ik ben akkoord dat je niet zomaar kan zeggen dat de jeugd hun geld aan domme dingen uitgeeft. Wel op een andere manier. Zaken als smartphone en internet lijken mij redelijk cruciaal in de huidige samenleving. Net zoals een auto ook wel nodig is wil je je enigszins wat flexibel verplaatsen. Maar die is dan weer niet echt "essentieel" als in dat je echt niet zonder zou kunnen maar je plaatst jezelf er wel wat mee buiten de samenleving terwijl je vroeger die keuzes niet moest maken. De samenleving zit gewoon helemaal anders in elkaar en met de globalisering en social media is de druk veel hoger richting bepaalde keuzes. En die hebben allen een bijhorend prijskaartje.
Zou eigenlijk ook gewoon graag eens meegemaakt hebben hoe het was in 1965 bvb. In mijn straat waren toen 20 cafés (grootouders hadden er een) - voor een restaurant moest je zowaar naar de stad. Qua sociale contacten moet dat mss wel een verrijking geweest zijn- nu goed, de mogelijkheden qua ontspanning van vandaag had men toen niet. Niet de bedoeling om te vervallen in vroeger was alles beter maar gewoon heel anders, met elk voor en nadelen.
Ik wil niet cynisch klinken, maar het leven is een opeenvolging van oude wijn in nieuwe zakken. Wat nu de dagelijkse starbucks coffee is of de smartphone was vroeger de papieren gazet of de nieuwste zwart-wit tv. Elke generatie heeft zijn hebbedingetjes en elke generatie heeft zijn mensen die alle hebbedingetjes onmiddellijk moeten hebben en een gat in de hand hebben.
Ja, vroeger was je fancy als je naar de stad op restaurant ging. Nu ben je fancy als je elk kwartaal naar een sterrenrestaurant gaat. Er is een absolute verschuiving, maar relatief zijn de verhoudingen tussen mensen nog altijd hetzelfde. De fancy car van vroeger is nu een brakke auto. De fancy car van 20y geleden is nu een standaard auto. De fancy car van nu, zal binnen 20y een standaard auto zijn. Verplaats de lokale johny met fancy car naar 50y geleden en hij koopt de duurste auto van dat moment.
Ik denk dat het te kort door de bocht is om te zeggen 'eet wat minder avocado's en je kunt een huis kopen'.
Wat volgens mij echter wel waar is, is dat de huidige generatie heel veel neut op 'de boomers en hun huizen' (en mij mateloos stoort), terwijl er vroeger ook geen huizen uitgedeeld werden bij de bakker. Ja, de huizenprijzen gaan naar boven, maar dat is a) geen uniek en recent gegeven en b) de lonen gaan ook naar boven - inflatie weet u wel. Ik val in herhaling, maar er zijn 2 parameters om 'housing affordability' te bekijken. 1) % huisbezit en 2) afbetaling capaciteit in % van je maandelijks inkomen. Die 2 parameters zijn al 30-40-50 y zo goed als constant. Tenzij we denken dat er uit het niks boomers bijkomen die doodvallende andere boomers vervangen in de bevolking, lijkt het me evident dat de jeugd die gaten in de statistieken opvult en er dus niet bijzonder veel anders is in de huiskoopmarkt vs 30 40 50y geleden.
De bomma had een wc in de tuin staan, een badkamer was gewoon een pompbak achteraan de keuken, ... De mensen van 50y geleden hadden ook wel door dat het comfortabeler was om een wc in het huis te hebben en een deftige badkamer (zoals de koning e, meneer). Waarom was dat er niet ? Omdat ze het niet konden betalen. Dus zo 'walk in the park' zal het ook wel niet geweest zijn om een huis te kopen back in the days.
En ja, de warmtepomp en andere nieuwe eisen kosten veel. Maar weet je wat een wasmachine of microgolf vroeger kostten? De nieuwe dingen zijn altijd te duur, suck it up. Overigens denk ik dat je in 2024 warmtepompen bijna gratis bij de bakker krijgt wegens de hype in 2022-2023.
Er gaan ongetwijfeld subgroepen zijn die gepoept zijn, maar daarvoor moet je naar die subgroepen kijken. Alleenstaanden en kopen in grote steden, problematisch. Maar vroeger waren er even goed groepen die gepoept waren. Vroeger was er vb hoge interest of hoge registratierechten of geen woonbonus. Je kunt niet zomaar 1 situatie nemen en dat uitroepen als 'we zijn gepoept'. De data is de data en die toont wat ze is, namelijk constant huiseigenaars % en affordability.
Los van de huizen, moet er niet veel geklaagd worden. De lonen volgen perfect de inflatie in Belgie (op wat tijdelijke quirks na zoals Oekraine gedoe). De welvaart stijgt. GDP stijgt. Consumptie stijgt. De starterslonen stijgen > inflatie. De belasting op laagste lonen is stelselmatig gezakt de voorbije jaren (jobbonus is grotendeels voor starters, bedrijfsauto's % voor starters stijgt al heel tijdje, ...). Er is geen influx van rijke Russen of Britten of whatever in Belgie. Er zijn geen recente influxen of uitfluxen van kapitaal in Belgie. De markt is niet kapot zoals in UK of Silicon Valley. Als je dan afkomt met 'de jeugd heeft het financieel moeilijk', op wat is dat gebaseerd?
Ik heb al gemerkt dat er bij de jeugd een soort van pessimisme heerst over alles. Alsof ze plots in een wereld gedropt zijn die helemaal naar de kloten geholpen is, vervuild is, giftig is en weet ik veel wat. De realiteit is echter dat we nog nooit zo veilig verkeer gehad hebben als nu, er minder vervuiling is dan 20-30-40y geleden, het water properder is dan 20-30-40y geleden, voedselveiligheid hoogste ever is, hormonen in vlees laagste ever is, ... Je bent niet in een wereld gesmeten die volledig naar de kloten is, integendeel.