BRUSSEL - Huidig premier Guy Verhofstadt (Open VLD) en Didier Reynders (MR) zaten in juli al samen met de groenen om het kartel CD&V/N-VA uiteen te spelen. Verkenner Herman Van Rompuy (CD&V) probeerde in september tevergeefs net dezelfde strategie uit.
Van onze redacteurs
Brinckman, Steven Samyn
en Wouter Verschelden
'Komaan Vera, ge doet toch mee?' Guy Verhofstadt kijkt Groen!-voorzitter Vera Dua vragend aan. Het is 17 juli, exact één dag nadat Yves Leterme (CD&V) begonnen is aan zijn eerste (mislukte) formatiepoging. De aftredende premier, van wie iedereen op dat moment gelooft dat hij zich heeft teruggetrokken van de politieke bühne, zit in het kantoor van vicepremier Didier Reynders. De MR-kopman en Ecolo-covoorzitter Isabelle Durant schuiven mee aan.
De timing van deze strategische babbel is opmerkelijk. Terwijl oranje-blauw officieel onderhandelt, legt Reynders die zomerdag in zijn Hotel van Financiën een sluw plan voor aan Durant en Dua. 'Eerst stellen we ons communautair hard op, en spelen we zo N-VA en CDH uit elkaar. Met wat geluk splitst het kartel, rijden we de N-VA eraf en nemen we dan de groenen aan boord', zegt Reynders. De sfeer is gezellig en informeel, de groenen hebben de indruk dat Reynders hard zijn best doet om een tweede ijzer in het vuur te houden.
Vooral Dua ziet dat scenario niet zitten: 'Een regering met Open VLD en CD&V is veel te rechts voor ons.' 'Komaan Vera', repliceert Verhofstadt.
De premier heeft, ondanks de spanningen rond de nachtvluchten en het vervroegde vertrek van Ecolo uit zijn eerste, paars-groene regering, nog een goede band met de groenen. Maar in juli zet vooral Reynders de grote strategie uiteen. Groen! moet in dit scenario betrokken worden, omdat het in de Kamer één fractie vormt samen met Ecolo. Een regering waar Ecolo wel en Groen! niet in stapt, betekent meteen het einde van die gezamenlijke fractie.
Bij het uiteengaan besluiten groenen en liberalen contact te houden, ook al maakt vooral Dua duidelijk dat regeringsdeelname geen optie is voor haar. In september wordt Ecolo ook effectief gepolst. Maar voor het zover is, verzandt de formatiepoging van Leterme eerst in het amateurisme, de hoogmoed en de communautaire onbuigzaamheid van haar hoofdrolspelers.
In september probeert verkenner Herman Van Rompuy op vraag van Reynders het scenario opnieuw, maar dan uitsluitend met Ecolo. Officieel wilde de verkenner op zoek gaan naar een tweederde meerderheid. In werkelijkheid wilde hij de N-VA marginaliseren, waardoor ze de coalitie niet kon chanteren.
De andere Ecolo-covoorzitter Jean-Michel Javaux was het idee van een regeringsdeelname zeer genegen. Een Klimaatminister werd in het vooruitzicht gesteld. Uiteindelijk deed Ecolo niet mee omdat het mathematisch niet nodig leek. Officieel legde de partij de schuld bij de N-VA. 'Als jullie mee in de boot waren gestapt, dan hadden jullie gekregen wat jullie wilden: de marginalisering van de N-VA', vertelde een teleurgestelde Van Rompuy achteraf aan Javaux.
Amai, zelfs sommige CD&V'ers wouden NVA eruit bonjouren en de Guy ook. Maar van Guy Verhofstadt verbaast me dat niet, dat hebben we al gezien in 2005 met BHV. Van Van rompuy verbaast me dat omdat ik dacht dat hij nog redelijk vlaams gezind was omdat hij woonde in het kiesarrondisseent van Brussel-Halle-Vilvoorde, maar kennelijk toch niet.
Ik denk dat de liberalen terug de groenen erbij wilden omdat de liberalen weer een zondebok zouden hebben en misschien een grotere kans hebben om de CO2-resolutie(s) te halen. Aan de andere kant wou GROEN! niet meeregeren met het FDF.