Als we de gezondheidszorg betaalbaar willen houden, moeten politiek bijzonder gevoelige taboes, zoals de onterecht hoge lonen voor sommige artsen, sneuvelen.
Een oorlogsverklaring. Zo omschreef klinisch bioloog Marc Moens, de voorzitter van de Belgische Vereniging van Artsensyndicaten, gisteren de demarche van de christelijke mutualiteit om de artsenlonen ter discussie te stellen. Toch zijn er goede redenen om dat te doen.
Een eerste reden is dat het budget voor de gezondheidszorg aan het huidige groeitempo niet bij te benen is. De uitgaven stijgen sneller dan de economische groei. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) maakte gisteren duidelijk dat ze bereid is 400 miljoen euro te bezuinigen als ook de andere ministers hun werk doen. Maar zelfs daarmee komen we er op lange termijn niet. We moeten het systeem durven te herdenken.
Een tweede reden is dat er een waanzinnig arbitraire logica is geslopen in de vergoedingen van mensen die met overheidsgeld werken. De CEO van de NMBS mag niet meer dan 290.000 euro per jaar verdienen. Maar nierspecialisten, radiologen of een klinisch biologen - die ook met sociale bijdragen en belastinggeld worden betaald - verdienen soms tot twee keer zoveel.
Ten derde houden de verschillen in de verloning tussen artsen geen steek. Het werk van radiologen en klinisch biologen werd makkelijker gemaakt door de technologie. Kinderartsen, geriaters en andere artsen zien voortdurend patiënten en moeten vele uren werken, ook ’s nachts en in de weekends. Zij verdienen soms tot een derde minder.
De gezondheidszorg blijft maar betaalbaar als de taboes sneuvelen. Dat er nooit bespaard kan worden, is zo’n taboe. Minister De Block toont zich nu bereid dat toch te doen. Dat ziekenhuizen niet kunnen fuseren, is ook een taboe. Het is beetje bij beetje aan het sneuvelen. Ook de - naar Europese normen hoge - vergoedingen voor artsen zijn zo’n taboe. Zelfs de voormalige minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) durfde dat gevecht niet met volle kracht aan te gaan, naar verluidt omdat ze als de dood was voor een artsenstaking. Marc Moens beweerde gisteren dat de mutualiteiten met opzet diensten zoals de verhuur van rolstoelen duurder maken. Ook die claim verdient een taboeloos onderzoek.
Alle makkelijke wegen, waar we rond de taboes heen fietsen, zijn stilaan bewandeld. De belastingen zijn hoog, de pensioenen kan je niet zomaar schrappen, het werkloosheidsbudget is te beperkt om er miljarden op te besparen en op veiligheid zijn nu geen besparingen welkom.
Het is pijnlijk simpel: de sociale zekerheid vormt de helft van de overheidsuitgaven. Als we niet willen verdrinken in vergrijzingskosten, moeten we ook de sociale zekerheid onder de loep nemen. De lonen van sommige artsen zijn een bijzonder politiek gevoelig, maar bijzonder noodzakelijk onderdeel van die oefening. Wie dat als een oorlogsverklaring ziet, vergist zich van oorlog.
