Er gaat niets boven een kopje thee, of op een warme zomerdag een lekker koele ijsthee. Dat wij van het drankje kunnen genieten, wil natuurlijk zeggen dat iemand ergens in de wereld hiervoor theeblaadjes heeft geoogst. Bijvoorbeeld in Yunnan, een zuidwestelijke provincie van China, een regio die bekend staat om haar zwarte 'Dianhong' thee. In Theetuin, een bordspel van Tomáš Holek, de spelauteur van SETI: Search for Extraterrestrial Intelligence en Galileo Galilei, kruip je in de huid van een theeboer en krijg je de kans om je eigen theetuinen te ontwikkelen en thee te verhandelen. Bij ons wordt de Nederlandstalige versie van het spel uitgegeven door 999 Games en zij stuurden ons een kopie op zodat we konden ontdekken of het cultiveren van thee de moeite loont.
In dit spel is het dus jouw taak om je theeplantages uit te breiden, thee te oogsten en later fermenteren, en je productie te verkopen aan handelskaravanen. Omdat allen door de keizer werden uitgestuurd om in de dalen van de Yangtz-rivier deze kostbare plantjes te cultiveren, wil je natuurlijk ook de nodige gunsten van de keizer verwerven. Want alleen zij die de beste handel drijven en de beste keizerlijke gunsten hebben, maken kans om de overwinning in de wacht te slepen. Welkom in Theetuin
, moge de beste theeboer winnen!
Nu vraag je je waarschijnlijk af waarom je jouw theeblaadjes wilt fermenteren? Wel, je theeblaadjes hebben een bepaalde kwaliteit, afhankelijk van de regio waar je ze hebt geoogst. Helaas dalen verse blaadjes door het rijpingsproces in kwaliteit op het einde van de ronde, in tegenstelling tot gefermenteerd blaadjes die in kwaliteit stijgen. Dit is belangrijk omdat de latere karavaan- en actiekaarten theeblaadjes van hogere kwaliteit nodig hebben en het niet zo makkelijk is om blaadjes van deze kwaliteit te bemachtigen. Tijdens de organisatiefase op het einde van de ronde dien je trouwens nog enkele andere handelingen uit te voeren. Zo zet je de rondepion een stap vooruit, wordt de volgende speler startspeler, verwijder je de meest linkse actiekaart, laat je de thee rijpen en oogst je twee theeblaadjes uit elk van je theetuinen. Na de vijfde ronde ga je ten slotte over naar de eindtelling waarbij je ook punten krijgt voor je gekochte kaarten, de doelen op de keizerskaarten, de riviervaart, de theestudie, het keizerspoor en de theeschalenproductie.
In je beurt zal je namelijk nog een aantal andere dingen kunnen doen naast je hoofdactie. Zo zal je op je actiekaarten extra acties zien zoals een stap vorderen op de rivier in ruil voor een bonuseffect, een theeschaaltegel nemen uit een provincie waar je een theetuin hebt of met je meeple vorderen op het universiteitswiel. Daarnaast kan je tijdens je beurt altijd vrije acties uitvoeren en deze zijn vooruitgaan op het keizersspoor, een bonus van een voltooide theeschaal gebruiken of een perkamentrol inzetten, wat je bijvoorbeeld een extra kracht bij het spelen van een kaart of de mogelijkheid om een extra actie te herhalen geeft. Bepaalde bonussen op het bord of op actiekaarten laten je ten slotte ook toe om bijvoorbeeld theeblaadjes te fermenteren, een nieuwe kaart te trekken of je deck uit te dunnen door een kaart te verwijderen.
Een ander belangrijk aspect, is de map op het spelbord waar spelers hun pagodes plaatsen. Deze is onderverdeeld in verschillende regio's en velden, waarbij elk veld één bonusfiche heeft en een beperkt aantal plaatsen, en de latere velden ook punten kunnen opleveren. Er is dus enige competitie voor de plaatsing van je pagodes, niet alleen om de eerste te zijn, maar simpelweg om toegang te hebben tot de velden die je wilt. Hierbij was er toch duidelijk een verschil als je speelt met twee of vier spelers. Met vier voel je inderdaad de strijd voor die felbegeerde plaatsen en om als eerste ergens te kunnen plaatsen. Met twee spelers konden we echter elk onze eigen kant opgaan zonder ooit in elkaars vaarwater te zitten, wat natuurlijk een deel van de spanning wegneemt. Een oplossing hiervoor lijkt om bijvoorbeeld enkel op het bovenste deel van de map te spelen en de rivier niet over te steken.
