Archief - Het neoliberalisme

Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.

Bontus

Legacy Member
Welk neoliberalisme?

Raakt kant noch wal terwijl hij spreekt over neoliberalisme dat de oorzaak is van de klassenstrijd in GB en de eurocrisis.

Jammer dat goeie schrijvers zelden goeie denkers zijn.

Kandul

Legacy Member
Bontus zei:
Welk neoliberalisme?

Raakt kant noch wal terwijl hij spreekt over neoliberalisme dat de oorzaak is van de klassenstrijd in GB en de eurocrisis.

Jammer dat goeie schrijvers zelden goeie denkers zijn.

Neoliberalism - Wikipedia, the free encyclopedia

Neoliberalism is a contemporary form of economic liberalism that emphasizes the efficiency of private enterprise, liberalized trade and relatively open markets to promote globalization. Neoliberals therefore seek to maximize the role of the private sector in determining the political and economic priorities of the world.

Kandul

Legacy Member
nite zei:
Is iemand in de hele wereld die zichzelf neoliberaal noemt?
Ontbreekt er daar een woord of?
Of is dat gewoon een verzamelwoord voor alle dingen waar socialisten niet mee akkoord zijn. Ongeacht of er nu iemand achter die dingen staat of niet?
Hij vroeg welk neoliberalisme, ik neem aan dat de definitie van neoliberalisme op Wikipedia een algemeen aanvaarde definitie ervan is.

Ik weet het antwoord op jouw vraag niet, maar zelf denk ik dat kapitalisme zich daar beter tot leent. Ik begrijp wel niet goed wat dat hier eigenlijk ter zake doet.

nite

Legacy Member
Kandul zei:
Ontbreekt er daar een woord of?
Het woord 'er' ontbreekt. Is aangepast nu.

Ik weet het antwoord op jouw vraag niet, maar zelf denk ik dat kapitalisme zich daar beter tot leent. Ik begrijp wel niet goed wat dat hier eigenlijk ter zake doet.

Het doet ter zake omdat de auteur een fictieve ideologie aanvalt. Er staat niemand achter de ideologie van het neoliberalisme. Neoliberalisme wordt gedefinieerd door zijn tegenstanders die te pas en te onpas het neoliberalisme de schuld geven van alles waar ze maar op kunnen komen. Ze trekken er eigenlijk alles bij de haren. Stukken vrije markt ideologie zijn deel van het neoliberalisme, maar dan ook stukken corporatisme (zoals bvb bank bailouts), alsook bvb imperialisme (de oorlog in irak).

Zo is het erg makkelijk natuurlijk om kritiek te geven. Neoliberalisme definiëren ze als alle dingen die ze slecht vinden, ongeacht of er ook iemand voorstander is van die ideologie. Het is eigenlijk gewoon een stroman. Zo kan je op oneerlijke wijze kritiek geven anderen. Bvb liberale argumenten voor een vrije markt worden dan geassocieerd met bankbailouts en de oorlog in Irak, terwijl een liberale ideologie tegen beide is.

Bongobong

Legacy Member
Neoliberalisme is dan ook geen liberale ideologie maar eerder reactionair.

Maar je hebt wel gelijk dat het zowat dezelfde status begint te krijgen als het woord 'fascist' in de jaren 60. Te pas en te onpas gebruikt voor alles wat niet conform is aan de eigen denkwijze.

Fictief zou ik neoliberalisme echter ook niet noemen, niemand claimt dat het een ideologie is, eerder een beschrijving van de realiteit. Niemand zal ook de 'kapitalistische ideologie' aanhangen, maar het maakt bij velen wel deel uit van hun ideologie.

Bluto

Legacy Member
nite zei:
Het woord 'er' ontbreekt. Is aangepast nu.



Het doet ter zake omdat de auteur een fictieve ideologie aanvalt. Er staat niemand achter de ideologie van het neoliberalisme. Neoliberalisme wordt gedefinieerd door zijn tegenstanders die te pas en te onpas het neoliberalisme de schuld geven van alles waar ze maar op kunnen komen. Ze trekken er eigenlijk alles bij de haren. Stukken vrije markt ideologie zijn deel van het neoliberalisme, maar dan ook stukken corporatisme (zoals bvb bank bailouts), alsook bvb imperialisme (de oorlog in irak).

