Archief - Het neoliberalisme
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.
elDuderino
Legacy Member
Tr1ploid zei:
Misschien wel, veralgemenen tot op zekere hoogte is moeilijk vermijdbaar.
Belangrijk verschil is wel dat de schrijver meer dan de helft van ons land/europa, en meer dan 90% van Amerika onderbrengt in één stroming.
In mijn ogen is het toch iets meer gerechtvaardigd om "socialisme" als verzamelnaam te gebruiken dan een woord te kleven op "al de rest". Vooral omdat socialisme toch een radicalere stroming is, zeker momenteel op wereldvlak. En als je ons onderwijsbeleid neoliberaal durft te noemen zegt dat volgens mij veel over het perspectief waaruit je kijkt.
Tweak37
Legacy Member
elDuderino zei:
Het valt toch moeilijk te ontkennen dat de neoconservatieve/neoliberale denkwijze zoals ik die hierboven heb getypeerd steeds meer aan terrein wint, ook in het onderwijs? Met andere woorden dat onze leefwereld steeds meer bepaald worden door de individualistische, meritocratische idealen, door een louter economische benadering. De in het artikel aangehaalde Sennett is wat dat betreft trouwens een zeer interessante auteur. Volgens mij missen jullie het punt een beetje: dit is geen politieke analyse maar een maatschappij analyse. Geen bijzonder originele trouwens, maar goed.
nite
Legacy Member
Dat is inderdaad ook mijn mening.Tweak37 zei:Nu, neoliberalisme en neoconservatisme worden vaak door elkaar gebruikt, of beter, neoliberalisme wordt als een soort pars pro toto gebruikt voor neoconservatisme. Het maatschappelijke debat zou er wel bij varen mochten die in ieder geval al wat beter uit elkaar gehouden worden, dat zal niemand ontkennen. De meeste kritiek op het neoliberalisme is eigenlijk kritiek op het neoconservatisme, of vaker nog zelfs kritiek op de politiek van neoconservatieven, die op zich niet per se neoconservatief is dus. Nochtans valt er voldoende in te brengen tegen echt neoliberalisme/neoconservatisme.
Ik zou zeggen om de verwarring te vermijden, als ge op het liberale gedeelte van het neoliberalisme kritiek wilt geven, gebruik dan de term (klassiek) liberalisme. Imo is het een strategische keuze van bepaalde mensen om de ruime en onafgebakende term neoliberalisme te gebruiken in plaats van de enge, strakke term klassiek liberalisme. Je kan de term neoliberalisme gebruiken om de status quo te omschrijven, net omdat die term zo onduidelijk is. En zo kan je veel makkelijker kritiek geven.
Tis natuurlijk veel moeilijker om te gaan zeggen dat de huidige status quo het klassiek liberalisme is. Want iedereen ziet onmiddellijk dat we ver verwijderd zijn van minimale grootte van de overheid.
Hiapoe
Legacy Member
Tweak37 zei:
Tweak,
Ik moet zeggen: een meritocratische maatschappij is volgens mij
1. Ingebakken in het mens-zijn
2. En bijgevolg in het fundament geen economisch ideaal maar een maatschappelijk begrip
En aangezien het (volgens mij) ingebakken zit in het mens-zijn om 'zich te meten' en 'zich te vergelijken' met anderen en het dus ook 'beter willen doen' dan een ander, is het volgens mij belangrijk dat we rondom dit fenomeen als maatschappij wat regels creëren om dit 'dierlijke' proces in goede banen te leiden.
Wat bedoel ik hiermee:
- GEEN meritocratisch principe inbouwen in een maatschappij (cfr. mensen belonen die goed doen) is volgens mij NEFAST voor een maatschappij. En onze huidige maatschappij IS veel te weinig op belonen van het goede gericht. En veel te veel op het bestraffen van het slechte gericht!
