De kern van het probleem is/was niet gastarbeid an sich, want laten we wél wezen: de eerste generatie arbeidsmigranten waren Italianen, Grieken en Spanjaarden, en hoeveel problemen zijn er nog met mensen in ons land die 2 à 3, laat staan 4 generaties geleden buitenlandse roots hadden?
Hebben we problemen met kinderen die op school enkel Italiaans spreken? Generaties van huwelijksmigratie? Volwassenen die zich qua hobby-clubs volledig afzonderen? (Eigen) vrouwen die relatief minder participeren aan de arbeidsmarkt?
Religieus fundamentalisme tot zelfs ronduit dodelijk terrorisme?
Ik zou praktisch durven zeggen: neen, niets van dat alles. Ik zie op dit vlak eigenlijk vooral nog wat échte verrijking: zowel culinair als cultureel, maar vooral mensen die zich quasi perfect geïntegreerd hebben.
Na de uitbreiding van de EU hebben we ook heel wat (arbeids)migratie uit Oost-Europese landen gehad, ook daar weinig tot geen problemen.
Het probleem waarom de multiculturele samenleving die wél degelijk op dit moment mislukt genoemd mag worden, is er één dat afkomstig is van enerzijds een deel van de gastarbeiders maar even goed een aantal specifieke migratiegolven erna, o.a. na de oorlog in Syrië.
Dit is een probleem van botsende beschavingen, waarbij de kleur of de biologische afkomst van de betrokken mensen er niet toe doet, maar waarbij de culturele en religieuze elementen niet op dezelfde manier integreren zoals de Europese landen hierboven, soms met zéér verregaande gevolgen. Je kan binnen dit P&A forum maar weinig andere onderwerpen aansnijden waar het niet aan raakt: het dalende niveau van het onderwijs (maar niet alleen door) doordat thuis soms zelfs na meerdere generaties Nederlands niet de standaardtaal is, religieus geïnspireerde radicalisering binnen datzelfde onderwijs, de gevolgen van oorlogen ver buiten Europa die desondanks toch naar hier geïmporteerd worden, of zelfs dodelijk terroristisch geweld in onze eigen Europese (hoofd)steden (bv. vorig jaar nog 2 Zweedse voetbalsupporters doodgeschoten door een illegale migrant als "wraak" omdat anderen in Zweden het aandurven een Koran te verbranden).
Dit heeft niets te maken met kerktorenmentaliteit, niemand hier heeft een probleem met een voedingswinkel met buitenlandse specialiteiten: of dat nu een Italiaanse, Turkse of voor mijn part Chinese supermarkt is. Een aantal daarvan liggen hier ook, ik heb nog nooit maar dan ook nog nooit daar een haan achter horen kraaien.
Maastricht is inderdaad een prachtige stad, daar is ongetwijfeld veel meer tolerantie voor Engelstalige obers, maar euhm, Maastricht is ook een grotere stad dan zowat elke stad in Belgisch Limburg, bijna dubbel zo groot als Hasselt, internationaler... je moet Maastricht nu ook niet gaan vergelijken met Zutendaal. Verantwoordelijkheid voor aansluiting bij de samenleving? Ik denk dan als When in Rome... geldt voor toeristen, zou het zéker moeten gelden voor mensen die migreren.
De vergelijking wordt hier gemaakt met de Verenigde Staten, alleen de V.S. zijn eigenlijk in mijn ogen véél minder een multiculturele samenleving, ze doen wel graag alsof hun afkomst énorm belangrijk is, en zelfs als één van je acht overgrootouders Iers was, ben je daar blijkbaar zelf ook nog Irish-American... maar boven alles is men daar ook wél Amerikaan, heeft men meer een gemeenschappelijk project, één taal (al botst dat wél meer in het Zuiden met het Spaans). De rassenkwestie speelt daar nog omwille van het slavernij- & segregatieverleden, maar dat is eigenlijk niet echt een andere cultuur.