Zo is het erg makkelijk natuurlijk om kritiek te geven. Neoliberalisme definiëren ze als alle dingen die ze slecht vinden, ongeacht of er ook iemand voorstander is van die ideologie. Het is eigenlijk gewoon een stroman. Zo kan je op oneerlijke wijze kritiek geven anderen. Bvb liberale argumenten voor een vrije markt worden dan geassocieerd met bankbailouts en de oorlog in Irak, terwijl een liberale ideologie tegen beide is.

Het neoliberalisme gaat vooral over het overheidsingrijpen in het economisch leven. Je moet dat niet gelijkstellen met het liberalisme als ideologie, want dat is een vlag die vele ladingen dekt.
Het redden van de banken is idd overheidsingrijpen, maar dat was bijna onvermijdelijk omdat de banken zo groot waren geworden dat een faillissement ons nog veel harder getroffen zou hebben. Waarom waren de banken echter zo groot en waarom is de crisis ontstaan? Omdat de financiële sector eeerder in grote mate gedereguleerd was.


Ik zou je dit uitstekende boek willen aanraden: bol.com | Keynes, Robert Skidelsky | Nederlandse boeken

Tr1ploid

Legacy Member
nite zei:
tegenstanders die te pas en te onpas het neoliberalisme de schuld geven van alles waar ze maar op kunnen komen. Ze trekken er eigenlijk alles bij de haren.
Verander 'tegenstanders' door libertariers' en 'neoliberalisme' door overheid, en da's wat ik er ongeveer van denk.

nite

Legacy Member
Tr1ploid zei:
Verander 'tegenstanders' door libertariers' en 'neoliberalisme' door overheid, en da's wat ik er ongeveer van denk.

Behalve dan natuurlijk dat wanneer een overheidsmaatregel bekritiseerd wordt, het duidelijk is wat die regel is en wie daar voorstander van is. De overheid en maatregelen genomen door de overheid zijn duidelijk gedefinieerd. In tegenstelling tot het neoliberalisme.

Je kan het bijvoorbeeld niet eens zijn wanneer ik een causaal verband argumenteer tussen een overheidsmaatregel en een bepaald gevolg. Das je goed recht natuurlijk. Maar je kan het er moeilijk mee oneens zijn dat de overheid die bepaalde maatregel neemt.

Ik zeg bvb: maatregel A is slecht. Jij zegt maatregel A is goed. Daar is niets mis met die discussie.

Maar wanneer het over 'neoliberalisme' gaat is, het anders. Dan zegt bvb iemand: 'Neoliberalisme staat voor A, en A is slecht.' Als liberaal wordt ge dan in het hokje van het neoliberalisme geduwd, dus als liberaal zijt ge automatisch voorstander van A en A is slecht. En dan is de discussie:

Iemand:"Gij zijt voor A en A is slecht"
ik:"ik ben niet voor A"
Iemand:"toch wel"

nite

Legacy Member
Bluto zei:
Het neoliberalisme gaat vooral over het overheidsingrijpen in het economisch leven. Je moet dat niet gelijkstellen met het liberalisme als ideologie, want dat is een vlag die vele ladingen dekt.
Het redden van de banken is idd overheidsingrijpen, maar dat was bijna onvermijdelijk omdat de banken zo groot waren geworden dat een faillissement ons nog veel harder getroffen zou hebben. Waarom waren de banken echter zo groot en waarom is de crisis ontstaan? Omdat de financiële sector eeerder in grote mate gedereguleerd was.


Ik zou je dit uitstekende boek willen aanraden: bol.com | Keynes, Robert Skidelsky | Nederlandse boeken
Bedoel je dat neoliberalisme, net als Keynesianisme beiden overheidsingrijpen in de economie zijn en ze hetzelfde zijn?

