft dus zeker zijn plaats in het Wingspan-universum. En ondanks een aantal gelijkenissen weten de makers het spel toch voldoende eigenheid mee te geven. Het consumeren van kleinere vissen is bijvoorbeeld een leuke insteek, al mocht dat aspect wat mij betreft nog iets verder worden uitgewerkt. Momenteel levert deze actie je namelijk enkel een punt op en voelt het daardoor iets te veel aan als een verloren investering.Stonemaier staat voor kwaliteit en dat merk je ook in deze uitgave van Finspan. Zo zijn de kaarten van een aangenaam en duurzaam karton, voorzien van reliëf, ziet alles er visueel erg aantrekkelijk uit (tenminste als je van vissen houdt) en bevat ook deze uitgave een leuke insert waarin je steeds je ei-, jong- een schoolfiches kan bewaren. Daarenboven is de handleiding erg duidelijk en wordt ook voor elke speler een duidelijke en to-the-point player aid meegeleverd. Waar er echter wel wat over te zeggen valt, is de grootte van de spelersbordjes. Doordat Finspan de verticale diepten opzoekt, is het spelersbord namelijk vrij lang, waardoor je al een vrij grote tafel moet hebben om het spel met vier of vijf spelers te spelen. Wat ik ook wat jammer vond, is dat de meegeleverde ei-, jong- en schoolfiches van karton zijn. Hoewel je een upgrade pack kan kopen met houten visjongen en -scholen en gelachtige eieren, hadden deze wat mij betreft meteen in de standaarddoos mogen zitten. Desalniettemin is alles erg overzichtelijk en uitnodigend en was ik na een eerste speelbeurt al meteen klaar voor een nieuw rondje. Wie trouwens graag alleen speelt, er is ook een Nautoma-variant (pun intended) beschikbaar. Ik ben er alvast van overtuigd dat Finspan hier nog regelmatig op tafel zal komen en kijk al uit naar welke uitbreidingen de makers nog op de markt zullen brengen.
Conclusie
Net als Wyrmspan bouwt Finspan verder op het succesvolle Wingspan-verhaal. Deze keer staan geen vogels of draken centraal, maar gaan we op ontdekkingstocht in de onderzeewereld. Hoewel heel wat mechanismen van zijn voorgangers aanwezig zijn, bleek Finspan de iets gestroomlijndere en makkelijkere variant van de drie. Desondanks voelde het nooit als een minderwaardige versie aan en heeft het mijn inziens dus zeker zijn plaats in de collectie. Voor wie nooit eerder Wingspan of Wyrmspan speelde, is Finspan een ideale binnenkomer, maar ook de geoefende Wingspan-veteraan zal zeker plezier kunnen halen uit deze nieuwe telg. Hou je van Wingspan en zoek je naar een iets sneller te spelen variant, of spreekt het thema je volledig aan, aarzel dan zeker niet om ook Finspan een kans te geven.
Pro
- Gekende Stonemaier-kwaliteit
- Behoudt de leuke Wingspan-dynamiek
- Snellere variant die geen afbreuk doet aan het origineel
Con
- Spelersbordjes nemen vrij veel plaats in
- Iets meer spelersinteractie had leuk geweest
- Meer ervaren spelers zullen mogelijks de eerdere Wingspan-spellen verkiezen
7.5
Over
Uitgever
- 999 Games
Designer
David Gordon en Michael O'Connell
Aantal spelers
1-5
Tijdsduur
40-70 minuten