Waar ik ook een groot fan van ben, is de meegeleverde insert, wat het opzetten vergemakkelijkt en het ook eenvoudig maakt om achteraf alles opnieuw op te bergen. Al dienen 999 Games en de originele publisher Albi er volgende keer wel rekening mee te houden dat sommige mensen hun kaarten sleeven en hiervoor dus graag wat meer ruimte in het kaartenvak van de insert zien. Ook double-layered spelersborden zouden een fijne toevoeging geweest zijn, vooral omdat nu een theeblaadje al eens ongewild in een andere schaal kan terechtkomen. Het nadeel zou dan echter zijn dat je ze niet makkelijk kan schuiven tijdens het rijpingsproces, dus uiteindelijk komt dit misschien neer op een persoonlijke voorkeur.
In dit spel is het dus jouw taak om je theeplantages uit te breiden, thee te oogsten en later fermenteren, en je productie te verkopen aan handelskaravanen. Omdat allen door de keizer werden uitgestuurd om in de dalen van de Yangtz-rivier deze kostbare plantjes te cultiveren, wil je natuurlijk ook de nodige gunsten van de keizer verwerven. Want alleen zij die de beste handel drijven en de beste keizerlijke gunsten hebben, maken kans om de overwinning in de wacht te slepen. Welkom in Theetuin
De kwaliteit van thee
Eens het spel is opgezet, speel je vijf rondes om te bepalen wie de winnaar is. Tijdens elke ronde kunnen de spelers maximaal vier acties doen, waarbij de eerste drie acties gratis zijn en je voor de vierde actie één gefermenteerd en twee verse theeblaadjes moet betalen. Om je acties te bepalen, begin je met een hand van vier kaarten. Tijdens je beurt kies je één of meerdere kaarten om te spelen en leg je deze onder je speelbord op elkaar, zodat enkel de waarde en het symbool van de bovenste kaart zichtbaar zijn. De waarde van de gespeelde kaart(en) bepaalt de kracht van de actie die je kan doen. Deze waarde kan je gebruiken om een van de vijf hoofdacties uit te voeren. Als je een theetuin bouwt, dan plaats je een van je pagodes op een veld naast een van je reeds bezette velden, waar je zelf nog geen pagode hebt staan. De karavaanactie laat je toe om een handelskaart te vervullen, wat je punten en een bepaalde bonus oplevert. Met fermentatie kan je verse theeblaadjes laten fermenteren, door ze van hun groene naar de bruine zijde om te draaien. De extra thee-oogst laat je toe wat extra blaadje te plukken en de laatste actie laat je toe om een nieuwe kaart te kopen en aan je hand toe te voegen.Nu vraag je je waarschijnlijk af waarom je jouw theeblaadjes wilt fermenteren? Wel, je theeblaadjes hebben een bepaalde kwaliteit, afhankelijk van de regio waar je ze hebt geoogst. Helaas dalen verse blaadjes door het rijpingsproces in kwaliteit op het einde van de ronde, in tegenstelling tot gefermenteerd blaadjes die in kwaliteit stijgen. Dit is belangrijk omdat de latere karavaan- en actiekaarten theeblaadjes van hogere kwaliteit nodig hebben en het niet zo makkelijk is om blaadjes van deze kwaliteit te bemachtigen. Tijdens de organisatiefase op het einde van de ronde dien je trouwens nog enkele andere handelingen uit te voeren. Zo zet je de rondepion een stap vooruit, wordt de volgende speler startspeler, verwijder je de meest linkse actiekaart, laat je de thee rijpen en oogst je twee theeblaadjes uit elk van je theetuinen. Na de vijfde ronde ga je ten slotte over naar de eindtelling waarbij je ook punten krijgt voor je gekochte kaarten, de doelen op de keizerskaarten, de riviervaart, de theestudie, het keizerspoor en de theeschalenproductie.
In theetuin kruip je in de huid van een theeboer en krijg je de kans om je eigen theetuinen te ontwikkelen.
In je beurt zal je namelijk nog een aantal andere dingen kunnen doen naast je hoofdactie. Zo zal je op je actiekaarten extra acties zien zoals een stap vorderen op de rivier in ruil voor een bonuseffect, een theeschaaltegel nemen uit een provincie waar je een theetuin hebt of met je meeple vorderen op het universiteitswiel. Daarnaast kan je tijdens je beurt altijd vrije acties uitvoeren en deze zijn vooruitgaan op het keizersspoor, een bonus van een voltooide theeschaal gebruiken of een perkamentrol inzetten, wat je bijvoorbeeld een extra kracht bij het spelen van een kaart of de mogelijkheid om een extra actie te herhalen geeft. Bepaalde bonussen op het bord of op actiekaarten laten je ten slotte ook toe om bijvoorbeeld theeblaadjes te fermenteren, een nieuwe kaart te trekken of je deck uit te dunnen door een kaart te verwijderen.