- Volgens mij moeten we dus weldegelijk naar een (nog) meer meritocratisch systeem gaan als maatschappij. Maar de focus in het liberalisme ligt momenteel veel te veel bij het financiële aspect van de meritocratie. Uiteraard, loon en geld en materiële welstand is één aspect van hoe je iemand kan belonen. Maar als maatschappij moeten we veel meer met andere parameters mensen gaan belonen. Geef mensen die het goed doen meer verantwoordelijkheden, meer vertrouwen, meer respect,... in plaats van alleen maar mensen die het slecht doen te straffen door ze minder vertrouwen, minder respect,... te geven.
Conclusie: Er moet een evenwicht gevonden worden in onze maatschappij tussen belonen van wat goed is en straffen van wat slecht is. Momenteel ligt de nadruk teveel op enkel het bestraffen van wat slecht is. En de reden waarom we dit systeem van meritocratie weldegelijk moeten opbouwen en in concrete regels gieten, is omdat het inherent is aan het menselijke wezen!
(PS. Dit is mijn opinie, je hoeft niet akkoord te zijn uiteraard
)Tweak37
Legacy Member
Genious zei:Ik begrijp langs geen kanten hoe iemand er toe kan komen om meritocratie als iets slechts te bestempelen.
Wat is er mis met beloning/status die in verhouding staat met uw verdienstelijkheid?
Voor de duidelijkheid: ik beweer geenszins dat de meritocratie iets slechts is. Ik vermoed dat Verhaeghe e.a. dat ook niet denken. Maar het maakt deel uit van een manier van denken die volgens sommigen (en dat is wel terecht vind ik) te overheersend is.
Hiapoe zei:Tweak,
Ik moet zeggen: een meritocratische maatschappij is volgens mij
1. Ingebakken in het mens-zijn
2. En bijgevolg in het fundament geen economisch ideaal maar een maatschappelijk begrip
En aangezien het (volgens mij) ingebakken zit in het mens-zijn om 'zich te meten' en 'zich te vergelijken' met anderen en het dus ook 'beter willen doen' dan een ander, is het volgens mij belangrijk dat we rondom dit fenomeen als maatschappij wat regels creëren om dit 'dierlijke' proces in goede banen te leiden.
Wat bedoel ik hiermee:
- GEEN meritocratisch principe inbouwen in een maatschappij (cfr. mensen belonen die goed doen) is volgens mij NEFAST voor een maatschappij. En onze huidige maatschappij IS veel te weinig op belonen van het goede gericht. En veel te veel op het bestraffen van het slechte gericht!
- Volgens mij moeten we dus weldegelijk naar een (nog) meer meritocratisch systeem gaan als maatschappij. Maar de focus in het liberalisme ligt momenteel veel te veel bij het financiële aspect van de meritocratie. Uiteraard, loon en geld en materiële welstand is één aspect van hoe je iemand kan belonen. Maar als maatschappij moeten we veel meer met andere parameters mensen gaan belonen. Geef mensen die het goed doen meer verantwoordelijkheden, meer vertrouwen, meer respect,... in plaats van alleen maar mensen die het slecht doen te straffen door ze minder vertrouwen, minder respect,... te geven.
Conclusie: Er moet een evenwicht gevonden worden in onze maatschappij tussen belonen van wat goed is en straffen van wat slecht is. Momenteel ligt de nadruk teveel op enkel het bestraffen van wat slecht is. En de reden waarom we dit systeem van meritocratie weldegelijk moeten opbouwen en in concrete regels gieten, is omdat het inherent is aan het menselijke wezen!
(PS. Dit is mijn opinie, je hoeft niet akkoord te zijn uiteraard
Kijk, meritocratie is iets goeds. Er zijn niettemin twee problemen mee. Ten eerste leidt het tot de idee dat iemand die het slecht heeft dat ook aan zichzelf te wijten heeft. Iets wat niet altijd klopt zolang het meritocratische ideaal niet volledig gerealiseerd is, en dat lijkt me helaas onmogelijk. Gecombineerd met de andere eigenschappen van het neoconservatisme geeft dat meer dan ooit een heel aantal mensen die als het ware buiten de maatschappij vallen. De disciplinerende beleidsinstrumenten die hier een antwoord op moeten bieden zijn volgens mij een van de redenen waarom de staat de afgelopen dertig jaar niet kleiner maar groter is geworden.
