sapiens 2:
De pijlers van de beschaving gaat over hoe landbouw, mythen, macht en gedeelde overtuigingen de fundamenten legden van onze huidige wereld — en zet je tegelijk aan het denken over de prijs die we daarvoor hebben betaald.
Waarover gaat het?
Sapiens – Deel 2: De pijlers van de beschaving (graphic novel), van
Yuval Noah Harari met
David Vandermeulen en
Daniel Casanave, gaat over hoe de mens na de jager-verzamelaarstijd vaste samenlevingen begon te bouwen — en welke ideeën en systemen die beschavingen overeind houden.
Het verhaal focust vooral op de
landbouwrevolutie en wat die teweegbracht. Mensen gingen zich vestigen, landbouw bedrijven en voedselvoorraden aanleggen. Dat leidde tot bevolkingsgroei, maar ook tot nieuwe problemen: harder werken, sociale ongelijkheid, ziektes en afhankelijkheid van een beperkt aantal gewassen. De graphic novel stelt kritisch de vraag of deze “vooruitgang” het individuele leven wel echt beter maakte.
Vervolgens laat het boek zien hoe grote samenlevingen alleen konden functioneren dankzij
gedeelde ficties: dingen die alleen bestaan omdat iedereen erin gelooft. Denk aan
geld,
wetten,
eigendom,
hiërarchieën,
koninkrijken en later ook
religies. Deze verzonnen maar gedeelde ideeën vormen de echte pijlers van beschaving, omdat ze samenwerking mogelijk maken tussen miljoenen mensen die elkaar nooit persoonlijk ontmoeten.
Een ander belangrijk thema is
macht en ongelijkheid. Zodra samenlevingen groter werden, ontstonden vaste klassen, elites en onderdrukte groepen. De graphic novel toont hoe die ongelijkheden vaak worden gelegitimeerd door religie, traditie of zogenaamd “natuurlijke” verschillen — terwijl ze in werkelijkheid door mensen zijn bedacht en in stand gehouden.
Net als in het eerste deel wordt dit alles verteld met humor, moderne vergelijkingen en personages die door de tijd reizen. Zo maakt het boek abstracte ideeën heel concreet en toegankelijk, zonder ze te versimpelen.
Opinie
Opnieuw, eigenlijk een eye-opener over hoeveel miserie de landbouw ons gebracht heeft en hoe we door gedeelde fictieve verhalen zijn beginnen samen werken. Helaas is daardoor een gigantische ongelijkheid ontstaan. Aanradertje, leest heel vlot weg!