Waarom waren de banken echter zo groot en waarom is de crisis ontstaan? Omdat de financiële sector eeerder in grote mate gedereguleerd was.
Och, ik kan nog wel een aantal alternatieve verklaringen bedenken.
-overheid die actief banken aanspoorde om aan subprime lenders te lenen (kwestie dat arme zwarten in de VS ook een eigen huis zouden kunnen kopen), oa door de Community Reinvestment Act. Staat misschien wel ter discussie in hoeverre deze Community Reinvestment Act heeft bijgedragen tot de crisis. Maar we moeten er wel mee rekening houden dat als we meer regulering hadden in de jaren '90 en '00, dit misschien wel reguleringen waren die lenen aan subprimers aanmoedigden in plaats van ontmoedigden. Achteraf ligt het natuurlijk voor de hand om te zeggen dat minder lenen beter was. Maar begin jaren '90 waren er ook veel sociale redenen om lenen aan te moedigen.
-overheid deed actief mee met het lenen aan subprime lenders door Fannie Mae en Freddie Mac, die later in grote problemen kwamen
-te laks monetair beleid. Rente van de centrale banken was veel te laag. Banken hadden een overvloed geld waar ze vanaf moesten. Dus zijn ze minder voorzichtig met naarwaar het geld gaat.
-overheid en centrale banken als bailout: die banken wisten sowieso dat ze nooit failliet zouden gaan. Dat er altijd een garantie zou zijn van de belastingbetaler. De overheid nam dus de discipline die de markt zou opleggen weg.
-de financiële sector blijft nog steeds de meest gereguleerde sector van de economie. Met tientallen vereisten waar banken aan moeten voldoen en centrale planning van de financiële sector vanuit de centrale banken. Er was geen afwezigheid van regulering. Er waren bergen regels. Wat er wel ontbrak was niet zozeer de hoeveelheid regels, maar de juiste regels. Maar dat is net de overheidsfaling. Nu we achteraf weten hoe het allemaal uitgedraaid is, kunnen we wel regels maken die die problemen moeten oplossen. Maar die kennis hadden overheden in de jaren '90 niet. En de volgende crisis gaat geen herhaling worden van de huidige crisis. Dus daar gaan de huidige regels niet op voorzien zijn. Na die crisis weten overheden natuurlijk wat er fout liep en hebben ze tientallen oplossingen om de problemen van het vorige jaar op te lossen. Achteraf de held spelen is makkelijk natuurlijk.

multavici

Legacy Member
Bluto zei:
Waarom waren de banken echter zo groot en waarom is de crisis ontstaan? Omdat de financiële sector eeerder in grote mate gedereguleerd was.

Is dat zo? Enig empirisch bewijs daarvan?

Ik heb ook een leestip voor jou:

Engineering The Financial Crisis

Lees gewoon de introductie, gratis op google books. 2 onderzoekers die heel wat van de conventionele zogezegde oorzaken debunken aan de hand van data en andere oorzaken blootleggen.

Tweak37

Legacy Member
nite zei:
Is er iemand in de hele wereld die zichzelf neoliberaal noemt? Of is dat gewoon een verzamelwoord voor alle dingen waar socialisten niet mee akkoord zijn. Ongeacht of er nu iemand achter die dingen staat of niet?

Neoliberalisme is de economische ideologie die hand in hand gaat met het neoconservatisme, dat zich eind jaren '70 tegen het libertarisme van "mei '68" keerde. De idee is dat de maatschappij vervangen moet worden door een losser geheel van individuen. Veranderingen moeten vanuit individuen komen, wiens autonomie moet vooropgesteld worden: iedereen moet aan zichzelf worden overgelaten. Een meritocratisch, anti-relativistisch en anti-collectivistisch gedachtengoed dus met andere woorden. Ironisch is natuurlijk dat dit uiteindelijk toch is uitgelopen op een grotere staat, maar goed. :)

Natuurlijk is het een redelijk breed begrip. Een rijtje opnoemen van mensen die neoconservatief/neoliberaal kunnen genoemd worden en zichzelf soms ook zo noemen brengt je niet zo heel veel bij. Glucksman, Levy en de nouveau philosophes, Hitchens, Wolfowitz, Busch, Lieberman, Reagan, Blair, Friedman en de Chicago school... Wat niet wegneemt dat de fundamentele ideeën die ermee bedoeld worden vrij helder zijn.

nite

Legacy Member
Tweak37 zei:
Natuurlijk is het een redelijk breed begrip. Een rijtje opnoemen van mensen die neoconservatief/neoliberaal kunnen genoemd worden en zichzelf soms ook zo noemen brengt je niet zo heel veel bij. Glucksman, Levy en de nouveau philosophes, Hitchens, Wolfowitz, Busch, Lieberman, Reagan, Blair, Friedman en de Chicago school... Wat niet wegneemt dat de fundamentele ideeën die ermee bedoeld worden vrij helder zijn.

De fundamentele ideeën zijn totaal niet helder maar tegenstrijdig. Vergelijken we bvb twee namen uit dat rijtje: Friedman en Bush. Welke ideeën hebbend die gemeenschappelijk.

Friedman was eerder klassiek liberaal: dus beperkte rol van de overheid, grote rol voor persoonlijke vrijheid, voor de liberalisering van marihuana, voor lagere uitgaven.

