Voor de geïnteresseerden in de Europese energiemarkt
-----------------------------------------
Interview van Gérard Mestrallet in Le Monde op 22 mei 2013: "Het Europa van de energie is een mislukking. We moeten in actie komen!"
Het Europa van de energie loopt spaak, de industriëlen in de sector bevinden zich in een diepe crisis en politici moeten onmiddellijk in actie komen. Dit is de boodschap van topmannen van acht Europese gas- en elektriciteitsproducenten, die op initiatief van GDF SUEZ vergaderd hebben. Daartoe behoren de Duitse zwaargewichten EON en RWE, de Italiaanse onderneming ENI en de Spaanse ondernemingen GasNatural Fenosa en Iberdrola. Zij hopen dat hun boodschap gehoord wordt door de Europese staatshoofden die op woensdag 22 mei in Brussel vergaderen. Gérard Mestrallet, CEO van GDF SUEZ, verklaart hun actie.
Le Monde: De Europese regeringsleiders komen woensdag bijeen voor een topoverleg dat hoofdzakelijk gewijd zal zijn aan energie. Wat zijn uw verwachtingen?
Gérard Mestrallet: Zij moeten eerst erkennen dat het energiebeleid dat tot nu toe gevoerd is, een mislukking is. Het gevolg is dat Europa bezig is een gedeelte van haar energie-industrie te vernietigen. Er is een dringende noodzaak om de politieke ambities en middelen opnieuw vast te leggen. Om de aandacht van de regeringsleiders te vestigen op het zeer acute karakter van deze crisis en de belangen die op het spel staan, willen wij samen met zeven andere topmannen van Europese gas en elektriciteitsconcerns een serieuze noodkreet uiten.
LM: Hoe is dit initiatief tot stand gekomen?
GM: We hebben besloten samen te komen, om ons in een boodschap te richten tot de staatshoofden. We ontmoeten elkaar voor een eerste diner dinsdag, aan de vooravond van het topoverleg. We vragen geen subsidies, maar zichtbaarheid, stabiele en consistente regels in Europa, gekwantificeerde doelstellingen tot 2030 om de opwarming van de aarde tegen te gaan.
LM: Is EDF uitgesloten van de club?
GM: Neen. EDF was uitgenodigd maar kon niet aanwezig zijn. Uiteraard zal EDF ook de volgende keer worden uitgenodigd.
LM: In welk opzicht heeft het Europa van de energie gefaald?
GM: Het Europese energiebeleid had een drievoudig doel: de opwarming van de aarde tegengaan, het concurrentievermogen verbeteren en de bevoorrading van het continent waarborgen. Welnu, op deze drie terreinen is er sprake van falen. Niet alleen de Commissie is verantwoordelijk, maar ook een aantal landen die zonder overleg beslissingen hebben genomen, zoals Duitsland, dat na het ongeval in Fukushima in 2011, acht kernreactoren zonder overleg heeft gesloten. In plaats van de beoogde unieke markt, constateren wij een versplintering in het Europa van de energie.
LM: Heeft Europa op het gebied van milieu echt gefaald?
GM: Ja. Ondanks het protocol van Kyoto over de reductie van uitstoot van broeikasgassen, ondanks de totstandkoming van een koolstofmarkt, is de CO2-uitstoot in de energiesector onlangs weer gestegen, vooral in Duitsland. Dit terwijl de uitstoot in de Verenigde Staten daalt, een land dat de akkoorden van Kyoto niet ondertekend heeft!
LM: Hoe is dit mogelijk?
GM: Een van de redenen is de revolutie van het schaliegas in Noord-Amerika. Door de massale winning van gas uit leisteen is de koers van dit product gedaald en worden lokale elektriciteitsbedrijven gestimuleerd gas te gebruiken in hun centrales, in plaats van steenkool. Als gevolg hiervan, hebben de Verenigde Staten hun overbodige steenkool tegen dumpingprijzen naar Europa geëxporteerd. Gevolg van deze trend is dat voor de elektriciteitsproductie in Europa steenkool aantrekkelijker is geworden dan gas. Gemiddeld staan gascentrales in Europa drie van de vier dagen stil, terwijl steenkoolcentrales, die grotere vervuilers zijn, volop draaien! Dit is het tegenovergestelde van de doelstelling.
LM: En de koolstofmarkt?
GM: Deze bleek slecht te zijn gekalibreerd. Door de crisis is de koolstofprijs gekelderd tot 3 euro per ton, terwijl deze 25 of 30 euro zou moeten zijn om een positief signaal af te geven, dat aan zou moeten zetten tot actie.
LM: Geeft u de voorkeur aan een belasting?
