Nergens zijn bordspellen zo populair als in Duitsland en het mag dan ook niet verwonderen dat naast de grootvader van de moderne bordspellen Klaus Teuber, het land ook een heilige drievuldigheid heeft op vlak van designers. Ik heb het hierbij natuurlijk over Reiner Knizia, Uwe Rosenberg en Stefan Feld. Deze drie bezige bijtjes brengen ons elk jaar wel één of twee nieuwe bordspellen, die vandaag de dag misschien niet altijd even kwaliteitsvol zijn, maar ze hebben toch heel wat klassiekers achter hun naam. In 2019 sloegen Feld en publisher Queen Games de handen in elkaar om een aantal van zijn klassiekers van een nieuwe uitgave te voorzien met een nieuw thema waarbij de focus lag op steden van over heel de wereld. Dit project kreeg de naam Stefan Feld City Collection en groeide uit tot een meerjarige samenwerking waarbij naast de remakes ook nieuwe designs de collectie vormgeven.
Intussen zijn er al acht bordspellen beschikbaar in de Stefan Feld City Collection en staat er nog bijna het dubbel aan spellen op de planning, waardoor we nog eventjes zoet zullen zijn met deze collectie. Gezien Queen Games ook de handen in elkaar heeft geslagen met White Goblin Games, is het niet onlogisch dat White Goblin Games deze spellen een Nederlandstalige editie geeft. Vorig jaar was het de beurt aan Marrakesh en Amsterdam, dit jaar was het de beurt aan Hamburg en New York City
. White Goblin Games was zo vriendelijk om ons een kopie van beide spellen op te sturen en in deze review lees je alvast mijn bevindingen van New York City.
De spellen van Stefan Feld zijn meestal gekend voor hun point salad-ervaringen, waarbij je tijdens je beurt op verschillende manieren punten sprokkelt. Dit brengt meestal een karrevracht aan mechanismes en bijhorende regeltjes met zich mee. New York City is echter een van de meest toegankelijke Stefan Feld-spellen die ik al heb gespeeld. Het spel biedt je geen tientallen wegen naar de overwinning, maar focust zich voornamelijk op het behalen van area majority, al heb je natuurlijk ook enkele andere manieren om wat extra punten te verdienen. Het spel zelf draait voornamelijk rond het draften en spelen van actiekaarten. Hierbij geeft het spel alvast een leuke draai aan dit concept. Om te beginnen krijg je drie kaarten in de hand en vervolgens draften de spelers om de beurt sets van twee kaarten totdat iedereen zeven kaarten in de hand heeft. Daarnaast heb je ook een persoonlijke reserve van twee kaarten die je kan wisselen met de kaarten in je hand, maar je reserve moet steeds uit minstens twee kaarten bestaan.
Deze kaarten vormen de acties die je als speler zal kunnen uitvoeren en ook dit gebeurt op een speciale manier. Het spel bevat namelijk een biedfase waarbij je per actie om de beurt met de kaarten uit je hand, en eventuele effecten van personages, biedt op deze actie. De speler die de hoogste waarde heeft geboden krijgt vervolgens een bonus voor deze actie en moet ook de volgende bieding beginnen. Het spel bevat zes acties die je kan uitvoeren: de persactie laat je vooruitgaan op het persspoor, wat belangrijk is voor het doorbreken van gelijke standen en de geldactie geeft je inkomen dat je kan gebruiken om je personages te activeren. Deze personages verwerf je met de liftactie en de blauwdrukactie laat je toe om nieuwe wolkenkrabbers aan je persoonlijke voorraad toe te voegen. De wolkenkrabbers plaats je met de bouwactie en de prestige-actie geeft je punten, al komt deze actie ook met een speciale bonus. De eerste twee spelers mogen immers de waarde van een wijk verhogen en hier een extra gebouw neerzetten. Eens de burgemeester de wijken van New York heeft doorlopen, tel je de punten van de personages, de wijken, inclusief de bonus voor in elke wijk te bouwen, het persspoor en de resterende dollars en wolkenkrabbers, en bepaal je de winnaar van het spel.
Wat het spelplezier van New York City bij mij ook wat heeft getemperd, is de kwaliteit van de spelfiguren. Maar wat je misschien eerst moet weten, is dat Queen Games een opvallende verkoopstrategie hanteert voor haar Stefan Feld City Collection. In eerste instantie worden deze spellen namelijk als verzamelobjecten verkocht via Kickstarter en spelbeurzen, waarbij er zowel een Deluxe- als Classic-editie is. Omdat er grote vraag was naar een meer betaalbare en makkelijker verkrijgbare versie van de spellen, werden de Essential-edities op de markt gebracht. Intussen is de uitgever ook met een Special Edition van de Classic-versie op de markt gekomen. Zie je het bos door de bomen nog? De versie die White Goblin Games verkoopt is de afgeslankte Essential Edition. De voornaamste veranderingen hierbij zijn het verdwijnen van enkele spelborden en de spelfiguren die van karton zijn in plaats van hout. Net dit laatste element vormt een teleurstelling die de kwaliteit van de productie toch wat naar beneden haalt.