Bush was een conservatief: voor een uitgebreide rol van de overheid (patriot act), voor minder persoonlijke vrijheid (tegen legalisering van drugs, homohuwelijk, ed...), voor hogere overheidsuitgaven (oorlog in irak).

Hun ideeën zijn op veel vlakken gewoon tegengesteld. Dat is het probleem dat ik vooral heb met de term neoliberaal. Het probeert twee tegengestelde gedachtenstromingen te aggregeren: langs de ene kant het conservatisme uit de VS en langs de andere kant het klassiek liberalisme. Daarom dat ik ook zeg dat niemand zichzelf een neoliberaal noemt. Neoliberaal is het woord dat socialisten gebruiken om die ideologieën te bestempelen waar ze tegen zijn. Maar het is geen ideologie die mensen echt aanhangen. Die weigering om het onderscheid te zien tussen de belangrijke inhoudelijke verschillen in de andere ideologieën maakt het debat erg oneerlijk. Bijvoorbeeld iemand die consequent een klassiek liberale ideologie aanhangt en die pleit voor minder overheidsbemoeienis wordt verweten dat zijn ideologie ook verantwoordelijk is voor de patriot act en de oorlog in Irak.

Ironisch is natuurlijk dat dit uiteindelijk toch is uitgelopen op een grotere staat, maar goed.
Niet zo ironisch eigenlijk. Omdat het vooral de conservatieve strekking was die de overhand was. En conservatieven zijn helemaal niet voor een kleine overheid. Die willen een sterke overheid die veel invloed heeft over de persoonlijke vrijheid van de bevolking (privacy, drugs, homohuwelijk, abortus, sterk leger). Enkel op economisch en herverdelend vlak vinden ze dat de overheid een beperkte rol moet spelen.

En langs de andere kant had je de 'liberals' in de VS . Die zijn voorstander van een grotere herverdelende rol voor de overheid. Dus meer sociale voorzieningen, healthcare, progressieve belastingen, etc. En voorstander van een beperkte rol op vlak van persoonlijke vrijheid.

Waar vinden deze twee groepen elkaar? Bij een grotere rol voor de overheid. Zijn de democraten aan de macht, dan wordt de overheid uitgebreid op vlak van sociale voorzieningen. Zijn de republikeinen aan de macht, dan wordt de overheid uitgebreid op vlak van militaire uitgaven en dergelijke. Geen wonder dan dat de overheid in de VS groeit. Niemand is tegen een grote overheid, iedereen is voorstander van een grote overheid die doet wat zij vinden dat de overheid hoort te doen.

spray-bunny

Legacy Member
nite zei:
IOf is dat gewoon een verzamelwoord voor alle dingen waar socialisten niet mee akkoord zijn.
Ding ding ding. We've got a winner.

Als ik pakweg wat opiniestukken lees van De Leeuw of op dewereldmorgen.be dan weten ze zelf ook niet wat ze ermee bedoelen. Blijkbaar is de term ook makkelijk inwisselbaar met neoconservatisme.

Avondland

Legacy Member
Ik heb Verhaeghe twee weken terug horen spreken op een lezing en daar was ik ook wat hoedzaam voor het al te gemakkelijke gebruik van het begrip "neoliberalisme". Hij beschrijft het als een alomvattende ideologie die iedereen, voor- en tegenstander, tot een kind van het neoliberalisme maakt. Als je dat teveel doet, verliest het begrip aan discussiewaarde en is het eerder een semantisch wapentuig. Noem iemand "fascist" en het is koekenbak.

Bontus

Legacy Member
Avondland zei:
Ik heb Verhaeghe twee weken terug horen spreken op een lezing en daar was ik ook wat hoedzaam voor het al te gemakkelijke gebruik van het begrip "neoliberalisme". Hij beschrijft het als een alomvattende ideologie die iedereen, voor- en tegenstander, tot een kind van het neoliberalisme maakt. Als je dat teveel doet, verliest het begrip aan discussiewaarde en is het eerder een semantisch wapentuig. Noem iemand "fascist" en het is koekenbak.

Da's inderdaad de situatie waarin we zitten nu.

Tweak37

Legacy Member
nite zei:
De fundamentele ideeën zijn totaal niet helder maar tegenstrijdig. Vergelijken we bvb twee namen uit dat rijtje: Friedman en Bush. Welke ideeën hebbend die gemeenschappelijk.

Friedman was eerder klassiek liberaal: dus beperkte rol van de overheid, grote rol voor persoonlijke vrijheid, voor de liberalisering van marihuana, voor lagere uitgaven.