GM: Idealiter geven wij de voorkeur aan een markt, maar die moet dan wel leiden tot een voorspelbare prijs zodat geïnvesteerd kan worden. Vandaag weten we absoluut niet welk systeem in 2020 van kracht zal zijn.
LM: Is de oplossing ook in Europa schaliegas te exploiteren?
GM: In ieder geval raden wij aan meer te investeren in onderzoek naar de technologieën van de toekomst: technologieën waarmee schoon schaliegas gewonnen en energie opgeslagen kan worden, intelligente netwerken geëxploiteerd kunnen worden enz.
LM: Waarom wordt volgens u het concurrentievermogen aangetast?
GM: Omdat in de huidige situatie elektriciteit in Frankrijk tweemaal zo duur wordt ten opzichte van de Verenigde Staten. In Amerika betaalt een fabrikant voor elektriciteit 50 euro per megawattuur, in Frankrijk 115 euro en in Duitsland 140 euro!
Het gas is ook veel duurder in Europa, en blijkt weer niet competitief te zijn. Daardoor gaat het slecht met alle producenten die gas voor de productie van elektriciteit gebruiken en daardoor verplicht zijn productie-eenheden te sluiten. GDF SUEZ heeft de productie stopgezet van 8.000 megawatt, dat wil zeggen vijf keer het volume van Fessenheim. Onze Duitse concurrent EON heeft een nog grotere daling van haar capaciteit aangekondigd: 11.000 megawatt!
LM: Is een dure energie niet positief: wordt daardoor niet juist een schaars middel gespaard?
GM: Energie in absolute zin mag niet duur zijn, het gaat erom dat de prijs een afspiegeling is van de kosten. Maar dit is niet het geval, in het bijzonder voor hernieuwbare energieën die fors gesubsidieerd worden.
LM: Teveel?
GM: In Duitsland zeker. Het land heeft wind- en zonne-energie te veel ondersteund, zelfs volgens de SPD.
Tussen de economische crisis en de energiebesparing blijft het elektriciteitsverbruik in Europa dalen. De piek werd bereikt in 2008 maar die zullen we wellicht nooit meer bereiken. Dit leidt tot een overschot aan elektriciteitsproductie.
In dergelijke gevallen is het logisch productiecapaciteiten te sluiten. Maar in de praktijk worden gascentrales gesloten en wind- en zonne-energie productiecapaciteiten massaal gesubsidieerd terwijl ze niet nodig zijn voor het evenwicht van de elektriciteitsmarkt maar het probleem juist accentueren.
Wanneer u vandaag een windturbine installeert, weet u dat EDF uw gehele productie koopt tegen 83 euro per MWh, een prijs die absoluut niet door marktwerking tot stand is gekomen. Gevolg: we verhogen onze overcapaciteit...
LM: Moeten we de minst vervuilende energieën niet langer ondersteunen?
GM: Nee, onder onze bedrijven behoren tot de wereldleiders in hernieuwbare energie, en we zijn overtuigd van de noodzaak om de klimaatverandering tegen te gaan. Maar we vragen de regeringsleiders om hun steun aan deze energieën te harmoniseren. En de prijs moet voor de burgers betaalbaar blijven! Vooral omdat de prioriteit aan deze energieën de bevoorradingszekerheid in gevaar brengt.
LM: Wat bedoelt u daarmee?
GM: Nooit is het risico op een black-out groter geweest van vandaag. Europa heeft jaarlijks gemiddeld een overcapaciteit in termen van elektriciteitsproductie maar heeft geen capaciteiten om consumptiepieken op te vangen. Stelt u zich een winter voor met een Siberisch hogedrukgebied boven Europa, en een zeer lage temperatuur. De vraag is bijzonder hoog, vooral voor de verwarming, maar er is geen wind om de windturbines en geen zon om fotovoltaïsche panelen te exploiteren. Onder deze omstandigheden kan het evenwicht alleen bereikt worden met gascentrales. Maar deze worden juist vandaag gesloten omdat ze niet rendabel zijn.
LM: Hoe kunnen elektriciteitstekorten worden voorkomen?
GM: De exploitanten van deze centrales moeten betaald worden om deze in een goede staat van productie te houden terwijl alles pleit om ze te sluiten. Enkele landen beginnen deze mechanismen in te voeren. In het departement Finistère, bouwt Direct Energy een centrale die misschien nooit productief zal zijn, maar die kan voorkomen dat Bretagne in een crisis ooit in het duister gehuld wordt. En dit bedrijf wordt daarvoor betaald. Wij adviseren dat dit type mechanisme op gecoördineerde wijze in geheel Europa wordt ingevoerd.
. 