Een eenvoudige opzet met heel wat mogelijkheden
Twee van de kernmechanismes van Theetuin zijn met andere woorden hand management en deck building. Je wil namelijk je acties optimaliseren en deze worden immers aangedreven door je actiekaarten. De eerste tweetal rondes verlopen nog redelijk braaf, maar naarmate je nieuwe kaarten koopt, krijg je heel wat meer mogelijkheden. Wanneer je vervolgens combo's uit je mouw kan beginnen schudden komt de ervaring volledig tot zijn recht. Zo kan je bijvoorbeeld een beurt hebben waarbij je een extra actie kan herhalen dankzij een perkamentrol. Levert dit een extra keizersfiche op, dan kan je ook nog eens vorderen op het keizersspoor en wie weet zo net die ene keizerskaart bemachtigen die jou veel punten zal opleveren op het einde van het spel. Als je zo'n beurt hebt, dan haal je daar enorm veel voldoening uit. De acties zijn op zich dus vrij eenvoudig, maar om alles uit je beurten te halen, daar is toch wel enige planning voor nodig.Een ander belangrijk aspect, is de map op het spelbord waar spelers hun pagodes plaatsen. Deze is onderverdeeld in verschillende regio's en velden, waarbij elk veld één bonusfiche heeft en een beperkt aantal plaatsen, en de latere velden ook punten kunnen opleveren. Er is dus enige competitie voor de plaatsing van je pagodes, niet alleen om de eerste te zijn, maar simpelweg om toegang te hebben tot de velden die je wilt. Hierbij was er toch duidelijk een verschil als je speelt met twee of vier spelers. Met vier voel je inderdaad de strijd voor die felbegeerde plaatsen en om als eerste ergens te kunnen plaatsen. Met twee spelers konden we echter elk onze eigen kant opgaan zonder ooit in elkaars vaarwater te zitten, wat natuurlijk een deel van de spanning wegneemt. Een oplossing hiervoor lijkt om bijvoorbeeld enkel op het bovenste deel van de map te spelen en de rivier niet over te steken.
Knappe en fijne ervaring
Ondanks dit kleine akkefietje, is Theetuin een aangename ervaring, ongeacht het aantal spelers. Ik was natuurlijk onmiddellijk verknocht aan het Aziatische thema van het spel, maar ook de spelmechanismes zitten gewoon goed in elkaar. Qua ervaring en zwaarte zou ik het vergelijken met bijvoorbeeld Windmill Valley, al heeft die net iets meer wegen naar de overwinning en wat meer variabiliteit, wat de herspeelbaarheid ten goede komt. Net als dit spel, is Theetuin trouwens ook een prachtige productie, met leuke meeples met heatprint, stijvolle artwork en overzichtelijke iconografie. Het regelboekje leest ook vlot en legt alle regels duidelijk uit, met de nodige voorbeelden. Tijdens het spelen moesten we enkel in het begin de bijhorende index raadplegen, maar in latere spellen was dit helemaal niet meer van toepassing.Waar ik ook een groot fan van ben, is de meegeleverde insert, wat het opzetten vergemakkelijkt en het ook eenvoudig maakt om achteraf alles opnieuw op te bergen. Al dienen 999 Games en de originele publisher Albi er volgende keer wel rekening mee te houden dat sommige mensen hun kaarten sleeven en hiervoor dus graag wat meer ruimte in het kaartenvak van de insert zien. Ook double-layered spelersborden zouden een fijne toevoeging geweest zijn, vooral omdat nu een theeblaadje al eens ongewild in een andere schaal kan terechtkomen. Het nadeel zou dan echter zijn dat je ze niet makkelijk kan schuiven tijdens het rijpingsproces, dus uiteindelijk komt dit misschien neer op een persoonlijke voorkeur.
Conclusie
In Theetuin zal je als Chinese theeboer nieuwe theetuinen aanleggen, theeblaadjes oogsten en fermenteren, handel drijven en gunsten van de keizer proberen te verwerven om de overwinning in de wacht te slepen. Met theeblaadjes als je belangrijkste grondstof en acties gedreven door het spelen van kaarten, weet het spel je een leuke ervaring voor te schotelen die bovendien ook nog eens knap oogt eens alles op tafel staat. De regels zijn niet te complex, maar het spel geeft je wel voldoende opties om je weg naar de overwinning optimaal te plannen. Theetuin is alvast een mooie aanwinst in de catalogus van 999 Games en een aanrader voor zij die houden van medium-heavy bordspellen.
Pro
- Leuk thema en knappe presentatie
- Prima productiewaarde
- Fijne combinatie van spelmechanismes
- Eenvoudig spelverloop met ruimte voor optimalisatieplanning
Con
- Double-layered spelersborden zouden handig geweest zijn
- De ervaring komt iets minder tot zijn recht met twee spelers
- Geen plaats voor gesleevede kaarten in de insert
8
Over
Uitgever
- 999 Games
Designer
Tomáš Holek
Aantal spelers
2 - 4
Tijdsduur
90 minuten