Bush was een conservatief: voor een uitgebreide rol van de overheid (patriot act), voor minder persoonlijke vrijheid (tegen legalisering van drugs, homohuwelijk, ed...), voor hogere overheidsuitgaven (oorlog in irak).

Hun ideeën zijn op veel vlakken gewoon tegengesteld. Dat is het probleem dat ik vooral heb met de term neoliberaal. Het probeert twee tegengestelde gedachtenstromingen te aggregeren: langs de ene kant het conservatisme uit de VS en langs de andere kant het klassiek liberalisme. Daarom dat ik ook zeg dat niemand zichzelf een neoliberaal noemt. Neoliberaal is het woord dat socialisten gebruiken om die ideologieën te bestempelen waar ze tegen zijn. Maar het is geen ideologie die mensen echt aanhangen. Die weigering om het onderscheid te zien tussen de belangrijke inhoudelijke verschillen in de andere ideologieën maakt het debat erg oneerlijk. Bijvoorbeeld iemand die consequent een klassiek liberale ideologie aanhangt en die pleit voor minder overheidsbemoeienis wordt verweten dat zijn ideologie ook verantwoordelijk is voor de patriot act en de oorlog in Irak.

De term wordt misschien soms (vaak?) misbruikt, maar dat neemt niet weg dat ze op zich voldoende helder is. De patriot act en de oorlog in irak hebben niets te maken met neoliberalisme dat een strikt economische ideologie is. Sterker nog, in se zijn ze niet compatibel met neoconservatisme. Hoe ze er dan toch gekomen zijn, is een heel interessante vraag, het antwoord ligt waarschijnlijk ergens in dat ironische waarvan ik sprak. Op zich is het echter duidelijk: neoconservatisme staat voor individualisme, een klassiek liberale vrijmarkteconomie (neoliberalisme) en het "herstellen" van een pre-jaren zestig maatschappij die nooit heeft bestaan (cfr. anti-relativisme).
Nu, neoliberalisme en neoconservatisme worden vaak door elkaar gebruikt, of beter, neoliberalisme wordt als een soort pars pro toto gebruikt voor neoconservatisme. Het maatschappelijke debat zou er wel bij varen mochten die in ieder geval al wat beter uit elkaar gehouden worden, dat zal niemand ontkennen. De meeste kritiek op het neoliberalisme is eigenlijk kritiek op het neoconservatisme, of vaker nog zelfs kritiek op de politiek van neoconservatieven, die op zich niet per se neoconservatief is dus. Nochtans valt er voldoende in te brengen tegen echt neoliberalisme/neoconservatisme. :)

nite zei:
Niet zo ironisch eigenlijk. Omdat het vooral de conservatieve strekking was die de overhand was. En conservatieven zijn helemaal niet voor een kleine overheid. Die willen een sterke overheid die veel invloed heeft over de persoonlijke vrijheid van de bevolking (privacy, drugs, homohuwelijk, abortus, sterk leger). Enkel op economisch en herverdelend vlak vinden ze dat de overheid een beperkte rol moet spelen.

En langs de andere kant had je de 'liberals' in de VS . Die zijn voorstander van een grotere herverdelende rol voor de overheid. Dus meer sociale voorzieningen, healthcare, progressieve belastingen, etc. En voorstander van een beperkte rol op vlak van persoonlijke vrijheid.

Waar vinden deze twee groepen elkaar? Bij een grotere rol voor de overheid. Zijn de democraten aan de macht, dan wordt de overheid uitgebreid op vlak van sociale voorzieningen. Zijn de republikeinen aan de macht, dan wordt de overheid uitgebreid op vlak van militaire uitgaven en dergelijke. Geen wonder dan dat de overheid in de VS groeit. Niemand is tegen een grote overheid, iedereen is voorstander van een grote overheid die doet wat zij vinden dat de overheid hoort te doen.

Misschien. Ik denk echter dat het neoconservatieve en neoliberale gedachtengoed door de partijgrenzen heen gaat. Wat op zich niet vreemd is, als je weet dat datgene waar ze zich in principe tegen afzetten (de jaren zestig studentenbewegingen) precies ook hun wortels zijn. Het individualisme is geen reactie tegen mei '68, het is er juist uit voortgekomen. In die zin zijn wij (ongeveer) allemaal inderdaad kind van het neoliberalisme/neoconservatisme. Daarom is het weldegelijk ironisch (maar daarom niet onlogisch).
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
Terug
Bovenaan