Het tweede probleem heb ik hierboven ook al aangegeven: het maakt deel uit van een paradigma dat alle facetten van onze leefwereld overheerst. Nu, de idee van de meritocratie is natuurlijk een pak ouder dan het neoconservatisme, net zoals het klassiek liberalisme. Een echt scherpe analyse zou die zaken uit elkaar moeten trekken. De meritocratie is een gevolg van de revolutie in ons denken die vanaf de 18e eeuw heeft plaatsgevonden: het rechtvaardigings- en wetenschappelijk rationeel denken. Vanaf de 18e eeuw zie je dat mensen in toenemende mate en op steeds meer terreinen, stelselmatig praktijken en overtuigingen gaan rechtvaardigen door het aanbrengen van redenen, vanuit een drang om te verantwoorden, om rekenschap af te leggen door te verwijzen naar de overeenstemming met bepaalde argumenten. De meritocratie is hier een duidelijke toepassing van: je positie, je inkomen moeten gerechtvaardigd worden door je prestaties. Voor de 18e eeuw was zoiets ondenkbaar: je positie moest niet gerechtvaardigd worden, je positie was iets dat je had.
Nu dit alles is uiteraard positief, en gecombineerd met het positief-wetenschappelijk denken is het de basis van de moderne wereld. Het is geïncorporeerd in de naoorlogse westerse ideologie, en het neo-conservatisme vormt daar geen uitzondering op. Maar het is in het neoconservatisme dat dit gecombineerd wordt met het individualisme van de post-hippies en het klassiek liberalisme (beide zijn op zich natuurlijk ook rechtstreeks of onrechtstreeks een product van het moderne denken) waardoor het "totalitaire" karakter van dit nu economische en individualistische rechtvaardigingsdenken enorme proporties aanneemt. Ik geef een mooi voorbeeld: de kunst. Ga eens naar het artefactfestival in het stuk leuven en je ziet dat rechtvaardigingsdenken prachtig aan het werk op een terrein dat er mijn inziens niet echt wel bij vaart. Of neem het onderwijs. Dit is natuurlijk een stuk complexer, uiteraard hoort het moderne denken zoals ik dat beschreven heb thuis in het onderwijs. Maar ik vind net zoals Verhaeghe dat er grenzen aan zijn. Meer bepaald het idee fixe van "maatschappelijke relevantie" is veel te ver doorgeschoten. Kijk naar de starre (publicatie)regels waaraan professoren allemaal moeten voldoen bijvoorbeeld. Afijn, dit soort zaken vormen elk een discussie op zich natuurlijk.
En om dan terug te komen op het probleem met het begrip neoliberalisme: het is natuurlijk misleidend en simpelweg onjuist om het bovenstaande te verwijten aan het neoliberalisme in de enge zin (als in de hernieuwde aandacht voor klassiek liberalisme). Maar dat is uiteraard niet wat iemand als Verhaeghe bedoelt met neoliberalisme.
Overigens denk ik niet dat het meritocratische ideaal ingebakken is in het mens-zijn. Ik denk eerder dat tegengestelde krachten ingebakken zijn in het mens-zijn, voor zover er zoiets bestaat. Het recht van de sterkste, zoiets. Dat iedereen moet krijgen wat hij verdient is een rationeel-moreel benadering die betrekkelijk recent is.
Hawk
Legacy Member
Voka en NVA.. Dichter bij huisBontus zei:
deredactie.be: VOKA: "Jaar aan unief kost nu minder dan een iPad"
elDuderino
Legacy Member
Tweak37 zei:
Ten eerste hebben wij echt allesbehalve een "neoliberaal" onderwijssysteem. Wij hebben universiteiten waar iedereen zich kan inschrijven voor bijna geen geld, of ze nu moeite willen doen of niet. Of dat goed of slecht is spreek ik mij niet over uit, punt is dat het tot en met gecontroleerd is door de overheid.
En natuurlijk is een school meritocratisch. Gaan we alle leerlingen 'gelijk' behanden door ze dezelfde punten te geven, en is het krijgen van hogere punten als iemand anders egoïstisch? Studenten die moeite doen en/of die slim zijn verdienen het ook om meer kansen te krijgen.
