Avondland zei:
Is de bevolking eerder niet apathisch? Jij verklaart de dood van ideologie maar zegt wel dat de bevolking kapitalistisch en individualistisch is en een grondhekel aan het solidarisme zou hebben. Zie jij daar geen tegenspraak in?
Daar ligt net de kracht van het kapitalisme en individualisme. De grondtoestand van de mens is die van een sociaal individu. Hij is ook ideologisch lui. In plaats van, zoals de meeste linkse projecten doen, met grote ideologische argumenten en principes af te komen plooit kapitalisme zich gewoon terug op die grondtoestand. Denk eerst aan jezelf, maak dat je vooruitkomt in het leven en probeer zoveel mogelijk mensen daarin mee te nemen. En dit alles in een handig en hapklaar formaat waarbij je niet te veel hoeft te denken en iedereen tevreden lijkt.
En wat betreft de proletarische achterban: die hoeft niet
permanent gemobiliseerd te zijn. De Franse revolutionairen konden de
Bastille ook maar bestormen omdat de graanprijzen zo hoog
waren.
De bestorming van de Bastille (die op zich overigens nutteloos was) heeft er dan ook toe geleid dat er een systeem van democratie en zelfbeschikking kwam in plaats van de elitaire overheersing van het koningshuis. Die zelfbeschikking was toen het concept dat het dichtst bij onze huidige maatschappelijke situatie aanleunde. Het is de sterkte van dat concept, of liever de gemakkelijkheid waarmee het bij de grondtoestand van de mens aanleunt, die ervoor zorgde dat het standgehouden heeft. Revoluties zelf zijn maar zeer tijdelijk. Vanaf het project niet meer de blijvende steun van de bevolking heeft is het afgelopen. Permanente revolutie is een illusie. Het enige alternatief is een dictatuur.
En zoals ik reeds zij: er zijn succesvolle voorbeelden van
alternatieve maatschappijvormen zoals kraakorganisaties. In Nederland
heb je de volkskeukens, hoewel die nu onder verdrukking staan door de
rechtse regering.
Dat zijn
geen maatschappijvormen, hoogstens samenlevingsconcepten. Zo'n zaken zijn veel te marginaal om geëxtrapoleerd naar een maatschappij te kunnen worden. Hoogstens kruiden ze de maatschappij wat, zoals in Nederland met de volkskeukens en Geneeskunde voor het Volk. Dat zijn echter zeer lokale fenomenen die enkel bij gratie van lokale cultuurhistorische verbintenis bestaan.
Het hangt natuurlijk af van wat je als vrijheid beschouwt. In principe
zou iedereen vrij moeten zijn om zijn inbedding te verlaten of erin te
blijven. En ook zichzelf kunnen ontplooien zover zijn capaciteiten het
toestaan (dat begrensd wordt door maatschappelijke conventies,
Raskolnikov ging net iets te ver).
Ik heb weinig boodschap aan oeverloze discussies over vrijheid. Ik denk dat iedere mens zelf wel aanvoelt wanneer hij zich vrij voelt en wanneer niet. Debatten over vrijheid worden helaas al te vaak door cultuurrelativisten aangegrepen die via hyperbole logica pogen aan te tonen dat mensen onder dictaturen ook vrij zijn, en dergelijke meer.
Daar ben je niet zeker van. Oorlog, verwoesting en moord hebben een langere houdbaarheidsdatum dan democratie, kapitalisme en
individualisme.
Dat zijn geen mutueel uitsluitende concepten. Oorlog, verwoesting en moord hebben ook een langere houdbaarheidsdatum dan autocratieën, dictaturen, theocratieën en gelijk welke andere staatsvormen. Wel is democratie beter bestand tegen oorlogen en verwoestingen, want het gaat veel meer van een decentraal gezag (de bevolking) uit dan van centrale structuren (de staat of zijn leider). Decentrale en zelforganiserende structuren hebben een veel hogere overlevingskans dan centrale structuren die snel en makkelijk verwoest worden.