De kartonnen spelfiguren zien er bijzonder goedkoop uit in vergelijking met hun houten tegenhangers uit de andere versies. Bovendien hebben ze een voetje dat niet perfect past en voor de gebouwen ook nog eens verkeerd gedrukt is. De gebouwen en de voet hebben namelijk een patroon en bij de voetjes is dit omgekeerd in vergelijking met de gebouwen, wat toch wel slordig oogt. Met dit in het achterhoofd kon ik ook niet anders dan struikelen over de adviesprijs van het spel. Toegegeven, New York City is al goedkoper dan de andere City-spellen, maar zelfs dan nog is de adviesprijs van € 60 eigenlijk te veel voor wat je in ruil krijgt. De productiewaarde is eigenlijk over de hele lijn eigenlijk weinig noemenswaardig, zeker als je vergelijkt met andere spellen in de prijscategorie van de City-spellen. Een mogelijke reden voor deze hoge prijs is het feit dat het spel volledig geproduceerd is in Europa. Dit toont toch wel aan dat er een prijskaartje hangt aan de duurzaamheidsfactor van bordspellen, waardoor de prijs van het spel niet de kwaliteit van de productie weerspiegelt.
Intussen zijn er al acht bordspellen beschikbaar in de Stefan Feld City Collection en staat er nog bijna het dubbel aan spellen op de planning, waardoor we nog eventjes zoet zullen zijn met deze collectie. Gezien Queen Games ook de handen in elkaar heeft geslagen met White Goblin Games, is het niet onlogisch dat White Goblin Games deze spellen een Nederlandstalige editie geeft. Vorig jaar was het de beurt aan Marrakesh en Amsterdam, dit jaar was het de beurt aan Hamburg en New York City
Wie is de meest efficiënte bouwer?
New York City is een heruitgave van het in 2014 verschenen Rialto, uitgegeven door Tasty Minstrel Games. Dit spel had al een stedelijk thema waarbij je invloed probeerde te verwerven in het prachtige Venetië. In deze nieuwe versie verplaatst de actie zich naar het New York van de eerste helft van de twintigste eeuw. In deze periode werd de stad volgebouwd met wolkenkrabbers die zorgden voor het iconische panorama van de stad. In het spel speel je als een van de architecten en probeer je om zoveel mogelijk invloed in de districten van New York te verwerven door deze vol te planten met wolkenkrabbers. Om dit te bereiken zal je verschillende middelen moeten aanwenden. Zo zal je de pers moeten beïnvloeden, de nodige fondsen verzamelen, de nodige connecties leggen, bouwplannen opstellen en uiteraard de wolkenkrabbers zelf bouwen. De speler die de meeste prestige verwerft, mag zichzelf kronen tot overwinnaar.De spellen van Stefan Feld zijn meestal gekend voor hun point salad-ervaringen, waarbij je tijdens je beurt op verschillende manieren punten sprokkelt. Dit brengt meestal een karrevracht aan mechanismes en bijhorende regeltjes met zich mee. New York City is echter een van de meest toegankelijke Stefan Feld-spellen die ik al heb gespeeld. Het spel biedt je geen tientallen wegen naar de overwinning, maar focust zich voornamelijk op het behalen van area majority, al heb je natuurlijk ook enkele andere manieren om wat extra punten te verdienen. Het spel zelf draait voornamelijk rond het draften en spelen van actiekaarten. Hierbij geeft het spel alvast een leuke draai aan dit concept. Om te beginnen krijg je drie kaarten in de hand en vervolgens draften de spelers om de beurt sets van twee kaarten totdat iedereen zeven kaarten in de hand heeft. Daarnaast heb je ook een persoonlijke reserve van twee kaarten die je kan wisselen met de kaarten in je hand, maar je reserve moet steeds uit minstens twee kaarten bestaan.
Het spel zelf draait voornamelijk rond het draften en spelen van actiekaarten.
Deze kaarten vormen de acties die je als speler zal kunnen uitvoeren en ook dit gebeurt op een speciale manier. Het spel bevat namelijk een biedfase waarbij je per actie om de beurt met de kaarten uit je hand, en eventuele effecten van personages, biedt op deze actie. De speler die de hoogste waarde heeft geboden krijgt vervolgens een bonus voor deze actie en moet ook de volgende bieding beginnen. Het spel bevat zes acties die je kan uitvoeren: de persactie laat je vooruitgaan op het persspoor, wat belangrijk is voor het doorbreken van gelijke standen en de geldactie geeft je inkomen dat je kan gebruiken om je personages te activeren. Deze personages verwerf je met de liftactie en de blauwdrukactie laat je toe om nieuwe wolkenkrabbers aan je persoonlijke voorraad toe te voegen. De wolkenkrabbers plaats je met de bouwactie en de prestige-actie geeft je punten, al komt deze actie ook met een speciale bonus. De eerste twee spelers mogen immers de waarde van een wijk verhogen en hier een extra gebouw neerzetten. Eens de burgemeester de wijken van New York heeft doorlopen, tel je de punten van de personages, de wijken, inclusief de bonus voor in elke wijk te bouwen, het persspoor en de resterende dollars en wolkenkrabbers, en bepaal je de winnaar van het spel.
