Reeds 15 jaar ben ik actief als arbeidsbemiddelaar in Oost-Vlaanderen. Mijn werk bracht mij van Gent, naar Sint-Niklaas, Dendermonde, Eeklo, Aalst, Zottegem, Ninove en Geraardsbergen. Ik heb gewerkt in een privaat bedrijf waarvan de VDAB een project inkocht en ik heb gewerkt in een niet-privaat bedrijf dat heel nauw samenwerkt met de VDAB om de meest kwetsbare doelgroep, die de grootste afstand heeft tot de arbeidsmarkt, te activeren. Waaronder de langdurig zieken.
Daarnaast ben ik als Belg opgegroeid in Nederland en maak ik dus regelmatig nog de vergelijking. Zaken die ik hier godzijdank ook al zag passeren die verklaren waarom Nederland op sommige vlakken beter scoort dan ons Belgenland.
- Deeltijds werken bv. Een gigantisch probleem hier in België is dat er geen statuut is voor mensen die wel deeltijds kunnen werken maar niet voltijds. Werkgevers, en zeker werkgevers in landelijke gebieden, hebben betreft de keuze tussen 1 voltijdse of 2 deeltijdsen niet gewoon een bord voor hun hoofd maar een heel bos. Voor zover je dus al een werkgever vind die bereidt is om je een deeltijds contract te geven rest er nog een volgend probleem. Ofwel vul je dat aan met RVA uitkering, maar eigenlijk klopt dat niet want dat veronderstelt nog steeds dat je voltijds moet gaan werken. Of je doet dit met aanvulling van het RIZIV onder de noemer progressief werken. Wat ook veronderstelt dat je moet opbouwen naar een voltijds. Los van het feit dat er dus geen gepast statuut is komt er een onwaarschijnlijke administratieve rompslomp en eindeloos lang opgeroepen worden door ofwel RVA of RIZIV bij kijken. Wat een geld wordt daar verspild aan de controle! Ik kan dus bevestigen dat de Nederlanders hier een veel beter systeem voor hebben.
- In België betalen werkgevers niet meer dan een maand gewaarborgd loon als een werknemer om wat voor reden ook uitvalt. Waarna ze kans hebben om gewoon in de vergeetput van het RIZIV te belanden, want ze staan nog onder contract en zogenaamd dient een werkgever te bekijken of er aangepast werk mogelijk is voor er medisch ontslag kan gegeven worden maar als werkgever heb je er totaal geen last van dat je wat werknemers onbetaald onder contract hebt en is het dus heel makkelijk om gewoon geen moer te doen om je medewerker weer uit ziekte te laten terugkeren. Werkgevers hebben enorm veel macht in ons landje, ook om medewerkers in een vergeetput te droppen. Ze betalen er toch niet voor en ze hoeven ook geen moeite te doen. In Nederland ligt dat nogal anders: daar mag je als werkgever 2 jaar lang uitbetalen voor je medewerker richting ziekenkas in de vergeetput kan. Reken maar dat er daar sneller naar oplossingen gezocht wordt!
- De progressieve tewerkstelling: de meeste mensen die om wat voor reden ook op ziekte vallen vanuit een baan willen niet liever dan terug gaan werken naar wat ze aankunnen. In België kun je progressief terug opstarten, maar vanaf 20% en dan telkens met opbouw van schijven van 20%. Terug kunnen aansluiten op de werkvloer bevordert in zeer veel gevallen het herstel. Maar dan moet je wel meteen 1 dag in de week kunnen draaien. In Nederland kan je voor een uur of enkele uren weer aansluiten en zo opbouwen, niet in rigide schijven van 20% (welke idioot dit bedacht heeft??)
- Uitermate belangrijk: reeds lang is de zorg voor tewerkstelling, van langdurig werklozen, zieken, mensen met een beperking, in Nederland een gedeelde verantwoordelijkheid van de Nederlandse variant op de RVA, de Nederlandse variant op het RIZIV, de overheid EN DE WERKGEVERKOEPELS.