We geven studenten incentive om eerder voor ingenieur dan voor professor kerkelijk recht te kiezen. In een echt liberale maatschappij hoeft dat in theorie niet eens gereguleerd te worden. Ingenieurs verdienen meer omdat er meer vraag naar is en omdat ze bijgevolg meer maatschappelijk nut hebben. In de praktijk is die verhouding van inkomsten/maatschappelijk nut natuurlijk serieus scheefgetrokken.
Tweak37
Legacy Member
elDuderino zei:
En waar beweer ik het tegendeel?
elDuderino zei:
Wederom, mooie stroman.
elDuderino zei:
Bij mijn weten geven we vooralsnog geen incentives, of wat bedoel je nu precies? Anyway, ik heb hier op het forum al vaak mijn visie over hoger onderwijs gegeven, en je kunt me moeilijk verwijten daarin geen aandacht te hebben voor een economische benadering. De liberale vrije markteconomie is niet verkeerd. Economisch-rationeel denken is niet verkeerd. Meritocratische en individualistische idealen zijn niet verkeerd. We hebben onze rijkdom hier deels aan te danken. Wat ik wilde zeggen in de post die je aanhaalt is dat deze zaken steeds meer gaan overheersen in ons denken, ook op het vlak van onderwijs (daarom (nog) niet op het vlak van onderwijsbeleid). En dat is gewoon een verarming, een verenging van onze samenleving.
nite
Legacy Member
Tr1ploid zei:
Je kan er ook gewoon van uitgaan dat toekomstig loon voor een aantal studenten een niet onbelangrijke factor is.
Dat is iets meer genuanceerd en realistischer beeld dan 'iedereen maximaliseert altijd zijn monetaire korte termijn beloning'. Die laatste stelling is natuurlijk makkelijk aan te vallen, maar zo val je enkel een denkbeeldig standpunt aan waar niemand echt achterstaat. Zelfs in de 19e eeuw geloofden ze dat niet. Omdat het zo voor de hand ligt dat 'iedereen egoïstisch' fout is. Maar langs de andere kant is ook de stelling 'iedereen altruïstisch' fout.
Dus dan zitten we met mensen die soms wel en soms niet beslissingen nemen in hun eigen economische belang. Dat is imo een erg realistisch mensbeeld. En zo een realistisch mensbeeld zorgt ervoor dat, als je in voor bepaalde diploma's hogere lonen gaat geven, meer mensen (maar daarom niet iedereen) dat diploma zal willen behalen.
Voor mij was dit in ieder geval zo. Ik was toen ik 18 was erg geïnteresseerd in geschiedenis en economie. Ik heb dan toch uiteindelijk voor economie gekozen omdat daar meer vraag naar is. Want als je in twee dingen even geïnteresseerd bent, dan laat je natuurlijk andere factoren ook doorwegen.
Bontus
Legacy Member
nite zei:
Dat klopt.
Heb zelf ing gestudeerd en had ook collega's studenten die gewoon echt niet wisten wat ze zouden willen doen qua job, sommige zelfs helemaal geen ingenieursjob.
Maar ze kozen dan voor deze studie omwille van de werkzekerheid, niet het loon. Zie nu via linkedin dat sommigen nu in IT zitten, in de verzekeringswereld, leerkracht zijn, ...
Da's een plus voor polyvalente studies die niet financieel is qua motivatie.
Het archief is een bevroren moment uit een vorige versie van dit forum, met andere regels en andere bazen. Deze posts weerspiegelen op geen enkele manier onze huidige ideeën, waarden of wereldbeelden en zijn op sommige plaatsen gecensureerd wegens ontoelaatbaar. Veel zijn in een andere tijdsgeest gemaakt, al dan niet ironisch - zoals in het ironische subforum Off-Topic - en zouden op dit moment niet meer gepost (mogen) worden. Toch bieden we dit archief nog graag aan als informatiedatabank en naslagwerk. Lees er hier meer over of start een gesprek met anderen.