Waar zijn die indrukwekkende wolkenkrabbers?
Zoals je kan merken, is de gameplay van New York City vrij rechtlijnig en zijn de regels bevattelijk, waardoor dit een lichtere ervaring is dan wat we gewend zijn van Stefan Feld. De eerste spelletjes zal je echter wel met de appendix bij de hand spelen, want er is een grote hoeveelheid iconen in het spel voor de personages en de iconografie is niet altijd voor de hand liggend. Dit maakt het spel niet meteen geschikt om snel eens boven te halen tijdens een avondje met familie of vrienden die niet zo thuis zijn in de wereld van bordspellen. Om het spel goed te spelen is het bovendien belangrijk om goed te plannen en te kunnen inschatten wat je tegenstanders voor ogen hebben, en hierin schuilt de grootste uitdaging van het spel. Je wil immers niet dat een speler te veel gaat lopen met de bonussen, zeker als het gaat om de prestigebonus. Dit is immers de enige mogelijkheid om een wolkenkrabber te plaatsen in een wijk waar de burgemeester al is gepasseerd of de enige wijk waar hij niet komt en je dus niet op een normale manier kan bouwen. Door deze elementen, samen met biedsysteem en het idee van area majority, is het spel bovendien beter geschikt om met meer dan twee spelers te spelen. De dynamiek met twee spelers is helemaal anders dan met drie of vier spelers en dit maakt het spel toch net iets minder fijn en spannend.Wat het spelplezier van New York City bij mij ook wat heeft getemperd, is de kwaliteit van de spelfiguren. Maar wat je misschien eerst moet weten, is dat Queen Games een opvallende verkoopstrategie hanteert voor haar Stefan Feld City Collection. In eerste instantie worden deze spellen namelijk als verzamelobjecten verkocht via Kickstarter en spelbeurzen, waarbij er zowel een Deluxe- als Classic-editie is. Omdat er grote vraag was naar een meer betaalbare en makkelijker verkrijgbare versie van de spellen, werden de Essential-edities op de markt gebracht. Intussen is de uitgever ook met een Special Edition van de Classic-versie op de markt gekomen. Zie je het bos door de bomen nog? De versie die White Goblin Games verkoopt is de afgeslankte Essential Edition. De voornaamste veranderingen hierbij zijn het verdwijnen van enkele spelborden en de spelfiguren die van karton zijn in plaats van hout. Net dit laatste element vormt een teleurstelling die de kwaliteit van de productie toch wat naar beneden haalt.
De versie die White Goblin Games verkoopt is de afgeslankte Essential Edition.
De kartonnen spelfiguren zien er bijzonder goedkoop uit in vergelijking met hun houten tegenhangers uit de andere versies. Bovendien hebben ze een voetje dat niet perfect past en voor de gebouwen ook nog eens verkeerd gedrukt is. De gebouwen en de voet hebben namelijk een patroon en bij de voetjes is dit omgekeerd in vergelijking met de gebouwen, wat toch wel slordig oogt. Met dit in het achterhoofd kon ik ook niet anders dan struikelen over de adviesprijs van het spel. Toegegeven, New York City is al goedkoper dan de andere City-spellen, maar zelfs dan nog is de adviesprijs van € 60 eigenlijk te veel voor wat je in ruil krijgt. De productiewaarde is eigenlijk over de hele lijn eigenlijk weinig noemenswaardig, zeker als je vergelijkt met andere spellen in de prijscategorie van de City-spellen. Een mogelijke reden voor deze hoge prijs is het feit dat het spel volledig geproduceerd is in Europa. Dit toont toch wel aan dat er een prijskaartje hangt aan de duurzaamheidsfactor van bordspellen, waardoor de prijs van het spel niet de kwaliteit van de productie weerspiegelt.
Conclusie
New York City is een bordspel dat qua design interessant in elkaar zit en gestroomlijnd is, wat voor een vlotte ervaring zorgt met redelijk wat interactie en denkwerk. Hoewel het spel ook genietbaar is met twee, komt het pas echt tot zijn recht met drie of vier spelers. Helaas behaalt de productiewaarde niet hetzelfde niveau als het design van het spel zelf, zeker gezien de prijs, en vooral de kartonnen spelfiguren in deze Essential Edition zijn een grote teleurstelling en maken het moeilijk om de adviesprijs te verantwoorden.
Pro
- Fijn spelverloop met redelijk wat interactie
- Leuke mix van gekende spelmechanismes
- Niet te zwaar maar toch voldoende diepgang
Con
- Niet ideaal met twee spelers
- Kartonnen wolkenkrabbers (met drukfout)
- Iconografie
- Hoge adviesprijs
7
Over
Uitgever
- White Goblin Games
Designer
Stefan Feld
Aantal spelers
1-4
Tijdsduur
60-90 minuten