Hier hebben we VOKA die maar ligt te emmeren dat er te veel profiteurs zijn, dat mensen niet willen werken, dat mensen geactiveerd moeten worden, jawel gedwongen richting werkgevers. En diezelfde werkgevers willen al dat schorriemorrie met hoeken af, gaten in hun CV, vragen voor deeltijds werk, geen perfect Nederlands, om de dooie dood NIET AANWERVEN.
Ik ben helemaal akkoord dat het abnormaal is dat mensen zonder werk in België eindeloos lang op werkloosheid (RVA uitkering) konden staan. De manier waarop er nu in geknipt wordt is echter pervers. Vooral omdat werkgevers hierin blijkbaar heel weinig verantwoordelijkheid hoeven te dragen. Zij mogen weigeren wie ze willen. Vacatures publiceren op de VDAB gewoon om reclame te maken voor hun bedrijf (aaaah, dat gebeurt dus eh), zij mogen gewoon als ezels met de hoeven in het zand blijven eisen dat er witte raven gestuurd worden om hun bedrijf te verrijken.
In mijn 15 jaar ervaring ben ik deze regelrechte profiteurs tegen gekomen:
- vrouwen van zelfstandigen die meer dan genoeg verdienen (al of niet in het zwart) maar die toch die zielige 300-400 euro willen binnenhalen, want ja, het is gratis geld. Komen met dikke mappen af vol 'sollicitaties'. En krijgen dan ook nog eens gesubsidieerd begeleiding wiens tijd ze volstrekt verprutsen want die zijn helemaal niet van plan om te gaan werken. Die voldoen een plichtje zodat ze enkele extra honderden euro's kunnen binnen halen. België is immers een landje van foefelaars!
- mannen die zwart werken, haaaaaa bij wie denk je? Meestal KMO's met witte bazen hoor.
Dan zijn er ook de generatieprofiteurs:
- ik woon in een shitty gehucht in een krot en net als mijn ouders die in een shitty gehucht in een krot woonden trek ik uitkering. Want ik weet van niets anders in mijn regio, waar amper OV is, ik geen auto heb en er uitermate weinig werkgevers zitten zie ik weinig opties om de generatiearmoede te ontstijgen.
En tot slot de rol van (sommige) OCMW's
- vrij hopeloze gevallen gewoon een jaartje Art. 60 geven, die volstrekt niet te vergelijken valt met een echte baan en hoppa! Ze zijn in orde voor een RVA uitkering en we zijn er vanaf. Wat niet wegneemt dat er OCMW's zijn die het echt heel goed meenden met de art. 60. Maar OCMW's zijn politiek gestuurd, eh. Wat op zich ook volstrekt van de pot gerukt is.
Ik ben er zeker van dat ik in deze hele lange rant hier en daar veel te kort door de bocht ga en niet de moeite nam om alles met bronnen te staven. Maar als ik hier een hele discussie lees over hoe moeilijk het is voor mensen met geld om kinderopvang te vinden en hoe kort door de bocht hier en daar geoordeeld wordt over onze meest kwetsbare mensen omdat dit vergeleken wordt vanuit eigen standpunt (met een ferm loon, werken in het buitenland met een dikke baan)... Ik moest wel wat tegenwicht proberen bieden vanuit mijn 15 jaar lange zicht op de doelgroep waar het hier werkelijk over gaat en de perverse manier waarop de overheid nu beleid voert. En nee, het laatste wat ik terecht vind is dat de doelgroep bepampeld wordt. Ze vragen hier zelf ook niet om.
Het werd hier al vermeld in de Alpen werkte het evenmin.
Ik hoop gewoon even een andere blik mee te geven in deze discussie want er staan zeer schrijnende situaties te wachten in 2026.
Het is nergens perfect.