Epyon zei:
Net zoals in een totalitair systeem of dictatuur men door macht gedreven wordt. Enkel bestaat er in ons systeem een democratische controle: iedereen kan een aandeel van een bedrijf kopen en dan op de aandeelhoudersvergadering de voorzitters interpelleren, iedereen kan jaarverslagen van bedrijven opvragen, iedereen kan zijn of haar stem laten gelden over het gedrag van een Bert of Freya.
Welk ander systeem heeft die rechtvaardigheid ook?
In theorie kan dat allemaal, ja. Maar ook hier kan ik die allegorie van de consumentensoevereiniteit aanhalen. Ik ken liberalen die mijn kritiek op de vrije markt zo afweren: 'als je dan tegen die multinationals en banken bent, richt er dan zelf een op?'. Democratische controle bestaat, 'het volk' kiest bijvoorbeeld volksvertegenwoordigers. Maar ik vind het een illusie dat je daardoor als individu macht kan uitoefenen. Wij geven met onze stem politici een mandaat waarmee ze een aantal jaar hun ding kunnen doen. Op lokaal, gemeentelijk, niveau is zulke democratische controle in mijn ogen efficiënter dan op nationaal niveau. Er zijn trouwens genoeg betogingen en organisaties die bepaalde dingen aanklagen, en die laat men inderdaad betijen. Maar dat is omdat ze niet gevreesd worden en geen werkelijke macht in handen hebben.
Persoonlijke waarheden blijven meningen. Een waarheid is niet begrensd door persoonlijke opvattingen of ideologieën. Een waarheid die enkel kan gedijen binnen die grenzen is een mening.
Wat is waarheid in een postmoderne samenleving? Voor mij is het eerder een verlichting dat iemand terug absolute waarheden poneert. Als alles relatief is, kan er ook geen ordelijke en harmonieuze samenleving bestaan.
Maar er bestaan wel gelijkwaardige meningen. Voor iedere onderbouwde theorie tegen democratie of de vrije markt kan je een even gelijkwaardige verdedigende theorie vinden. Tenzij jij de waarde van een theorie of argument bepaalt aan de hand van hoe dicht de conclusie bij jouw mening ligt.
Hangt af hoe je bepaalde ideeën wil kaderen, vermoed ik. Het kan bijvoorbeeld goed zijn dat een vrije marktwerking in bepaalde sectoren leidt tot een betere economische efficiëntie, maar tot slechtere sociale omstandigheden voor de arbeiders. Dan is het een kwestie van wat belangrijker is: sociaal welzijn of economische winst. Dit kan de 'mening' zijn van een eenzaam individu, maar deze 'mening' kan ook ingebed zijn in een heel cultureel waardenpatroon. De vraag is of je dat mag verlagen tot een loutere theorie. En gelijkwaardige meningen zijn er niet: als geen enkele mening meer of minder waarde heeft dan een andere mening: wat is het nut dan van het hebben van meningen dan? IJdel tijdbedrijf?
Churchill heeft ook gezegd: 'Als Hitler de hel binnenvalt zou ik een pact met de Duivel sluiten', waarna de Britse wapens en munitie richting SU verscheept werden. Hij is altijd een tegenstander van de annexatie van Polen door de SU geweest en heeft nadien betreurd dat zijn deal over de verdrijving van de Duitsers zo is uitgedraaid.
Vijgen na Pasen. Neemt overigens nog altijd niet weg dat Churchill een imperialist was.