Uit een "vertrouwelijk" rapport van de Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission over de nucleaire ramp in Fukushima dat de New York Times kon inkijken, blijkt dat de Amerikanen niet optimistisch zijn over de situatie in de centrale. Het rapport is ook erg kritisch over de Japanse aanpak. Die heeft volgens de Amerikanen geleid tot nieuwe, bijzonder ernstige problemen die "eindeloos dreigen aan te slepen". Ondertussen is uitgekomen dat de task force van de overheid die zich bezighoudt met de nucleaire crisis in Fukushima geknoeid heeft met het logboek van wat er zich in de centrale afspeelt. En het fameuze lek, waaruit 7.000 liter hoogradioactief water direct in zee liep, is gisteren niet echt gestopt: blijkt nu dat dat water ergens anders wegloopt, en uitbater Tepco vindt niet waar.
Het rapport is van de hand van de experts die Obama naar Japan stuurde om er te helpen de crisis te bestrijden. Naast een analyse van de problemen waar de Japanners nog mee te kampen hebben, geeft het ook een veel gedetailleerder beeld van wat er echt gebeurd is in Fukushima dan wat de regering in Tokio en uitbater Tepco tot nu hebben gelost.
Creep rupture
Zo is er sprake van dat een deel van reactor nummer twee in de grond is gesmolten, en dus door het reactorvat. Het zou gaan om een "creep rupture" waarbij gesmolten splijtstof een steeds groter gat maakt in de 16 centimeter dikke stalen koepel rond de reactorkern. Wanneer het gesmolten goedje in contact komt met beton, leidt dat tot een explosie, waarbij flink wat radioactief materiaal in de lucht wordt verspreid. Bij zo'n scenario is de volgende stap een vernieuwe kettingreactie.
Het verklaart ondermeer waarom er met grote haast begonnen is met het injecteren van stikstof, een maatregel waar de Amerikanen al op 26 maart op aandrongen zo blijkt uit het rapport. Tepco spreekt overigens officieel tegen dat het reactorvat van nummer twee lek zou zijn. Maar een woordvoerder van het Japanse atoomagentschap zei tegen de New York Times dat "het inderdaad goed mogelijk is dat materiaal uit de reactorkern naar buiten is gelekt."
Zeewater
Uit het rapport blijkt ook dat het gebruiken van zeewater om de ractoren te koelen meer kwaad dan goed heeft gedaan. Het zout heeft essentiële onderdelen stukgemaakt of geblokkeerd, waardoor het koelen van reactor 1 bijvoorbeeld quasi onmogelijk is geworden. Volgens het rapport is er dan ook "virtueel geen water meer rond de reactorkern". Ook in reactoren 2 en 3 heeft zeewater essentiële koelingsystemen geblokkeerd.
"Ondoordacht"
Margaret Harding, lid van het team en voormalig ontwerpster van reactoren bij General Electric, de bouwer van de reactoren in Fukushima, noemt in het rapport de strategie van de Japanners om zoveel mogelijk water in de reactorbehuizingen te pompen en zo te koelen "ondoordacht". Zij waarschuwt ervoor dat door het gewicht van al dat water de structuren onder enorme stress komen te staan, terwijl niemand er enig benul van heeft hoe erg die al beschadigd zijn. "Bij een ernstige naschok bijvoorbeeld moet je de factor van het gewicht van al dat water beginnen meerekenen."
Nieuw gevaar explosies
Het pompen van water in de reactorkern zonder te weten hoe groot de schade is aan de splijtstofstaven is een ander risico. Straling uit kapotte splijtstofstalen kan watermolucules in twee splitsen en zo voor waterstof zorgen die kan reageren met zuurstof en ook op die manier voor een ontploffing kan zorgen.
Volgens de Amerikanen is er ook wel degelijk al een ontploffing geweest in één van de baden met gebruikte splijtstof. Stukken van de staven werden daarbij volgens het rapport "meer dan een mijl" weggeslingerd. Volgens het rapport is de schade aan die baden met gebruikte splijtstof "groter dan tot nu toe is bekendgemaakt".
"Er is een grote waaier van nieuwe gevaren en die kunnen eindeloos aanslepen", waarschuwt het rapport, "en in een aantal gevallen moeten we er van uitgaan dat de maatregelen die nu getroffen worden om de reactoren stabiel te houden die gevaren alleen maar groter maken."
"This suggests things are a lot worse"
De New York Times liet het rapport ook lezen aan Davis Lochbaum, de nucleaire ingenieur die meewerkte aan de ontwikkeling van de reactoren voor Fukushima, en die al een aantal keer ontwikkelingen voorspelden voor Fukushima die jammer genoeg allemaal bleken te kloppen. Zijn oordeel: ""I thought they were, not out of the woods, but at least at the edge of the woods. This paints a very different picture, and suggests that things are a lot worse."
Geknoeid met log
Ondertussen is uitgekomen dat de task force van de overheid die zich bezighoudt met de nucleaire crisis in Fukushima geknoeid heeft met het logboek van wat er zich in de centrale afspeelt. Zo zijn tijdstippen veranderd, ondermeer van het moment waarop in Fukushima werd begonnen met het lossen van radioactieve stoom. Volgens Hironombu Unesaki, professor aan het Kyoto University Research Reactor Institute, gaat het om belangrijke informatie die relevant is om vast te stellen aan hoeveel straling de bevolking is komen bloot te staan.
En persbureau Kyodo sprak met een 44-jarige Tepco-werknemer, die zei dat hij niet mocht vertellen aan hoeveel straling hij al heeft blootgestaan in Fukushima.
Lek niet gestopt, maar verplaatst
Er is ook slacht nieuws over het gestopte lek waaruit 7.000 liter erg radioactief water recht de zee in liep. Dat lek werd gisteren gedicht, en hoewel dat aanvankelijk leidde tot een stijging van het waterniveau in het afvoerkanaal, zakte dat erg snel weer weg. Met andere woorden: het hoogradioactieve water heeft een andere weg gevonden.
Uit metingen van de lucht blijkt dat in Ibaraki, de streek tussen Tokio en de rampcentrale, de straling nog steeds 15 keer hoger ligt dan normaal. In Fukushima City, op 40 kilometer van de centrale, is dat 56 keer.
